Monthly Archives: ნოემბერი 2011

კონფორმისტი მეგობრის წერილი

რამდენიმე კვირის წინ მეგობარმა წერილი მომწერა, რომელიც ზოგადად საქართველოში მისი გამოცდილებიდან გამომდინარე მდგომაორების აღქმას ეხება. მისი თანხმობის შემდეგ გადავყწვიტე წერილი საჯარო, ღია გამეხადა და ანონიმურად გამომექვეყნა ბლოგზე. გთავაზობთ მოწერილს უცვლელად.

დავით როგორ ხარ? გადავწყვიტე როგორც იქნა წერილის მოწერა. იმის შესახებ თუ რა შეხედულებები ჩამომიყალიბდა რამდენიმეწლიანი კონფორმისტული, რუტინული არსებობის შედეგად. მაშინ გითხარი, რომ საქართველოში არსებული უამრავი პრობლემიდან ერთ ერთზე ჩემს სუბიექტურ აზრს მოგწერდი და აი ისიც.
ალბათ გეცოდინება რომ საქართველოს “წინსვლის” ერთ ერთი მაჩვენებელია, ის რომ მატერიალურ და არამატერიალურ სიკეთეებზე ფასი გაიზარდა და ზოგადად ცხოვრება ძვირი გახდა (ამასთან დაკავშირებულმა  სხვადასხვა პრობლემებმა თავი იჩინეს და სარეველებივით უცბად გამრავლდნენ),  ხოლო ეს ფაქტი ყველაზე მეტად, ისედაც აბსოლუტურ უმცირესობაში მყოფ ე.წ. საშუალო ფენას “სიზიფეს ქვასავით” დააწვა ზურგზე და ისედაც მრავალნატანჯნი მწყობრი ნაბიჯით მივდივართ სიღარიბის ზღვრის სიღარიბისკენვე გადასალახად. აქედან გამომდინარე იმის მაგივრად რომ ხალხმა კრიტიკული აზროვნების, განათლებისა და ინდივიდუალიზმის გზით იაროს პროგრესისკენ, სხვადასხვა მატერიალური ღირებულებების დასაკმაყოფილებლად გაჩაღებულ, ყოველდღიურ ბრძოლასა და ფიქრში არიან ჩაფლულები.
მძიმე სოციალურ-ეკონომიკურ ფონზე ფასების ზრდა ერთი ბალასტია, ხელფასების ოდენობა კი მეორე. უფრო კონკრეტულად რომ ვისაუბრო, მაგალითისთვის გეტყვი რომ საშუალოსტატისტიკური ქართველი მოსამსახურის ხელფასი მხოლოდ ელემენტარული საყოფაცხოვრებო მოთხოვნილებების დაკმაყოფილებისთვისაა საკმარისი, ისიც დიდი მიკრო-მაკრო ეკონომიკური გათვლებით სადაც მთელო ოჯახი ჩართულია (დავოსის ფორუმის რეპეტიცია გეგონება).  ამ და სხვა მრავალი პრობლემის გათვალისწინებით ადამიანს აღარ რჩება არც დრო და არც განწყობა იმის შესახებ რომ რაიმე საკითხზე განსხვავებული და კრიტიკული შეხედულება ჩამოიყალობოს. არსებობს იმის საფრთხეც რომ, ნებისმიერმა ინდივიდუალურმა აზრმა ან განცხადებამ  შეიძლება ადამიანი მარგინალად აქციოს.
რაც შეეხება სულიერ განტვირთვას აქ საქმე მარტივადაა, ან უბრალოდ ვერ გაწვდები “შარდენ”-“პეროვის” ფანტასტიურ ფასებს, ან თუ ვაი ვაგლახ დაგროვებული, სპეციალურად გადადებული თანხით სადმე გართობა გადაწყვიტე არსებობს საშიშროება წააწყდე მომსახურების სფეროს აგრესიულ წარმომადგენელს, რომელიც ისევ თავისი პირადი პრობლემების გადამკიდე, შენზე იყრის ჯავრს და სახლში ისევ “გულნატკენი” დაბრუნდები.
ილია გასაოცრად აქტუალურია დღესაც:
ჩვენისთანა ბედნიერი
განა არის სადმე ერი?
მძიმე ყალნით,
ლამაზ ფალნით
მორთული და მშვენიერი;
უწყინარი,
უჩივარი,
ქედდრეკილი, მადლიერი;
უშფოთველი,
ქვემძრომელი,
რიგიანი, წესიერი;
ყოვლად მთმენი,
ვით ჯორ-ცხენი,
ნახედნი და ღონიერი.ჩვენისთანა ბედნიერი
განა არის სადმე ერი?!
ყველა უნჯი,
ყველა მუნჯი,
გულჩვილი და ლმობიერი;
თვალაბმული,
თავაკრული,
პირს ლაგამი ზომიერი;
ყველა ყრუი,
ყველა ცრუი,
ჭკვადამჯდარი, გულხმიერი;
მცირე, დიდი –
ყველა ფლიდი,
ცუღლუტი და მანკიერი.

ჩვენისთანა ბედნიერი
განა არის სადმე ერი?!
მტვერწაყრილი,
თავდახრილი,
ყოვლად უქმი, უდიერი;
უზღუდონი,
გზამრუდონი,
არგამტანი და ცბიერი;
მტრის არმცნობი,
მოყვრის მგმობი,
გარეთ მხდალი, შინ ძლიერი;
არრის მქონე,
არრის მცოდნე,
უზრუნველი და მშიერი.

ჩვენისთანა ბედნიერი
კიდევ არის სადმე ერი?

1871
P.S. მეტროთი ვმგზავრობ კაი ხანია და ხალხს ვაკვირდები და სამწუხაროდ უმეტესად ვხვდები: გაბრაზებულებს, უგემოვნოებს, ინდივიდუალობა დაკარგულებს, უემოციოებს, დაჩაგრულებს, ყველაფრის მომთმენებს, ამტანებს, არგამტანებს, უპრინციპოებს, ყველაფერზე წამსვლელებს, გაუნათლებლებს და ასე შემდეგ…. თამამად ვამბობ მეც ერთ-ერთი მათგანი ვარ.

რეალითი შოუ სახელად “საქართველოს მომავალი”

ჩვენ არ ვწინასწარმეტყველებთ მომავალს, ჩვენ მის პრევენციას ვახდენთ 

რეი ბრედბერი

საქართველო. 2026 წელი.

სამოქალაქო რეესტრის ერთ-ერთ ტერიტორიულ სამსახურში ჩვეულებრივი სამმართველოს ხელმძღვანელი ბატონი ნუგზარ დამღლელაძე ორშაბათ დღეს საკუთარ კაბინეტში უამრავი მაკულატურის, ძველი კომპიუტერის და მესამე ჭიქა ყავის გარემოცვაში რუტინულ სამუშაოს, ანუ მოქალაქეობის გაცემის და შეწყვეტასთან დაკავშირებულ საკითხებს განიხილავს.

ბატონი ნუგზარი ტელეფონის ღილაკს აჭერს მდივანთან დასაკავშირებლად. ღილაკის დაჭერისთანავე აპარატიდან გაისმის ახალგაზრდა, მაგრამ უკვე გამოცდილი ქალის ხმა, “ხო, ნუგზარ გისმენ.”

ბატონი ნუგზარი: შემოუშვი.

მდივანი: ახლავე

ორიოდე წუთში მდივნის თანხლებით კარებში ახალგაზრდა 25-30 წლის მამაკაცი ჩნდება, მიუხედავად იმისა რომ მდივანს პირის ღრუ საღეჭი რეზინით აქვს დაკავებული მისი მიმართვა “შედით” ახალგაზრდას, სახელად ნიკოს გზას სამართველოს უფროსის მაგიდისკენ უკაფავს. მაგიდის და შესაბამისად ბატონ ნუგზარის დანახვისთანავე ახალგაზრდა ნიკოს ერთის მხრივ კედელზე  საქართველოს მოქმედი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის პორტრეტზე ეხსნება ხედი და მეორეს მხრივ ერთ-ერთ კუთხეში ჩართული ტელევიზორი, რომელიც ასევე ბატონ პრეზიდენტს გამოსახავს, ოღონდ ფოტოსგან განსხვავებით მოძრავს და მოლაპარაკეს.

ოდესღაც ახალგაზრდა რეფორმატორი და წინამორბედ ხელმწიფესთან მებრძოლი ამჟამად 60 წლის ასაკს გადაცილებული პრეზიდენტი საუბრობს სახელმწიფოს წარმატებებზე პოლიციის, ინფრასტრუქტურის და კორუპციასთან ბრძოლის დარგში, ის ასევე აღნიშნავს საფრთხეს ჩრდილოელი მეზობლის სახით და იმაზე რომ ერს არ უნდა ეძინოს და ყოველთვის უნდა იყოს მზად მორიგი საფრთხისთვის, მითუმეტეს მაშინ როდესაც დედაქალაქიდან 50 კილომეტრის მოშორებით ოკუპანტია განლაგებული.

ბატონი ნუგზარი: გთხოვთ, შემობრძანდით, დაბრძანდით.

ნიკო მასპინძელს მადლობას უხდის და მაგიდის წინ განლაგებულ სკამზე თავსდება.

ბატონი ნუგზარი სათვალეებს იმაგრებს, მის წინ მდებარე ქაღალდებს ათვარიელებს და თან ნიკოს მიმართავს, “ესეიგი საფრანგეთის მოქალაქე ბრძანდებით და საქართველოს მოქალაქეობაზე გაქვთ შემოტანილი საბუთები, საინტერესოა, თქვენ უნდა გესმოდეთ რომ ჩვენ ყოველთვის მივესალმებით ღირსეული თანამემალუეების რეპატრიაციას…”

ნიკო იღიმის და თანხმობის ნიშნად მოკლედ პასუხობს, “დიახ, დიახ”

“თუმცა მოქალაქეობის მისაღებად როგორც იცით პატარა ტესტია გასავლელი,” აგრძელებს ბატონი ნუგზარი, “მაგრამ მერწმუნეთ ეს მხოლოდ ფორმალობაა, არაფერი განსაკუთრებული.”

ნიკო: დიახ, დიახ, რა თქმა უნდა.

ბატონი ნუგზარი: ისე ამდენი ხანი სად იყავით, ახლა რომ მოგვმართავთ.

ნიკო: ბოდიში?

ბატონი ნუგზარი: ადრე შეგეძლოთ მოგემართათ, ჩვენი ქვეყანა პირველი წელი არაა რაც წარმატებულ ევროპულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა, ხომ გესმით?

ნიკო: დიახ, დიახ რა თქმა უნდა, მაგრამ მე პატარაობაში მომიწია საქართველოდან საფრანგეთში გადასვლა, ჯერ კიდევ შევარდნაძის დროს გადაწყვიტეს ჩემმა მშობლემა იძულებით სამშობლოს დატოვება. მას მერე ვერა და ვერ დავაყენე საშველი, მაგრამ საქართველო ყოველთვის ჩემთან იყო.

ბატონი ნუგზარი: დიახ, დიახ მესმის, ეს შევარდნაძის დრო მაინც რა საშინელი პერიოდი იყო, რამდენ ღირსეულ მოქალაქეს მოუწია სამშობლოს დატოვება, ხომ მეთანხმებით.

ნიკო: ხო, ხო, რა თქმა უნდა…

ბატონი ნუგზარი: არაუშავს ნიკო, ახლა მთავარია ჩვენთან ხარ. ხომ შეიძლება შენობით მოგმართო?

ნიკო: რა თქმა უნდა.

ამ სიტყვების შემდგომ ბატონი ნუგზარი მცირე პაუზას აკეთებს, კვლავ ტელეფონით მდივანს უკავშირდება და თხოვს მისი ორი ასისტენტის შემოგზავნას, რის შემდეგაც სიგარეტს უკიდებს და თან სტუმარს სთავაზობს.

გაკვირვებული ნიკო სიგარეტს უარყოფს და თან აყოლებს, “შენობაში ეწევით?”

ბატონი ნუგზარი: ხო, რა თქმა უნდა, რატომ გაგიკვირდათ?

ნიკო: არა უბრალოდ უჩვეულია, საფრანგეთში უკვე 20 წელია რაც აკრძალულია.

ბატონი ნუგზარი “ა ხო-ს” იძახის და თან ხმამაღლა იძახის, “არა რა, რაღაცეები მაინც ჩვენგან უნდა ისწავლონ ამ ევროპელებმა.”

რამდენიმე წუთში ოთახში ორი პრაქტიკულად იდენტური ერთი სიმაღლის და საშუალო ასაკის მამაკაცი ჩნდება.

ბატონი ნუგზარი: გაიცანით, შაქრო და ზაქრო.

ნიკო: სასიამოვნოა.

შაქრო და ზაქრო უხმოდ ესალმებიან სტუმარს.

ბატონი ნუგზარი: ბატონ ნიკოს მოქალაქეობის მიღება სურს, ახლა დასკვნით ეტაპზეა, ბიჭებო ტესტი უნდა ჩავატაროთ, ჩვენ რომ ვიცით ისეთი, ხოდა მგონი ამ ოთახშივე შეგვიძლია შორს რომ არ ვიაროთ, რას იტყვით.

შაქრო და ზაქრო ერთდროულად ირონიულად იღიმიან და კვლავ უსიტყვოდ ეთანხმებიან უფროსს.

ბატონი ნუგზარი ეკითხება ნიკოს არის თუ არა ის წინააღმდეგი ტესტი სწორედ იმ კაბინეტში ჩატარდეს, რაზეც ნიკო მოკრძალებით პასუხობს რომ “რა თქმა უნდა არა.”

შაქრო და ზაქრო სკამებს იმარჯვებენ და ნიკოს მარცხნიდან და მარჯვნიდან უსხდებიან.

ბატონი ნუგზარი უხსნის ნიკოს ტესტის პროცედურებს და თან აყოლებს რომ ტესტი უბრალო შეკითხვებისგან შედგება და მასში განსაკუთრებული არაფერია და ამიტომაც შეიძლება არაფორმალურ ვითარებაში ჩატარდეს.

ბატონი ნუგზარი: ბატონო ნიკო, მარტივი შეკითხვებით დავიწყოთ. როდის გახდა საქართველო დამოუკიდებელი?

ნიკო: 1991 წელს.

ბატონი ნუგზარი: ბოდიში?

ნიკო მოკრძალებით და ყოყმანით: ათას ცხრაას ოთხმოოცდაა…

ბატონი ნუგზარი: კარგად დაფიქრდით.

ნიკო: ზუსტად არ მახსოვს, ან ოთხმოოცდაათი ან ოთხმოცდათერტმეტი არაა?..

ბატონი ნუგზარი: აააჰ… საბჭოთა კავშირიდან გამოყოფას გულისხმობ შენ. მე მაგას არ გეკითხები, მე გეკითხები როდის გახდა საქართველო რეალურად დამოუკიდებელი?

ნიკო: არ მესმის რას მეკითხებით…

ბატონი ნუგზარი: კარგი დაგეხმარები, ეგ არაფერი თუ ეს შეგეშალა, 2003 წელს

ნიკო: ბატონო?

ბატონი ნუგზარი: რაც გაიგე, საქართველო რეალურად დამოუკიდებელი 2003 წელს, ვარდების რევოლუციის დროს გახდა, სწორედ მანდედან იწყება საქართველოს დამოუკიდებლობა.

ნიკო დაბნეულია, მაგრამ ცდილობს სამმართველოს უფროსს არ შეეკამათოს. შაქრო და ზაქრო უსიტყვოდ და ზედმეტი ემოციის გარეშე აკვირდებიან დიალოგს.

ბატონი ნუგზარი სიგარეტის მოწევას აგრძელებს და თან ნიკოს მიმართავს, “კარგი, ეგ არაფერი, რიცხვებს იმხელა მნიშვნელობა არ აქვს, საზეპიროებზე უფრო მეტად ყოველთვის ანალიზს ვანიჭებდი უპირატესობას, ხოდა აჰა შენ შემდეგი შეკითხვა. არსებობს თუ არა საქართველოში კრთამის აღების პრეცედენტები?

ნიკო: როგორ გითხრათ…

ამ სიტყვების გაგონებაზე ბატონი ნუგზარი სიგარეტს აქრობს და თითის ძლიერი დაჭერით რამდენიმე წამის განმავლობაში საფერფლეში აქრობს, თან ნიკოს სერიოზული სახით პირდაპირ თვალებში უყურებს.

ნიკო: … კორუპცია ყველგან არსებობს, ნებისმიერ საზოგადოებაში, თუმცა გააჩნია რაოდენობას და ხარისხს…

ბატონი ნუგზარი: აი, ახლა ჟან ჟაკ რუსო და მაგისნაირები არ გვინდა, თორემ განახებ მე შენ ვოლტერს.

ნიკო კრთება, ასეთ კომენტარს არ ელოდება და ცოტატი შეშინებული მიმართავს სამმართველოს უფროსს, “მე მეუბნებით?”

ბატონი ნუგზარი: ხო, ხო შენ, საქართველოს მოქალაქეობა თუ გინდა წესიერად მოიქეცი. შენხელა ბიჭს უნდა ესმოდეს რომ საქართველოში კორუპცია აღარ არსებობს, მადლობა ვარდების რევოლუციას.

ნიკო ამჯობინებს არაფერი უპასუხოს.

ბატონი ნუგზარი: ნიკო, კარგი ბიჭი ჩანხარ და ზედმეტ აზრებს ნუ ჩაიდებ მაგ თავში, ახლა ის მითხარი, ვთქვათ დაიწყე მუშაობა და ხედავ რომ შენი კოლეგა იპარავს, ფულს ან რამე სხვას, რას იზამ?

ნიკო: უფროსს შევატყოვინებ.

ბატონი ნუგზარი: აი ხომ ხედავ, შეგნებული მოქალაქე ჩანხარ და ეგეთია ყველა ჩვენი მოქალაქე. ახლა ის მითხარი, შენი უფროსი თუ იპარავს, რას იზამ?

ნიკო: მასზე ზემდგომს შევატყობინებ.

ბატონი ნუგზარი: მასზე ზემდგომი თუ იპარავს?

ნიკო: პოლიციას შევატყობინებ.

ბატონი ნუგზარი მეორე სიგარეტს უკიდებს და ისევ სერიოზული მზერით აშტერდება ნიკოს, თან ამატებს, “მე კიდევ მეგონა გამოასწორე პასუხები. ყველაზე უფროსი თუ იპარავს, ესეიგი ესეა საჭირო და თან არც იპარავს, უბრალოდ საქმეს უდგება სწორედ. გაიგე, ბიჭო?

ნიკო: ბატონო ნუგზარ, არ მესმის… ეს რაღაც ხუმრობაა?

ბატონი ნუგზარი: ხუმრობა მაშინ იქნება მოქალაქეობას რომ ვერ მიიღებ, მე კიდევ მეგონა შეგნებულ ადამიანთან მქონდა საქმე.

ამ სიტყვებზე შაქრო დგება და სკამი ზაქროსკენ გადააქვს, რის შემდგომად ჯდება და მის კოლეგას ყურში ჩასჩურჩულებს, “არ მომწონს ეს ტიპი.” ზაქრო დასტურის ნიშნად ჩუმად თავს უქნევს.

ბატონი ნუგზარი შეკითხვებს განაგრძობს, “კიდევ მოგცემ შანსს, მაგრამ იმედია ახლა მაინც გამოასწორებ, წარმოიდგინე რომ ქუჩაში ხარ, გხვდება სამართალდამცავი და გაფურთხებს…”

ნიკო ამ სიტყვების გაგონებაზე თავს ვერ იკავებს და სამმართველოს უფროსს მიმართავს, “ბოდიში? ვერ გავიგე, რატომ უნდა შემაფურთხოს სამართალდამცავმა?..”

ამ შეკითხვის გაგონებაზე შაქრო ზაქროს კვლავ ყურში ჩასჩურჩულებს, “ამ ტიპის პასუხები და შეკითხვები აშკარად რუსეთის წისქვილზე ასხამენ წყალს.” შაქრო დასტურის ნიშნად თავს აქნევს.

ბატონი ნუგზარი თავის მხრივ შეკითხვის გაგონისთანავე ფეხების ბაკუნს და თვალების ტრიალს იწყებს, “ბიჭო, რომ გეუბნები შეგაფურთხა, ესეიგი ეგრე უნდა იყოს, რა ვერ გაიგე?”

ნიკო: კარგით თუ ასეა რას ვიზამ და მეც შევაფურთხებ, წინააღმდეგობას გავუწევ, არავის მივცემ უფლებას ტყუილუბრალოდ შეურაცხყოფა მომაყენოს…

ბატონი ნუგზარი: შენ ბიჭო ხომ არ ჩუკენეობ, თუ შეგაფურთხა, ესეიგი ეგრე იყო საჭირო, რა წინააღმდეგობა, რის წინააღმდეგობა, აზრზე მოდი, სამართალდამცავია, ჩვენი ქვეყნის სიდიადეს იცავს, რომლის მოქალაქეობის მიღებას შენნარი უღირსი ტიპები ცდილობენ.

შაქრო და ზაქრო სინქრონულად დასტურის ნიშნად თავს აქნევენ, რის შემდეგად შაქრო პირველად საჯაროდ იღებს ხმას, “თავიდანვე არ მევასა ეს ტიპი, კაგებეს სუნი ასდის, საბჭოეთის გადმონაშთია.”

ბატონი ნუგზარი ნიკოს საყურადღებოდ თითს შაქროსკენ იშვერს და გაიძახის, “შაქრო, ეს არის შაქრო, შაქრო ადამიანებში არასდროს ცდება, მე შევცდი ამ კაბინეტში რომ შემოგიშვი, მაგრამ ახლა ნათელია რომ მაგარი ცუდი ტიპი ხარ. მოქალაქეობა უნდა, “იშ ტი, რაზმეჩტალსა.”

შემკრთალი, შეშინებული, გაოცებული და დილემაში ჩაგდებული ნიკო ცდილობს თავი ხელში აიყვანოს და გამოაცხადოს, “არა, არა ბატონო, არ მინდა, აღარ მინდა მოქალაქეობა ყოველივე იმის მერე რაც აქ გავიგონე.”

ბატონი ნუგზარი არ შოშმინდება, ფეხების ბაკუნს და თვალების ბრიალს განაგრძობს, “მოქალაქეობა? მოქალაქეობა კი არადა, აქ საქმე ეჭვი მაქვს სისხლის სამართლებრივ დანაშაულთან გვაქვს, შპიონაჟის სუნი მცემს.

ნიკო კიდევ უფრო გაოცებულია.

ბატონი ნუგზარი: რა მიზნით ჩამოხვედი? კრემლის აგენტი ხარ? ჰააა, დროზე, დაყაჭე!

ამ სიტყვების წარმოთქმისთანავე ბატონი ნუგზარი სკამიდან დგება და ასისტენტებს უცხო მოქალაქის გაკოჭვას უბრძანებს, რის შემდეგაც ტელეფონისკენ მიემართება და მდივანს შესაბამისი ორგანოების გამოძახებას სთხოვს.

ფონად ტელევიზორის გუგუნი და საქართველოს წარმატებებზე მონოლოგი ისმის…

კედებში გამოწყობილი ქართველი “ევროპელების” ფიქრები

პირველ რიგში მოცემულ ტექსტს არანაირ ლიტერატურულ ღირებულებაზე არ გააჩნია პრეტენზია, ეს უფრო სატირული ხასიათის პუბლიკაციაა რომლის მთავარი დანიშნულებას მკითხველის გართობა წარმოადგენს. მიუხედავად სტერეოტიპებზე სატირისა, თავად ტექსტია სავსეა სტერეოტიპებით და განზოგადოებით, ამიტომაც ზედმეტად სერიოზულადაც ნუ მიიღებთ.

თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ ვინმე კითხვისას საკუთარ თავს აღმოაჩენს (თუ აღმოჩენისთანავე ეწყინა სულ უკეთესი), ესეიგი პოსტმა გაამართლა და გართობაზე ოდნავ მეტი დატვირთვა შეიძინა.

საქმე ისაა რომ თანამედროვე ქართულ რეალობაში ევროპა მახინჯ ფორმებში შემოვიდა ჩვენს ცნობიერებაში. არსებობს გარკვეული სტერეოტიპები დასავლეთზე, რომელზეც უმეტეს შემთხვევაში იმ ხალხს რომელსაც ასეთებად (ევროპელებად) მიაჩნიათ სინამდვილეში არანაირი წარმოდგენა არ აქვთ.

მოკლედ, გთავაზობთ თანამედროვე ქართველი “ევროპელის” რამდენიმე ტიპაჟს, რა თქმა უნდა ჩემი სუბიექტური აზრით.

1. უგზო უკვლოდ მუსიკალურად განათლებული ინტერნეტში გამომწყვდეული მეინსტრიმში მოღვაწე მარგინალი

ასეთებს ფორუმებზე შეხვდებით ხშირად, ყველაზე პოპულარულზე ერთი წლის განმაბლობაში შეიძლება 10 ათასზე მეტი პოსტი დააგროვოს და ერთ დღეში გრაფომანიით გატაცებულმა კლავიატურაზე პრაქტიკულად ფეხებ შემდგარმა და მონიტორს აკრულმა 100 კომენტარიც კი დატოვოს.

უსმენს ყველაფერს, ანუ არაფერს. ზედაპირულად შეიძლება ისაუბროს ნებისმიერ თანამედროვე მუსიკალურ ჯგუფზე, მაგრამ კომპიუტერს მოწვეტილმა უმეტესობის სამი სიმღერაც ვერ დაგისახელოს. ანუ, ტრადიციულად მუსიკალურად ძლიერია კომპიუტერთან სიახლოვეს და ძალიან სუსტი არავირტუალურ სამყაროში.

პირად საუბარში შეიძლება შემდეგი შინაარსის დიალოგი გააბას, “ფრენკ ზაპა, აუ, აუ, მაგარია… ისა და ეისტურზუნდე ნეუბატენის ბოლო ალბომი მოგეწონა? მაგარია, მაგარია, იელო მოგწონს? იესი? აუ, აუ, მაგარია. ბლექ ფლეგი მაგარი პანკია. ნირვანა? ნირვანა, პაპსა. მაგრამ მაგარი.”

მიუხედავად მარგინალობისა და “რეალურ” სამყაროში გაუსვლელობისა კომპიუტერს მიჯაჭვული მუსიკალური ენციკლოპედიკი შეიძლება რომელიმე რესპექტაბელური მუსიკალური ჟურნალის (“კაკ მინიმუმ” რუბრიკის) რედაქტორადაც დანიშნონ, რაც მის ევროპულ იდენტობას ავტომატურად ერთი ორად ზრდის.  ახალ დანიშნული რედაქტორი ეიფორიაში  ვარდება და დაქვემდებარებულ ჟურნალისტებს ვერ “უმკლავდება,” რადგანაც ესენი უცნაურ კითხვებს სვამენ, დაახლოებით შემდეგი შინაარსის, “ჯგუფთან “ქიუ ენდ ეი” ჩავწერო თუ თხრობით, როლინგსტოუნსის სტილში დავწერო? დაბნეული მარგინალი, მაგრამ ევროპელი პასუხობს, “რავიცი აბა, რა განსხვავებაა მაგათ შორის?”

ჟურნალისტი ვერ მშვიდდება და შემაწუხებელ კითხვებს განაგრძნობს, “რამდენი სიტყვა გინდა?” “მოდი გვერდებით ვიმსჯელოთ,” პასუხობს რედაქტორი და თან შრიფტის ზომასაც კი არ აზუსტებს.

ჟურნალისტი განაგრძნობს მომაბეზრებელ კითხვებს, რედაქტორი იბნევა, ასეთი რამ ფორუმზე არ შეხვედრია, ამიტომაც კვლავ ფორუმს უბრუნდება და წუთში 17 ჯგუფზე ასწრებს ლაპარაკს (პოსტვას).

და მაინც, რატომ ჰგონია უგზო უკვლოდ მუსიკალურად განათლებულ ინტერნეტში გამომწყვდეულ მეინსტრიმში მოღვაწე მარგინალს  თავი ევროპელი?

ამაში გარკვეული როლი საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდგომ საქართველოში სუპერ ჩანელის, მეჯიქ ტივის და მოგვიანებით ემტივის შემოსვლამ ითამაშა. მარგინალს გულწრფელად სწამს რომ ევროპა იგივეა რაც პოპ კულტურა, მაგრამ ამავდროულად იმ პოპ კულტურის წარმომადგენლებს რომელსაც რეალურად აღმერთებს ვერ აღიქვამს ასეთად და საქართველოს რეალობაში ალტერნატივად, სუბკულტურად წარმოაჩენს. ჰგონია რომ რაც უფრო მეტ ევროპულ ჯგუფს მოუსმენს (მოუსმენს და არა და არ გაიგებს), რაც უფრო მეტის სახელი ეცოდინება (პოპ კულტურა მუსიკის სახით ამ შემთხვევაში პირობითია და შეიძლება სხვადასხვა ნაირსახეობას შევხვდეთ) მით უფრო განამტკიცებს საკუთარ ევროპულ იდენტობას.

2. თავის დროზე ემო გოგონა, სქესობრივი კავშირების არ ქონით შეწუხებული, კონფორმისტად ქცეული პუბლიცისტი და ორგანიზატორი

15-17 წლის ასაკში აქტიურად უსმენს ზომიერ პანკს, მათ შორის ნირვანას, ყველაფერი ქართული მახინჯი და გოიმობა ჰგონია, მიუხედავად იმისა რომ შეიძლება ტრადიციულ ოჯახში მოუწიოს შეგნებული “თინეიჯერობის” გატარება. იცმევს კედებს, იღებავს თვალებს, ზის კლასის ბოლო მერხზე და საშუალების და მიხედვით ყიდულობს კედებს, ამ შემთხვევაში დიაპაზონი შეიძლება ვენიდან – ლილოს ბაზრობამდე ვარირებდეს.

თუმცა, გადის დრო და ემო კლასის ბოლო მერხი იცვლება კვარიათში ბუნგალოში ცხოვრებით, შიგადაშიგ მაღალი ქუსლებით და ზოგადად ამა ქვეყნის წარმატებულებთან ურთიერთობით…

პოპულარულ ენაზე რომ ვთქვათ ემო გოგონა “ნაშდება.”

ურთიერთობებს პოზიტიური შედეგი მოაქვს ემო გოგონასთვის და ისიც სხვადასხვა “ივენთების” ორგანიზატორად გვევლინება, ხდება საზოგადოების სრულფასოვანი წევრი და ბოლომდე იხსნის ემო გოგონას ნიღაბს.

ინტერნეტის სწრაფ განვითარებასთან ერთად აწ ემო გოგონას დღიურის ჩანაწერები წარმატებით ინაცვლებენ მის პირად ბლოგზე. სულ რამოდენიმე თვეში მისი ნაწერები ზე პოპულარობას იძენენ, მეტწილად ეროტიული ხასიათის მოთხრობების თუ ჩანახატების ხარჯზე. მოხიბლული მკითხველი პოტენციური სქესობრივი აქტის ძიებაში ავტორს ეკითხება, “ეს მართლა გადაგხდა თავს?”

ავტორი პასუხს თავს არიდებს, რადგანაც ერთის მხრივ დადებითი პასუხის  გაცემის შემთხვევაში ეშინია “ბოზის” იარლიყი არ მიეწებოს და მეორეს მხრივ, ანუ უარყოფითის შემთხვევაში უბრალოდ გოიმად არ აღიქვან…

როგორც შეიძლება მიმხდარიყავით ავტორი მეტწილ შემთხვევაში მისივე ქვეცნობიერი თუ ცნობიერი განმარტებით უბრალოდ “გოიმია” და წერს იმაზე რაზეც წარმოდგენა არ აქვს.

3. არაპოლიტკორექტული, რუსოფობიით და მამაოფობიით შეპყრობილი ქართველო “ლიბერალი” (შემდგომში ბრჭყალების გარეშე)

ასეთების რამდენიმე ნაირსახობა არსებობს, ერთის მხრივ შეიძლება არსებობდეს უბრალოდ რუსოფობი ლიბერალი და მეორეს მხრივ არარუსოფობი (ზოგიერთ შემთხვევაში რუსოფილიც კი) მაგრამ მამაოფობი ლიბერალი. არსებობს ჰიბრიდებიც, რომელიც ორივე ფობიაზე აერთიანებს. მოდით, ჰიპოტეტიურად ამ უკანასკნელზე შევჩერდეთ.

ჭეშმარიტად სწამს რომ რუსეთი დაიშლება და აგერ უკვე 20 წელიწადზე მეტი ხანია ამტკიცებს რომ 3-4 წელიწადში ბოროტი იმპერია გაქრება მსოფლიო პოლიტიკური რუკიდან. გადის დრო და ეს “ოხერი” არ ქრება, პირიქით ხდება ოლიმპიადის და მოგვიანებით მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძელი.

ჰგონია რომ ევროპელ (ნამდვილს) მასსავით სძულს რუსეთი და ყველაფერს აკეთებს იმპერიასთან საბრძოლველად, თუმცა ეს ჰოლანდიელი თუ ბრიტანელი “ოხერი” ხშირ შემთხვევაში პათოსს არ იზიარებს და ინერციით საქართველოს თუ სხვა მეზობელ ქვეყანას კვლავ რუსეთის სატელიტად აღიქვამს.

რუსეთის თემაზე დაღალული ლიბერალი თემას პირწიგნაკზე ბნელ (მართლა ბნელ) და მარგინალ (რომლის დანახვის და მოსმენისას შეიძლება თავად რომელიმე წმინდანს გაეღიმოს) მამაოებზე იუთუბ ვიდეობს ავრცელებს ისტერიულად, ქილიკობს და საქართველოს ყველა უბედურებას მას და მის მრევლს აბრალებს.

ამ ყველაფერს ამატებს “ხალხია ბნელი, ხალხშია პრობლემა,” დიდი ფიქრის შემთხვევაში რომელიმე ევროპულ საელჩოს ვიზის იმედით აკითხავს, მაგრამ ათ დღეში მტკიცე უარის მიღებისთანავე უალტერნატივოდ დარჩენილი აგრძელებს ჯვაროსნულ ლაშქრობას “სიბნელის” წინააღმდეგ.

რა ქნას, ის ხომ ჭეშმარიტი ევროპელია…

მიდი შეუგორე ანუ ქართველი გოგჩოს სახე ქართულ მედია სივრცეში

აქტი I

გადაწყვეტილება პატივცემულაძეების ოჯახში

პეკინის ქუჩაზე,  საქართველოს დედაქალაქ თბილისში ერთ-ერთი საშუალო სტატისტიკური, მაგრამ ზომიერად შეძლებული ოჯახის წევრები საბედისწერო გადაწყვეტილების მიღებას ცდილობენ. 17 წლის ქალიშვილ ნინჩოს მშობლების რჩევით აბიტურიენტობა გადაუწყვეტია, რა თქმა უნდა მშობლების დახმარებით.

ამ საბედისწერო დღესაც სპეციალობის არჩევის პროცესში ოჯახის ყველა წევრი იღებს მონაწილეობას, რათა არ დაკმინდეს დემოკრატიის უდრეკი ბუნება.

ნინჩო და დადამისი, ქალბატონი ლიკა, ბინის “ზალაში” სხედან დივანზედ და ელოდებიან ოჯახის თავის, ბატონ ზაურის შემოსვლას, ბატონი ზაური საშუალო სტატისტიკურად კორუმპირებული ჩინოვნიკია, რომელსაც გასტრონომიის მძიმე ბუნებამ და სიცოცხლის აუტანელმა სიმსუბუქემ  წლების განმავლობაში მძიმე შრომის შედეგად ზომაზე დიდი ღიპის სახით მძიმე დაღი დაასვა.

ქალბატონი ლიკა ტრადიციული თბილისელი ქალბატონი რომელიც საუბარში შიგადაშიგ რუსულ სიტყვებს ურევს თავისმხრივ საშუალო სტატისტიკურ ქართველ დიასახლისს წარმოადგენს, მაგრამ დაქალებთან ყავაზე შეხვედრის აუცილებლობა აიძულებს მუდამ ფორმაში, ანუ “გაკრასკული” იყოს, მაშინაც კი როდესაც სახლში მარტო იმყოფება.  ეს ჯერიც გამონაკლისს არ წამოადგენს და ისიც თვალებ შეღებილი – “პომადა” წასმული  მორჩილად ელოდება საკუთარ მეუღლეს.

ჯერ ახალგაზრდა, მაგრამ უკვე “სვეცკი” მანერებით შეიარაღებული ნინჩო თავის მხრივ ტელევიზორს მისჩერებია და მანერულად პულტზე არსებულ ღილაკებს აჩხაკუნებს. ნინჩო შიგადაშიგ პულტს ივიწყებს და თითების კმეტას იწყებს.

ამის დანახვაზე ქალბატონი ლიკა “ნუ-ს” მიუგებს ხოლმე და მორჩილ ლოდინს განაგრძობს.

როგორც იქნა სცენაზე, ანუ “ზალაში” ჩნდება ღიპმომარჯვებული და პატივცემული ბატონი ზაური. ზაური იღიმის მაგრამ ამასთან ერთად ცდილობს სერიოზულობის ელფერი შესძინოს შეხვედრას.

ნინჩო: “როგორ ხარ მამიკო?”

ამ სიტყვების წარმოთქმის შემდგომ ნინჩო მყისიერ უბრუნდება ტელევიზორს.

ქალბატონი ლიკა უღიმის მეუღლეს, რომელიც ამასობაში სავარძელს ადებს ჩინოვნიკის მძიმე წონას და საუბარს იწყებს.

ზაური: აბა, რა გადავწყვიტეთ? სად ვაბარებთ?

ნინჩო: არ ვიცი, მამიკო, რა ჯობია? მირჩიე რამე.

ზაური: შენ რა გინდა?

ნინჩო: არ ვიცი, რა უნდა მინდოდეს.

ზაური: აბა მე უნდა ვიცოდე?

ლიკა: კარგი ზაურ, მოიფიქრებს რამეს, თან რავიცი აბა რა მნიშვნელობა აქვს.

ზაური: მაგის ასაკში ცოლი მყავდა უკვე.

ლიკა კეკლუცურად უღიმის მეუღლეს და “მოტაცების” სცენას იხსენებს.

ზაური: დღეს გიგას ველაპარაკე, მეთქი ასე – ისე, არ ვიცით თქო სად ჩავაბაროთ…

ლიკა: კარგი ბიჭია გიგა, რაო მერე გიგამ?

ზაური: რავიცი, ყველაზე პრესტიჟული იურიდიული და ჟურნალისტიკაო.

ნინჩო საუბარში არ ერთვება, შიგადაშიგ ნათქვამს ყურს მოკრავს ხოლმე, მაგრამ ძირითადად ტელევიზორს მისჩერებია.

ლიკა: ხო, აი მეც ეგრე მითხრა ვიკამ, მაგის ბიჭმა შარშან წინ ჩააბარა იურიდიულზე.

ზაური: რა დაუჯდათ?

ლიკა:  ათი

ზაური: ხო ეგრეა ახლა ფასები. მარა რავიცი აბა, რომელი სჯობია ნინჩოსთვის.  ესაც იურიდიულზე ხომ არ გავუშვათ? პერსპექტიულია.

ლიკა: კარგი რა, ზაურ, რა განსხვავებაა, თან ახლა ეგაც არ გამომივიდეს ერთი პროფესიონალი, მთავარია კარგად გათხოვდეს.

ზაური (იცინის) : ქალები რავა სულ გათხოვებაზე ფიქრობთ? ხო ისე, რავიცი რაღაც არა მგონია მაინცდამაინც კარგი იურისტი დადგეს.

როგორც იქნა დილემაში ჩაგდებული მშობლები ყურადღებას ნინჩოსგან ითხოვენ. ნინჩო სდებს პატივს და მშობლებს უტრიალდება.

ზაური: ჰა, რომელი გირჩევნია, იურიდიული თუ ჟურნალისტიკა?

ნინჩო: რავიცი აბა… რა განსხვავებაა მაგათ შორის?

ზაური: იურიდიულზე თუ ჩააბარებ ადვოკატი გამოხვალ, თუ ჟურნალისტიკაზე – ტელევიზორში გიყურებთ ყოველ დღე.

ლიკა: მემგონი აშკარად ჟურნალისტიკა სჯობია. ზაურ, შენი შვილი რომ ნახო ყოველ დღე ტელევიზორში წარმოიდგინე რა კარგი იქნება. თან გეცოდინება სად გყავს გოგო.

ნინჩო: რავიცი აბა… შეიძლება ჟურნალისტიკა…

ზაური: ნინჩო, მიკროფონის ხელში დაჭერას შეძლებ?

ნინჩო: შევძლებ, რატომაც ვერ შევძლებ?

ზაური: ხოდა მაშინ გადაწყვეტილია, ჟურნალისტი გამოხვალ.

სცენა II 

ნინჩოს სიზმარი

მისაღები გამოცდის წინა დღეს ერთი უცნაური სიზმარი დაესიზმრა – ის ინტერვიუს ღმერთს ართმევდა.

მიკროფონ ამხედრებული ოპერატორთან ერთად ნინჩო ჩქარი მაგრამ ამავდროულად აუღელვებელი ნაბიჯით ღმერთის მისაღებისკენ მიემართებოდა, კარები ტრადიციულად თეთრ ტანისამოში გამოწყობილ ანგელოზმა გაუღო და შესვლა შესთავაზა.

“რა სიმპატიურია,” გაიფიქრა ნინჩომ და თან ღმერთთან მისალმება იჩქარა.

ნინჩო: გამარჯობა ღმერთ, როგორ ხარ?..

ღმერთი: კარგ…

ნინჩო (სწრაფ ტემპში): მეც, მეც… ოღონდ, მოდი ღმერთ, მალე ჩავწეროთ ხო?

ღმერთი: კარგ…

ნინჩო (ისევ სწრაფ ტემპში): ღმერთ, ღმერთ, აი ეს “პეტლიჩკა” გამომართვი, ოღონდ ისე გაიკეთე რომ არ გამოჩნდეს ხოოო? თორემ კამერაში ცუდად ჩანს.

ღმერთი  “პეტლიჩკას” იკეთებს და ისწორებს.

ნინჩო: ღმერთო რას ფიქრობთ სექსუალურ უმცირესობებზე საქართველოში?

ღმერთი:  საინტერესო შეკითხვა. მე ასე დავიწყებდი, ადამიანი საკუთარი ბუნებით…

ნინჩო: მშვენიერი, მშვენიერი პასუხია ღმერთ. ბოლო შეკითხვა, ვიქტორიას სეკრეტი სჯობია თუ ლა პერლა?

ღმერთი:  მე ლა პერლას ვამჯობინებდი.

ნინჩო: ძაააალიან დიდი მადლობა ღმერთ, მე და თამჩო სანთელს დავანთებთ შენს სახელზე.

ამ სიტყვებზე ნინჩო  სწრაფად ხსნის “პეტლიჩკას ღმერთს და თან ოპერატორს მიმართავს, “პერებივკები” გადაიღე?

კამერა ამხედრებული და მდუმარე ოპერატორი თანხმობის ნიშნად თავს აქნევს.

ნინჩი: მშვენიერი, წავედით, წავედით, მანქანა გამოიძახე…

სცენა III

კარიერული ზრდა

თითქოს რა შეიძლება იყოს საერთო მამის ღიპს და ახალგაზრდა და ფიზიკურად მომხიმბვლელი ცისფერთვალება გოგოს შორის. მიუხედავად აშკარა ესთეტიური სხვაობისა ღიპმა თურმე წლების განმავლობაში გადამწყვეტი როლი ითამაშა ბატონი ზაურის ქალიშვილის წარმატებაში.

ეს დაახლოებით ასეთი სცენარით განვითარდა. მაშინ როდესაც ბატონი ზაური გავლენიან მეგობრებთან სვამდა მისი დიპლომატიური ურთიერთობა მათთან ღრმავდებოდა, მაგრამ ურთიერთობის გაღრმავებასთან ერთად სმისგან ასევე ფართოვდებოდა ზაური პატივცემულაძის ღიპი. თუმცა მისაღებ გამოცდებზე ღიპის დიპლომატიის შედეგად დამყარებულ კავშირებმა აშკარა როლი ითამაშეს ცისფერთვალება ნინჩოს კარიერულ წინსვლაში.

…და აი ჟურნალისტურ სამჭედლოში ჩაბარების 5 წლის თავზე ცისფერთვალება ნინჩომ მყისიერ დაიწყო მუშაობა ერთ-ერთ მოწინავე “სამთავრობო” ტელეარხზე.

მიუხედავად იმისა რომ ნინჩომ ბუნდოვნად იცოდა რომ დედამიწაზე არსებული კონტინენტების რაოდნენობა 5-დან 8-მდე მერყეობდა, მუშაობა ტელეარხზე არც თუ ისე რთული აღმოჩნდა, რადგანაც პროდიუსერებთან, რომლებმაც თავის მხრივ ბუნდოვნად იცოდნენ განსხვავება პალესტინასა და პაკისტანს შორის, ყავის სმა შედეგს იღებდა და ლოიალობის ყველაზე კარგ გამოვლინებას წარმოადგენდა, იმ უბრალო მიზეზის გამო რომ პროდიუსერებიც თავის მხრივ ყავას სვამდნენ “მთლად” უფროსთან, რომელსაც ზოგადად ჟურნალისტიკაზე ბუნდოვანი წარმოდგენა ჰქონდათ.

სიუჟეტების აწყობა სირთულეს არ წარმოადგენდა, წახვედი გადაღებაზე, გადაიღე ერთი ორი კადრი, დასვი კითხვა (სულერთია რა და როგორი), მოხვედი, დაგიმონტაჟა მემონტაჟემ, დაადე ხმა და ეგაა.

გაცილებით რთული ნინჩოსთვის ლა პერლას და ვიქტორიას სეკრეტის ვებ გვერდებზე ძრომიალი და სწორი გადაწყვეტილების მიღება იყო. “ლა პერლა” თუ “ვიქტორიას სიკრეტი?” ეს შეკითხვა მოსვნებას არ აძლევდა და ხშირად პროდიუსერებთან შესული რჩევას უფროსობას სთხოვდა.

გასართობად ნინჩოს მარგინალი მემონტაჟე სახელად ბაჩო ჰყავდა. ბაჩო სამონტაჟოდან არ გამოდიოდა ხოლმე და ხან კითხულობდა და ხან რაღაც ნინჩოსთვის უცნაურ ვიდეოებს უყურებდა. ნინჩოც “სწერვულად” დასცინოდა და წაუკბენდა ხოლმე. ბაჩოს მთელი სულით და არსით სძულდა ნინჩო, დასანახად ვერ იტანდა, მაგრამ ამის მიუხედავად ბრაზს არ აჩვენებდა და ჩუმად უსმენდა ნინჩოს შენიშვნებს.

ერთხელაც ბაჩო ერთი ამერიკელი  პუბლიცისტის და ფილოსოფოსის ვიდეო ინტერვიუს უყურებს, ოთახში ახალშემოსული ნინჩო ბაჩოს ეკითხება

ნინჩო: ბაჩო, ეგ ვინაა?

ბაჩო: ნომ ჩომსკი.

ნინჩო: ვიიინ?

ბაჩო: ნომ ჩომსკი, ამერიკელი ლინგვისტია.

ნინჩო: და რა უნდა? რას ლაპარაკობს?

ბაჩო: თანამედროვე მედიას განიხილავს.

ნინჩო: აუუუფ, მოგცლია რა, კარგი რა, ნახე რა ბებერია, ამან რა უნდა გასწავლოს? დროს ტყუილად ნუ ხარჯავ ეგეთ სისულელეებზე. მოდი დამეხმარე რა.

ბაჩო: ერთი წუთი მაცალე და დაგეხმარები.

ნინჩო: ერთი წუთი არა, ახლავე დამეხმარე.

ბაჩო: ერთი წუთი დამაცადე რა, ხომ ხედავ მთავრდება, თან ეთერამდე ბლომად დრო გვაქვს.

ნინჩო: შენ შეიძლება გაქვს დრო, მე არ მცალია. დავაი ახლა, რომ გეუბნები. აი ეს შემიგორე.

ამ სიტყვებზე ნინჩო ბაჩოს მინი დივი კასეტას აწვდის.

ბაჩო ვიდეოს რთავს, სავარძელს ნინჩოსკენ ატრიალებს, დგება, კარებისკენ მიემართება, კეტავს და ხელგამოშვერილ ნინჩოს რამდენიმეწამიან სიჩუმეში სერიოზულად უყურებს.

ნინჩო: ჰა, შემიგორებ?

ბაჩო: შეგიგორებ, შეგიგორებ, დედას არ მო…?

დასასრული