კოლონიალიზმი და კაპიტალისტური ირონია

– Cunts are still running the world –

Jarvis cocker

გლაზგოს ცენტრალუს ქუჩებში სიარულისას ზოგჯერ ბევრ სასარგებლო, ზოგჯერ კი ფუჭ რამეს მოგაწოდებენ ხოლმე, ძირითადად ეს ან სარეკლამო ხასიათის ფლაიერია, ჟურნალი ან გაზეთი. ერთხელ ერთ-ერთი ასეთი შემთხვევის დროს ერთი გაზეთის მომაწოდეს, სულ 4 ან 6 გვერდი იქნებოდა,  გაზეთის დანახვის თანავე ნათელი იყო რომ ის ავტორების სახსრებით არსებობდა, რომ დავხედე აღმოვაჩინე რომ გაზეთი ადგილობრივი ანარქისტების მიერ იყო გამოცემული და სტატიებიც შესაბამისად რადიკალური, ანარქისტული იყო.   ზოგადად, აღსანიშნავია რომ ანარქიზმი ან კომუნიზმი დასავლეთის ინტელექტუალებში მეტ ნაკლებად გავრცელებულ მოვლენას წარმოადგენს, შეიძლება ითქვას მოდურია კიდევაც, მაგრამ თქვა რომ ეს ორი მოვლენა ფართო მასებში პოპულარობით სარგებლობს თქო ტყუილი იქნება.  მოკლედ, ზემოხსენებული გაზეთი როგორც უკვე ითქვა ანარქისტულ ხასიათს ატარებდა და მოუწოდებდა საზოგადოებას გამოფხიზლებულიყო და აქტიურად ჩართულიყო ანარქისტულ საქმიანობაში. ერთ-ერთი სტატია კი აფრიკას ეხებოდა, უფრო სწორედ აფრიკის და ბრიტანეთის ურთიერთობას, სტატიის ავტორი წერდა რომ ზოგიერთი ბრიტანული კომპანიის აქტივობაში ირონია დევს, საუბარია ისეთი ტიპის აქტივობებზე რომლის დროსაც ესა თუ ის კამპანია თითქოს ცდილობს გაჭირვებულ აფრიკელებს დაეხმაროს და საკუთარი შემოსავლის გარკვეული პროცენტი (როგორც წესი ძალიან დაბალი) წყლის მილის ან რამე მაგდაგვარის მშენებლობას მოახმაროს. სტატიის ავტორი წერდა, რომ კომპანიის ბრიტანელი მართველი არავითარ შემთხვევაში არ ფიქრობს გაჭირვებულ აფრიკელებზე და ვერ აკავშირებს საკუთარ თავს რეალურ გაჭირვებულებთან, რომ როდესაც ესა თუ ის ბიზნესმენი იძინებს ის რეალურად არ ფიქრობს ამა თუ იმ აფრიკელ ბავშვზე და თავი მხოლოდ საკუთარი სარგებლის პოვნით აქვს გამოტენილი.

ძალიან მეეჭვება ამ გაზეთს რეალური გავლენა მოეხდინა ზოგადად ბრიტანეთის ეკონომიკურ პოლიტიკაზე მაგრამ ჩემთვის ერთი წლის მერე რაც ეს სტატია წავიკითხე ამ წერილის შთაგონების წყაროდ იქცა. საქმე ისაა ეს სტატია რომ გამახსენდა შევეცადე გამეაზრებინა რამდენად ჩაბარდა წარსულს ბრიტანული კოლონიალური მიდრეკილებები და რამდენად გულახდილია ის კამპანიები რომლებიც აფრიკას ან სამყაროს სხვა ნაწილების დახმარების მიზნით ეწყობა. ისევ და ისევ გლაზგოს ქუჩაში დღისით რომ გაიარო უამრავი აქტივისტი შეგხვდება, რომელიც ფულს კეთილშობილური მიზნებისთვის აგროვებს… თუმცა რამდენად რეპრეზენტაბელურია ეს ყველაფერი? იმავე ქუჩაში ღამით, რომ გაირო ძალიან ბევრ მთვრალ მკვიდრს შეხვდებით, რომელიც ძალიან ცუდად ამცირებს პაკისტანელს, ინდოელს ან რომელიმე სხვა ნაციის წარმომადგენელს. თითქოს პოლიტკორექტულობა აქ უკვე სისხლში აქვთ გამჯდარი და არაფერს გაგრძნობინებენ, თუმცა ეს მხოლოდ ფორმალურად და ხშირ შემთხვევაში მხოლოდ ოფიციალურ დონეზე, დაბალ დონეზე კი ზოგიერთი საკითხი არც თუ ისე ცალსახა შეიძლება იყოს. როდესაც ამ საკითხზე ვსაუბრობ მაინცდამაინც გლაზგოს და ბრიტანეთს არ ვგულისხმობ, ზოგადად დასავლეთს და პოსტ კოლონიალურ ქვეყნებს ვაქცევ ყურადღებას.

რამდენიმე კვირის წინ ე.წ. ფართიზე ვიყავი სადაც ერთი ესპანელი შემხვდა, მას დიდი ხანია უკვე ვიცნობ და ალბათ ამიტომაც მან საკუთარ თავს უფლება მისცა შემდეგი კითხვა დაესვა ჩემთვის:  “აი, თქვენ, თქვენ როგორც სახელმწიფო, ანუ საქართველო, რას აძლევთ ამ სამყაროს? რა სარგებელი მოგაქვთ?” ჩემზე ერთი თავით მაღალი რომ არ ყოფილიყო ალბათ ყურსაც ავუწევდი, მაგრამ ამჯერად მხოლოდ ვერბალური პასუხით შემოვიფარგლე:  “თქვე დალოცვილებო, ამდენი საუკუნე ჩვენ და ჩვენაირ ქვეყნებს ხმარობდით და ახლა კიდევ ამ კითხვით მოგვმართავთ? იქნებ ახლა მაინც გვაცადოთ ცხოვრება?”

ამ თემას მინდა ოდნავ გავცდე, მხოლოდ იმიტომ რომ კვლავ დავუბრუნდე და აქ გამოთქმული აზრი დავუკავშირო. საქმე ისაა რომ იმ წრეში სადაც მიწევს ურთიერთობა (ძირითადად აკადემიური) ძალიან ხშირად შეიძლება მემარცხენე შეხედულებების მქონე ადამიანებს შეხვდეთ, ესენი კი როგორც წესი უფრო გულახდულები არიან, ნაკლებად შემორჩენიათ იმპერიალისტური შეხედულებები და რეალობას უფრო ობიექტურად აფასებენ, მოკლედ თემას რომ დავუბრუნდეთ აქაურებიც კი აღიარებენ, რომ მიუხედავად თითქოს საზოგადოების ლიბერალური შეხედულებების მოსახლეობის ძალიან დიდ პროცენტს ჯერ კიდევ შერჩენია იმპერიალისტური შეხედულებები და წინააღმდეგი არ იქნებოდა ინდოეთი, პაკისტანი ან თუნდაც ახალი კოლონიები ეხილა ბრიტანეთის ფარგლებში…

მაგრამ ჩვენ ხომ 21-ე საუკუნეში ვცხოვრობთ, ამიტომაც ის ქვეყნები რომლებიც სულ რამდენიმე საუკუნის წინ დაპყრობებს აწარმოებდნენ დღეს პოლიტკორექტულები არიან, ადამიანის უფლებებს იცავენ (ყველაზე მცირე ჯგუფებისაც კი) და დემოკრატიის არეალს აფართოვებენ, მხოლოდ იშვიათ შემთხვევაში შეიძლება ვინმე ინდივიდი დათვრეს და რომელიმე წვეულებაში გულში ნადები გამოქითვას და სრულიად შემთხვევით წამოცდეს რომ ზევიდან გიყურებს…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s