“ფოტოკარტოჩკა”(1839 – ????)

მე-19 საუკუნის მიწურულს და მე-20 დასაწყისში ფოტო სურათი ფუფუნება იყო, ფოტო ალბომის ქონა ორმაგი. ფოტო სურათის გადაღებისას ოჯახი ან რომელიმე სხვა ჯგუფი საგანგებოდ ემზადებოდა, საუკეთესო კოსტიუმებს ირჩევდა და კოსმეტიკასაც არ იკლებდა, ფოტო სურათის გადაღება მოვლენას წარმოადგენდა. გავიდა წლები და ფოტო ალბომის ფლობის ბედნიერება უფრო ფართო წრეს ხვდა წილად.

მე-20 საუკუნის შუა ხანებში მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში რთულად მოიძებნებოდა ოჯახი რომელსაც ერთი ალბომი მაინც არ ჰქონოდა, ხალხი ბერდებოდა და სიბერეში ძველ ფოტოალბომებს მიაკითხავდა, ახალგაზრდობას გაიხსენებდა და სენტიმენტალურ მორევში აღმოჩენილი საკუთარ თავს ბედნიერად გრძნობდა.  კარგი სურათის დაკარგვა მოგონების დაკარგვის ტოლფასი იყო.

ფოტოგრაფია აქვავებს მოვლენას ჩვენს ცხოვრებაში, აჩერებს წამს და ხშირად “შეჩერდი წამო, მშვენიერი ხარ” გადააქვს ქაღალდზე, აფიქსირებს ჩვენს ბედნიერ, არც თუ ისე ბედნიერ, უბედურ და მრავალფეროვან წამებს, ერთი ფოტო მეორეს არასდროს ჰგავს, ის თითის ანაბეჭდივით განუმეორებელია, ამიტომაცაა ბევრი ჩვენთაგანისთვის ასეთი მნიშვნელოვანი.

თუმცა, მე-20 საუკუნის 90-იან წლებმა რადიკალურად შეცვალეს მდგომარეობა. ამის მიზეზად კი ციფრული ტექნოლოგიები, კომპუიტერი და ინტერნეტი მოგვევლინა, ფოტოგრაფია მასიური გახდა, აღარ არის საჭირო ფირის ყიდვა და საოჯახო ფოტოების გადაღება, აღარ არის საჭირო ფირში ფულის გადახდა და ერთ სესიაზე მაქსიმუმ “36” სურათის გადაღება, ფოტოგრაფია მასს პროდუქტად იქცა. დღეს, თუნდაც საქართველოში მოსახლეობის დიდი ნაწილი ციფრულ ფოტოაპარატს ფლობს და ერთ კონკრეტულ საოჯახო შეკრებაზე ნაცვლად 36  -ისა, 100, 200 ფოტოსურათის გადაღება შეუძლია. “კარგიაო” იტყვით, მაგრამ მოდით ვაღიაროთ  მედალს ორი მხარე აქვს.  ერთი წამით გაჩერდით, ამის კითხვა შეწვყიტეთ და გაიხსენეთ ბოლოს როდის “გაამდიდრეთ” თქვენი ალბომი (ფიზიკური რა თქმა უნდა) ახალი დაბეჭდილი ფოტოებით? ორი, სამი, ოთხი წლის წინ? მე პირადად ამის გახსენებაც მიჭირს, ალბათ ყველაზე ნაკლები 5 წლის წინ თუ დავბეჭდე ჩემი ან ჩემი ოჯახის წევრების ფოტოები.

ჩვენი ალბომები სულს ღაფავენ, მართალია სურათებს ხშირად ვიღებთ მაგრამ ბევრად უფრო იშვიათად ვბეჭდავთ ვიდრე ამას ათი წლის წინ ვაკეთებდით. ვიღებთ სურათებს, ვინახავთ კომპიუტერში, ვანთავსებთ ინტერნეტში, მაგრამ ძალიან იშვიათად, პრაქტიკულადა არასდროს ვბეჭდავთ.

მოდით წარმოვიდგინოთ ასეთი სცენარი. გახსვოთ 1999 წელს ზოგიერთი რომ ამტკიცებდა კომპიუტერები შეწყვეტენ მუშაობას? მაშინაც და ახლაც ეს აზრი აბსურდულად მიმაჩნდა, მაგრამ მოდით რაღაც აპოკალიპტიკური წარმოვიდინოთ და ხსენებული აზრი დავუშვათ. წარმოიდგინეთ რომ წლების განმავლობაში ნაგროვი ფოტოსურათები გაქრება, გაქრება კაცობრიობის ფოტო მასალა, ციფრული ტექნოლოგიები შეწყვეტენ არსებობას და მათან ერთად ტრილიონ გიგაბაიტი ფოტოებიც.

ეს აზრი  ჭეშმარიტად ჰიპოტეტიკურია და რეალობასთან შეიძლება არც თუ ისე ახლოს იყოს, თუმცა თუ მას დავუშვებთ მაშინ უნდა დავფიქრდეთ რამდენად სწორად ვიქცევით და რამდენად არსებობს ის საფრთხე რომ ოდესღაც ჩვენი მოგონებები ფოტო ალბომებთან ერთად გაქრება?

One thought on ““ფოტოკარტოჩკა”(1839 – ????)

  1. irina irina

    მიყვარს ძველი ფოტოები, რაც უფრო ძველია ფოტო, ჩემთვის, მით უფრო ძვირფასია…

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s