მანიფესტი მართვის წინააღმდეგ

გუშინ დაბადების დღე მქონდა, შესაბამისად ჩემი ფეისბუქ კედელზე წლის
დანარჩენი მონაკვეთისთვის უჩვეულო აქტივობა შეიმჩნეოდა, დაბადების დღეს მილოცავდნენ. ერთ-ერთი ასეთი მილოცვა ერთ ჩემს ამხანაგს ეკუთვნის. მოლოცვა დაუკვირვებლად წავიკითხე, მადლობა გადავუხადე და თან მოწოდების პასუხად სიტყვა “შევეცდები” დავწერე.

დღეს დილით იმავე მილოცვას მივუბრუნდი და გუშინ შეუმჩნევლად დატოვებული ფრაზა ამოვიკითხე: “საქართველოს გაწითლების საღვთო საქმეში შენი კალამი დაგვახმარე.” ანუ, გამოდის რომ ჩემმა დაუკვირვებლობამ თუნდაც ხუმრობით, მაგრამ ავტომატურად ძლიერ მოძრაობაში გამაწევრიანა. გუშინდელ პასუხს სასწრაფოდ მივაწერე “გაწითლება, გაყვითლება, გალურჯების არ ვიცი, მარა ნებისმიერი ფერის შემთხვევაში ნებისმიერ ტიპის ხელისუფლებას საქართველოში ჩემგან კაი გვარიანი კრიტიკა რომ მოყვება ეგ ვიცი.”

საქმე ის კი არაა რომ წითელი, ლურჯი ან რომელიმე სხვა ფერი არ მიყვარს, შესაბამისად რომელიმე ტიპის ხელისუფლება განსაკუთრებულად არ მიზიდავს, არა. უბრალოდ, ნებისმიერი ტიპის სახელმწიფოში ბოროტებას ვხედავ და არ აქვს მნიშვნელობა რა ფერის იქნება ის. სახელწმიფო და ნებისმიერი ტიპის სტრუქტურა რომელიც იერარქიულ მოდელს ეფუძნება აპრიორი ბოროტებად მიმაჩნია და ამიტომაც ასეთის შენებაში არანაირი მონაწილეობის მიღება არ მსურს.

რამდენიმე წლის წინ, ჯერ კიდევ მაშინ როდესაც “საერთაშორისო სამართალზე” ვსწავლობდი და სულ სხვა პროფესიას ვეწაფებოდი, საკუთარი თავი მოდის თუ პოლიტიკური შეხედულების გამო (ამის გარკვევა დღევანდელი გადამოსახედიდან ჩემთვის რთულია) ანარქისტად გამოვაცხადე. ანარქია – სახელმწიფოს უგუნველყოფა, ერთადერთ სწორ ფორმად მიმაჩნდა. დღეს როდესაც უკვე ჟურნალისტი ვარ, საკუთარ თავს ანარქისტს არ ვუწოდებ მაგრამ სახელმწიფო და მასთან დაკავშირებული იერარქიული წყობა იგივე ძალით მძულს.

პირველად ანარქისტულ საზოგადოებასთან მიახლოებული აზრი ჯერ კიდევ პლატონმა საკუთარ “რესპუბლიკაში” გამოხატა, ის აღწერს საზოგადოებას რომელიც საკუთარ თავს თვითონ მართავს, ხალხი თავისუფალია სიღარიბისგან თუ სხვა უარყოფითი მოვლენებისგან. მოგვიანებით, მე-16 საუკუნეში თომას მორმა პლატონის იდეები კიდევ უფრო დახვეწა და “საკუთარ წყობას” უტოპია უწოდა. სიტყვა “უტოპია” თავისთავად საინტერესო სიტყვას წარმოადგენს, ერთის მხრივ ის შეიძლება თარგმნილ იყოს როგორც “კარგი ადგილი,” თარგმანის მეორე ვერსია კი სიტყვათა შეთანხმება “არ არის ასეთი ადგილი” გვთავაზობს. იარსებს თუ არა ასეთი ადგილი და რამდენად კარგი იქნება ამას მომავალი გვიჩვენებს.

მჯერა რომ იდეალურ პირობებში ადამიანი უნდა იყოს თავისუფალი ყოველგვარი მართვისგან, ერთადერთი კონტროლი რომელიც შეიძლება არსებობდეს – თვითკონტროლია. გასაგებია რომ რთულია ამ ეტაპზე ასეთი რამის დაჯერება მაგრამ არსებობს იმის შესაძლებლობაც რომ ადამიანის გონების ევოლუციამ მომავალში ასეთ პირობებამდე მიიყვანოს. ბევრს მიაჩნია რომ ადამიანის ბუნება ცხოველურია, რომ ადამიანი ბუნებრივად ითხოვს კონფლიქტს და მხოლოდ ასეთის ქონის არსებობის პირობებში შეუძლია არსებობა. ცოტა ხნის წინ წელს გარდაცვლილი ამერიკელი ისტორიკოსის და ინტელექტუალის, ჰოვარდ ზინის ინტერვიუ ვნახე, რომელშიც ის საპირპიროს ამტკიცებს, ის ამბობს რომ აგრესია ადამიანში თანდაყოლილ მოვლენას არ წამოადგენს და პირიქით, ადამიანის კონფქლიქტში ან ომში გასაწვევად ძალიან ძლიერი პროპაგანდაა საჭირო. ის ამტკიცებს რომ ადამიანის აგრესიას გარემო და არა მისი ბუნება განაპირობებს. დამეთანხმებით ალბათ რომ ამ შემთხვევაში გარემოს შექმნაში მთავარ როლს სწორედ რომ სახელწმიფო (თანამედროვე გაგებით) თამაშობს.

ვის რისი სჯერა ინდივიდიულურად გადასაწყვეტია, მე კი უფრო ყურადღებით მინდა ვიყო, ეს გარემო ხომ ხანდახან იმისკენ გიბიძგებს რაც შინაგანად არ მსურს.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s