Monthly Archives: აპრილი 2013

უსულო და აბსტრაქტული საგნები Facebook – ის მომხმარებლები რომ ყოფილიყვნენ

chertdelogalaqtioni dromonasterititidelofear

Advertisements

ფოტო ესსე ქართულ ნეგატივზე

რამოდენიმე თვის წინ დასავლეთში მგზავრობის მიზნით თბილისში არსებულ ოკრიბას ავტო სადგურს მივაკითხე. ჩემი  ჩანთით ხელში გამოჩენა და მძღოლების შემოსევა ერთი იყო. მე მათვის პოტენციური კლიენტი ვიყავი, რომლის ხელიდან გაშვება და შესაბამისად ერთი ორი კაპიკის დაკარგვა, არავის სურდა.

როგორც იქნა, “სწორ” სამარშრუტო ტაქსში აღმოვჩდი და მის გასვლას ველოდებოდი, როდესაც კარები ახალგაზრდა ბიჭმა შემოაღო და ორცხობილები შემომაჩეჩა, “ოცდაათი თეთრი, ოცდაათი თეთრი,” მითხრა და ორცხობილები კიდევ უფრო ახლოს მომიწია. რამდენიმე კბილი შემორჩენოდა, სახე კი ლამისაა 70 წლის მოხუცივით დანაოჭებული ჰქონდა. დაახლოებით 25-27 წლის იქნებოდა, მაგრამ ამის მიუხედავად უკვე ბებერს ჰგავდა. მივხვდი, რომ მის მთავარ საზრუნავს დღითი-დღე საჭმლისთვის იმ მინიმალური თანხის შოვნა წარმოადგენდა, რომელიც შემდეგ დილამდე გაატანინებდა თავს, იმ დილამდე, რომელიც კვლავ საკვების ფულზე ფიქრით დაიწყებოდა.

სამწუხაროდ, დიდი ალბათობით შემიძლია ვივარაუდო, რომ მსგავს პირობებში საქართველოს ძალიან დიდი ნაწილი ცხოვრობს. ის ახალგაზრდა ბიჭი კი, ერთ-ერთია იმ მრავალ ადამიანს შორის, რომელსაც არა თუ მხოლოდ ოკრიბას ავტო სადგურზე, არამედ თბილისში არსებულ ძალიან ბევრ სხვა ტერიტორიაზეც შევხვდებით.  

დღეს ერთ-ერთი ასეთი ადგილის მონახულება და ფოტო სურათების გადაღება გადავწყვიტე.

Kolkheti

House

Icons

Game

Bin

Sleeping

საუნდტრეკები მხატვრულ ნაწარმოებებში

უყურებ ფილმს, რომელსაც ფონად კარგი მელოდია სდევს, ეცემი გუგლს და სასწრაფო წესით ეძებ სასურველ საუნდტრეკს, ან იპოვი ან ვერა, მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში რიგიანად გაწვალდები. სამაგიეროდ კინოსგან განსხვავებით, წიგნებში ყველაფერი გაცილებით მარტივია, ავტორი ხომ იქვე ახსენებს კომპოზიციასაც და მის ავტორსაც…

მოკლედ, ქვემორე გთავაზობთ ჩემს მიერ წიგნებში აღმოჩენილ რამდენიმე საუნდტრეკს და აქვე კომენტარების ველში გთავაზობთ ამ სიის შევსებას.

IMG_3787 [50%]

საუნდტრეკი:  ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის მე-9 სიმფონია (მეტწილად “ოდა სიხარულს”)

ნაწარმოები: მექანიკური ფორთოხალი

ავტორი: ლუდვიგ ვან ბეთხოვენი/ენტონი ბერჯესი

ლიტერატურულ ნაწარმოებებში გამოყენებულ მუსიკაზე საუბრისას დიდი ალბათობით და ყოველგვარი მეცნიერული ანალიზის გარეშე შემიძლია ვთქვა, რომ უმეტესობას პირველ რიგში ეს მაგალითი მოუვიდოდა აზრად. “მექანიკური ფორთოხალი” პირველად 1962 წელს, ინგლისელი მწერლის ენტონი ბერჯესის ავტორობით გამოიცა. ნაწარმოების მთავარი გმირი/ანტიგმირი ალექსია, ჩვეულებრივი ჰულიგანი, არაჩვეულებრივი მუსიკალური გემოვნებით. ის პათოლოგიურადაა შეყვარებული მე-9 სიმფონიაზე, რომლის მოსმენისას ის ღვთაებრივ სიამოვნებას იღებს, მანამ სანამ იმავე სიმფონიას მასზე გამოსასწორებელი ღონისძიების გატარებისას არ ასმენინებენ და მის საწინააღმდეგოდ არ გამოიყენებენ…

საუნდტრეკი: The end of the world

ნაწარმოები: საოცრებათა ქვეყანა მუხრუჭების გარეშე და სამყაროს აღსასრული

ავტორი: The Carpenters/ჰარუკი მურაკამი

იაპონელ მწერალ ჰარუკი მურაკამის ზოგადად უყვარს საკუთარ ნაწარმოებებში ჯაზ, პოპ და კლასიკური მუსიკალური კომპოზიციების აღწერა, ამიტომაცაა რომ მის წიგნებში ასეთებს პრაქტიკულად გამონაკლისის გარეშე ყველგან შეხვდებით. აქვე, მოვლენებს დავასწრებ და ვიტყვი, რომ ამ სიაში მურაკამის კვლავ იხილავთ. სამოცდაათიან წლებში პოპულარული ამერიკული ბენდ The Carpenters – ის სიმღერის ტექსტი მურაკამის ნაწარმოების ერთ-ერთი თავის ეპიგრაფად აქვს გამოყენებული, თუ წიგნის და სიმღერის სახელწოდებას გავითვალისწინებთ, ეს არც გასაკვირია და არც მაინცდამაინც ორიგინალური გადაყვეტილებაა.

საუნდტრეკი: #9 Dream

ნაწარმოები: Number9Dream

ავტორი: ჯონ ლენონი/დევიდ მიტჩელი

თუ მურაკამიმ The Carpenters-ის სიმღერის ტექსტი ეპიგრაფად გამოიყენა, ინგლისელი მწერალი დევიდ მიტჩელი ორიგინალურობაში კიდევ უფრო შორს წავიდა და ჯონ ლენონის სიმღერა #9 Dream (სიზმარი ნომერ 9) წიგნის ყდაზე გამოაჭენა. Number9Dream სურეალისტური ტიპის ნაწარმოებია, რომლის მოქმედებაც ტოკიოში ვითარდება, მისი მთავარი გმირი (ეიჯი) კი სიზმარს და რეალობას ერთმანეთში ურევს. ამიტომაცაა, რომ წიგნის კითხვისას ხანდახან მკითხველისთვისაც კი რთულია გაერკვიოს სად იმყოფება ეიჯი. პრინციპში,  რას ვერჩით? არც არაფერს, მიტჩელმა ჯონ ლენონის კომპოზიცია ზუსტად გაარტყა, წიგნიც და სიმღერაც აშკარად მსგავს “დუხშია” დაწერილი.

საუნდტრეკი:  ლეოს იანაჩეკის სინფონიეტა

ნაწარმოები: 1Q84

ავტორი: ლეოს იანაჩეკი/ჰარუკი მურაკამი

კვლავ ინტუიციას ვენდობი და ყოველგვარი მეცნიერული ანალიზის გარეშე ვიტყვი, რომ ამ პოსტში მოყვანილ ნაწარმოებებს შორის, მოყვანილი კომპოზიციების პოპულარუზაციის კუთხით ყველაზე დიდი წვლილი, სწორედ რომ მურაკამის ნაწარმოებმა შეიტანა. ჰიპოთეზის გასამყარებლად კი გთავაზობთ ქვემოთ მოყვანილ ლინკზე გადასვლას და პირველივე კომენტარების წაკითხვას. მოდით ხელზე გული დავიდოთ და ვაღიაროთ, რომ კლასიკურ მუსიკაში მაინცდამაინც თუ ვერ ვერკვევით, ჩეხი კომპოზიტორის იანაჩეკის აღმოჩენა 1Q84-ის წაკითხვის გარეშე ალბათ გაჭირდებოდა. კომპოზიცია იაპონელი მწერლის ნაწარმოებს ლაითმოტივად სდევს, რომელსაც წიგნის სხვადასხვა გმირები სიუჟეტის განვითარების სხვადასხვა მონაკვეთში უსმენენ.

საუნდტრეკი: რობერტა

ნაწარმოები: თოვლი

ავტორი: პეპინო დი კაპრი/ორჰან ფამუქი

ჩემი სუბიექტური აზრით ყველაზე საყვარელი და სახასიათო სიმღერა ამ სიაში. გარდა იმისა, რომ “თოვლი” პოლიტიკურ-სოციალურ თემაზეა აგებული ნაწარმოებია, მის ერთ-ერთ მთავარ თემას ასევე სიყვარული წარმოადგენს. ნაწყვეტი ნაწარმოებიდან:  “მას პეპინო დი კაპრის ‘რობერტა’ ჩაესმოდა და საკუთარი თავი ტურგენევის რომანტიულ დაღვრემილ გმირად მიაჩნდა, რომელიც იმ ქალის შესახვედრად მიდიოდა, რომლის ხატსაც ის ბევრი წლის განმავლობაში ქმნიდა.” კარგია, არა? სიმღერაც კარგია.

ცნობილი ადამიანები და პერსონაჟები Facebook – ის მომხმარებლები რომ ყოფილიყვნენ… ნაწილი II.

hitlerdraft

hydradraft kevindraft akakidraft woodydraft

sizyfusპირველი ნაწილი

 

ცნობილი ადამიანები და პერსონაჟები Facebook – ის მომხმარებლები რომ ყოფილიყვნენ…

leopro gagarinpro

troypro mishimapro edwardpro dalipro

სხვა პოსტები ამავე თემაზე:

ცნობილი მწერლები და პოეტები FACEBOOK – ის მომხმარებლები რომ ყოფილიყვნენ…

ცნობილი პერსონაჟები FACEBOOK – ის მომხმარებლები რომ ყოფილიყვნენ (+ რუსთაველი ბონუსად)…

 

Catch – 22 – საკულტო ანტიმილიტარისტული რომანი [რეცენზია]

catch22

ალბათ არ შევცდები თუ ვიტყვი, რომ ამერიკელი ავტორის, ჯოსეფ ჰელერის წიგნი, რომელსაც ორიგინალში Catch-22 ჰქვია ქართულად ნათარგმნი არაა. ამიტომაც, მისი სათაურის ქართულად თარგმნას არ ვითავებ. თუ კი შევცდი, გპირდებით რომ შეცდომის გამოსწორების მიზნით დავჯდები “წიგნების დიეტაზე” და ორმოცი დღის განმავლობაში საერთოდ არ დავწერ წიგნზე რეცენზიას.

ხუმრობა იქეთ იყოს და Myvideo.ge – ს ენით რომ ვთქვათ, წიგნი ძალიან მაგარია! მართალია წიგნის შესახებ ამერიკული და ზოგადად დასავლური პოპ კულტურის დამსახურებით დიდი ხანია ვიცოდი, მაგრამ რეალურად წაკითხვა ერთი ჟურნალის მიერ “ყველაზე სასაცილო წიგნების” სიის ნახვის შემდეგ გადავწყვიტე. ჟურნალი მართალი აღმოჩნდა, Catch – 22 იმდენად სასაცილოა, რომ მაგალითად, ტრანსპორტში კითხვისას შეიძლება ემოცია ვერ შეიკავო და ხმამაღალი ხარხარით უხერხულ მდგომარეობაში აღმოჩნდე. მე პირადად იუმორის სტილით, ნაწარმოებმა კურტ ვონეგუტის რამდენიმე წიგნი გამახსენა, რომელიც ერთდროულად აბსურდულობას და ბიუროკრატიული რეალობის მშვენიერ აღწერას წარმოადგენს.

მიუხედავად იმისა, რომ თავად ტერმინი Catch-22 ამავე სახელწოდების ნაწარმოებმა დაამკვიდრა და მასში აღწერილ მოვლენებს უკავშირდება, დასავლური კულტურის წარმომადგენლები, ტერმინს ზოგადად პარადოქსალური მოვლენის აღსაწერად გამოიყენებენ. ხშირ შემთხვევაში ბევრს ნაწარმოების შესახებ არც კი სმენია. ეს კიდევ ერთხელ მიუთითებს იმაზე, თუ რაოდენ დიდი როლი ითამაშა ამ რომანმა თანამედროვე პოპულარული კულტურის ჩამოყალიბებაში.

ნაწარმოები მეორე მსოფლიო ომის დროინდელ ამერიკელ პილოტებზე მოგვითხრობს, რომლებსაც უამრავი სახიფათო საბრძოლო მისიის შესრულება უწევთ. ზოგიერთ მათგანს, მეტწილად კი ნაწარმოების მთავარ გმირს, იოსარიანს, ფრენების შეწყვეტა სურს, თუმცა ამის გაკეთების საშუალებას Catch – 22-ის წესი არ აძლევს. წესის პარადოქსალურობა შემდეგში მდგომარეობს: სამხედრო ექიმს შეუძლია პილოტისთვის ისეთი ცნობის გაცემა, რომელიც  მისი ფსიქიური აშლილობის აღმნიშვნელი და შესაბამისად საბრძოლო მისიებზე უარის თქმის საფუძველი იქნება. თუმცა, ცნობის გასაცემად ექიმს თავად პილოტმა უნდა მიმართოს. დილემა იმაში მდგომარეობს, რომ პილოტი რომელიც თავად მიმართავს ექიმს, აღიქვამს “საბრძოლო ფრენების სიგიჟეს” და შესაბამისად ფსიქიკურად მდგრადია, ანუ ვერ მიიღებს შესაბამის ცნობას. აქედან გამომდინარე, ასეთ საბუთს ვერავინ იღებს და  იძულებულია გააგრძელოს სახიფათო ფრენები.

ნაწარმოები სავსეა სახალისო პარადოქსებით, რომლებიც მეტწილად პერსონაჟების დიალოგებში გამოიხატება. ერთ-ერთ საინტერესო ეპიზოდს იოსარიანის მიერ მსუბუქი ყოფაქცვის ქალის ხელის თხოვნის ეპიზოდია. იოსარიანი უარს იღებს, იმ მიზეზით, რომ როსკიპი რომლითაც ის მოიხიბლება, თვლის რომ ნორმალურ მამაკაცს არ შეიძლება უნდოდეს არაქალიშვილი, მითუმეტეს მსუბუქი ყოფაქცევის ქალის ცოლად მოყვანა. ამიტომაცაა, რომ მას არ მოსწონს ისეთი მამაკაცი, რომელიც მას ხელს სთავაზობს. ამავდროულად, ნახსენებ ქალს მოსწონს სხვა ოფიცერი, თუმცა იმ შემთხვევაში თუ ეს უკანასკნელი მას ხელს სთხოვს, მისი სიმპატია უმალვე გაქრება.

აღნიშვნის ღირსია, რომ იუმორის და სამხედრო ბიუროკრატიაზე ქილიკის გარდა, რომანი მძლავრი ანტი მილიტარისტული მანიფესტია.

“შენ საუბრობ ომში გამარჯვებაზე, მე კი ვსაუბრობ ომში გამარჯვებაზე და ცოცხლად გადარჩენაზე,” ამბობს იოსარიანი სხვა ოფიცერთან კამათისას, რაზეც ეს უკანასკნელი შემდეგ კითხვას სვამს: “ზუსტად და ეგაა. ამიტომაც, როგორ ფიქრობ, რომელია უფრო მნიშვნელოვანი?” განრისხებული იოსარიანი პასუხობს: “ვისთვის? გაახილე შენი თვალები, კლევინჯერ, მკვდრისთვის არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს, თუ ვინ მოიგებს ომს”.

განსხვავებულ ეპიზოდში იოსარიანი სხვა ოფიცერთან კვლავ ომზე და ზემდგომი ოფიცრების კორუფციაზე საუბრობს; “როდესაც მაღლა ვიყურები, ფულის მკეთებელ ადამიანებს ვხედავ. მე ვერ ვხედავ ვერც სამოთხეს, ვერც ანგელოზებს. მე ვხედავ ადამიანებს, რომლებიც ყოველ მოცემულ შესაძლებლობაზე და ყოველ ადამიანურ ტრაგედიაზე ფულს აკეთებენ.”

Catch – 22 ეპოქური და საკულტო ნაწარმოებია, რომლის შესაქმენლადაც ავტორს ჰერაკლისეური შრომის გაწევა დასჭირდა. ჰელერმა წიგნის წერა 1953 წელს დაიწყო, მისი პირველი გამოცემა კი მეტწილად ნაწარმოებზე მუშაობის გამო, მხოლოდ 1961 წელს მოხერხდა. საინტერესოა, რომ Catch – 22 -ს პირველ გამოცემას ამერიკაში მწყრალად შეხვდნენ. გაყიდვების რაოდენობა დიდი ხნის განმავლობაში დაბალ ნიშნულზე ფიქსირდებოდა, ხოლო ზოგიერთი კრიტიკოსი კი მას “უსტრუქტურო და წასაკითხავად გამოუდეგარ” წიგნად მოიხსენიებდნენ.  თუმცა,  როდესაც ნაწარმოებმა ნისლიან ალბიონამდე მიაღწია, რომანმა ნამდვილი ბუმი მოახდინა. წიგნის მაღაზიები მყიდველებს ვერ აუდიოდნენ. ამის შემდეგ წიგნს დავიწყება ბედად აღარ ეწერა, დღეს კი ის ნებისმიერი თავმოყვარე მკითხველის “წაკითხულ ან წასაკითხ” წიგნებს შორისაა.

ცნობილი ფილმების მარაზმატიკულ-ალტერნატიული თარგმანი. ნაწილი მეორე.

ghostjerrynusferatuyouve-got-mail-megpulpfiction00001fight

პირველი ნაწილის ხილვა შეგიძლიათ აქ