Monthly Archives: October 2013

როგორ დაიპყრო ბოდვამ მსოფლიო [წიგნის რეცენზია]

mumbo

იცოდით რომ ჰილარი კლინტონს ერთ დროს მკითხავები ჰყავდა დაქირავებული, ან ის რომ პრინც ფილიპი (ელიზაბეთ II-ის მეუღლე) ნიუ ეიჯით იყო გატაცებული და რეგულარულად იწერდა წიგნს მფრინავ თეფშებზე, ან თუნდაც ის რომ  ნენსი რეიგანი ასტროლოგებს ენდობოდა? მე არა, სანამ ფრენსის უინის წიგნს არ წავიკითხავდი.

არ ვიცი როგორ ვთარგმნო ქართულად წიგნის სახელწოდება How Mumbo-Jumbo Conquered the World. თუმცა, ვინაიდან და რადგანაც ამ წიგნის ქართული თარგმანი დიდი ალბათობით არ არსებობს, თავს მივცემ უფლებას და Mumbo-Jumbo-ს ქართულ ვარიანტში ბოდვას მივუსადაგებ (ზუსტი განმარტებისთვის მიაკითხეთ განმარტებით ლექსიკონს).

უინის ნაწარმოები 1979 წლის ირანის რევოლუციით და  იმავე წელს ბრიტანეთის სათავეში მარგარეტ ტეტჩერის მოსვლით იწყება. საგულისხმოა რომ პირველ თავს “ვუდუ რევოლუცია” ჰქვია და მიუხედავად იმისა, რომ ავტორი ორ რადიკალურად განსხვავებულ სახელმწიფოზე საუბრობს, მოგვიანებით ის შლის თემას და მიუთითებს იმაზე, რომ მეთოდები რომლითაც ამ ორი განსხვავებული სახელმწიფოს ლიდერები სარგებლობენ დიდად ერთმანეთისგან არ განსხვავდება. ამ მეთოდებს უინი სხვადასხვა ლიდერების გამონათქვამებით და დოქტრინებით ამაგრებს, რომლებიც ზოგიერთ შემთხვევაში იმდენად აბსურდულია, რომ რთულია დაიჯერო, რომ მსგავსი შეხედულებების მქონე ადამიანები მსოფლიოში მიმდინარე პროცესებს განაგებენ.

“როდესაც ახალგაზრდა ვიყავი, ეს სამყარო სახიფათო ადგილს წარმოადგენდა, მაგრამ ამის მიუხედავად ჩვენ ვიცოდით, თუ ვინ იყვნენ ისინი [მტრები]. ვითარება ასეთი იყო, ჩვენ მათ წინააღმდეგ ვიყავით და გასაგები იყო თუ ვინ იყვნენ ისინი [საბჭოთა კავშირი]. დღეს ჩვენ არ ვართ დარწმუნებული ვინ არიან ისინი, მაგრამ ჩვენ ვიცით რომ ისინი სადღაც იქ არიან,” ამ “გენიალური” ფრაზის ავტორი ადამიანია რომელიც მსოფლიოში ყველაზე მძლავრ სახელმწიფოს რვა წლის განმავლობაში მართავდა და არ გაგიკვირდებათ თუ გეტყვით, რომ მას სახელად ჯორჯ ბუში [რა თქმა უნდა უმცროსი] ერქვა, მაგრამ რას იტყვით ალბერტ გორზე,  რომელიც ბევრი რესპექტაბელური ადამიანის წარმოდგენაში გარემოს უფლებებისთვის დამცველ აქტივისტად არის ცნობილი.

ფრენსის უინს ასეთ პატივცემულ ადამიანზეც აქვს საინტერესო ისტორია.  ერთ დროს თამბაქოს წინააღმდეგ მიმართული კამპანიის ფარგლებში ალ გორი შეკრებილ აუდიტორიას უყვებოდა ტრაგიკულ ისტორიას იმის შესახებ, თუ როგორ დაუდგინეს ბევრი წლის წინ მის დას კიბო, რომელიც სიგარეტს თინეიჯერობის ასაკიდან ეწეოდა. საბოლოო ჯამში მან თავი ვერ დაანება მოწევას და მალევე გარდაიცვალა. ამ მაგალითის მოყვანის შემდეგ ალ გორი პათოსით ამბობს რომ “სწორედ იმ მომენტში, სანამ ის ლაპარაკობს რამდენიმე ათასი ადამიანი ამერიკაში იწყებს სიგარეტის მოწევას და ბევრ მათგანს ოცი წლის შემდეგ დაუსვამენ კიბოს დიაგნოზს”. გამოსვლას ის იმით ამთავრებს, რომ მისთვის ყველა ეს ადამიანი “მის დაკარგულ დას წარმოადგენს” და ამიტომაც იბრძვის ის თამბაქოს წინააღმდეგ.

ალ გორის საქციელი და ამ სიტყვით გულისამაჩუყებელი გამოსვლა ნამდვილად საქები იქნებოდა, რომ არა ერთი ფაქტი. ამ სიტყვის წარმოთქმის შემდეგ რამდენიმე დღეში ერთმა ამერიკულმა გაზეთმა რამდენიმე წლის წინ მომხდარი ამბავი ამოქექა: ალ გორი და მისი დემოკრატი მეგობარი სახელად ბილ კლინტონი ამ უკანასკნელის საპრეზიდენტო კამპანიის ფარგლებში ა.შ.შ-ს ერთ სამხრეთულ შტატში მდებარე თამბაქოს პლანტანციას სტუმრობდა. ყურადსაგდები ის ფაქტია რომ გორის და უკვე გარდაცვლილი იყო, თუმცა ამან მას შთამაგონებელი სიტყვის წარმოთქმაში ხელი არ შეუშალა. გორმა ფერმერებს სოლიდარობა გამოუცხადა და მოუყვა, თუ როგორ თესავდა ბავშვობაში საკუთარი ხელებით თამბაქოს მამამისის პლანტანციაზე. რა თქმა უნდა დის ისტორიის გახსენება ამ შემთხვევაში სრულიად უადგილო იქნებოდა, მითუმეტეს იმ პირობებში როდესაც პლანტანციების მფლობელებისგან გორი და კლინტონი ფინანსურ სარგებელს ელოდნენ.

უინის წიგნი საინტერესოა არამხოლოდ პოლიტიკოსების უპრინციპო და უპასუხისმებლო მაგალითებით, არამედ უფრო მეტად იმიტომ, რომ ავტორი ბევრ შემთხვევაში იმ ფილოსოფოსებსაც წვდება, რომლებსაც არც თუ ისე უკანასკნელი სიტყვა ეთქმით დღევანდელი სამყაროს ჩამოყალიბებაში. უინისითვის არ არსებობს ავტორიტეტები, ის თვით ნომ ჩომსკისაც და ჟაკ დერიდასაც აკრიტიკებს და რა გასაკვირია, რომ ამათ ფონზე ფრენსის ფუკუიამას და მილტონ ფრიდმანს საერთოდ შარლატანებად მოიხსენიებს.

ერთ-ერთ თავს წიგნის ავტორი პოსტმოდერნიზმს უძღვნის, რომელიც საბოლოო ჯამში წიგნის ერთ-ერთ ყველაზე სასაცილო მონაკვეთად გვევლინება. უინი წერს თუ როგორ დაიპყრო პოსტმოდერნიზმა ამერიკის ყველაზე პრესტიჟული უნივერსიტეტები და ამ ფონზე რა აბსურდულ გარემოში მიმდინარეობდა ზოგიერთ შემთხვევაში აკადემიური სწავლება, თუ როგორ ასწავლიდნენ სტუდენტებს რომ არ არსებობდა არანაირი ჭეშმარიტება და სინამდვილე. ზოგიერთი პროფესორი იქამდეც კი მიდიოდა, რომ სტუდენტს რომელიც სიტყვა რეალობას ბრჭყალების გარეშე დაწერდა აკლებდა ნიშანს. აქვე ავტორს მოჰყავს იმ დროისთვის განთქმული ფემინისტის, ლუსი ირიგარაის მაგალითი, რომელიც სრული სერიოზულობით ამტკიცებდა, რომ ალბერტ აინშტაინის ფორმულა E=MC2 სექსისტურია. ირიგარაის წარმოდგენა არ ჰქონდა ფიზიკაზე, მაგრამ ის თავისებური არგუმენტაციით და ლოგიკით ამტკიცებდა, რომ ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული ფორმულა სექსისტურია. აქვე ავტორი ბარბარა ეჰრენრიჰის, სხვა ფემინისტის, სარკასტულ შენიშვნას, რომლის ადრესატებიც პოსტ მოდერნიზმის მქადაგებლები არიან, ციტირებს, “რა პრობლემაა თუ რომელიმე ფრანგ ტიპს მისი პენისი მინუს ერთის ფესვად წარმოუდგენია?”

სხვა მრავალ თემასთან ერთად უინი ასევე UFO-ს ფენომენზე საუბრობს. საიდუმლო არაა რომ არსებობს ადამიანთა რიცხვი, თან არც თუ ისე პატარა, რომელსაც უცხოპლანეტელების ნამდვილად სჯერა, უფრო სწორედ სჯერა, რომ ისინი არაერთხელ ეწვივნენ დედამიწას, თუმცა წიგნი ამ შემთხვევაში იმით არის საინტერესო რომ ავტორი საუბრობს იმაზე, თუ როგორ მანიპულირებს ამ თემით მედია. ამ შემთხვევაში პატივცემული ლარი კინგის მაგალითია საინტერესო. 1994 წელს ლარი კინგმა ერთ-ერთი თავისი გადაცემა UFO-ს ფენომენს მიუძღვნა, მან სტუმრად შეთქმულების თეორიის მოყვარული ოთხი ადამიანი მოიწვია, რომლებიც იცავდნენ პოზიციას იმის შესახებ, რომ დედამიწას უცხოპლანეტელები არაერთხელ ეწვივნენ. ეს ოთხი ადამიანი მან პირდაპირ ეთერში ალაპარაკა და საკმაოდ დიდი დროც დაუთმო. საპირწონედ კინგმა ასტროფიზიკოსი კარლ საგანი და მეცნიერი ფილიპ კლასი წინასწარ ჩაწერა, რომლებსაც სულ რამდენიმე წუთი დაუთმო. საგანიც და კლასიც იმაზე საუბრობდნენ, რომ UFO-ს შესახებ არსებული მაგალითები გამოგონილია. გადაცემის გასვლიდან რამდენიმე დღეში აღშფოთებულმა კლასმა დაწერა, რომ ვინაიდან და რადგანაც ის და საგანი სტუდიაში არ იმყოფებოდნენ მათ ვერაფრით “უპასუხეს ნონსენს რომლებსაც მოწვეული სტუმრები ლაპარაკობდნენ”. თუმცა, ყველაზე საინტერესო ამ ისტორიაში ლარი კინგის დასკვნითი ფრაზაა: “თეფშები რომლებიც დედამიწას დაეცნენ? ვინ იცის? მაგრამ ჩვენ შეგვიძლია დანამდვილებით ვთქვათ რომ მთავრობა რაღაცას გვიმალავს”.

წიგნი სავსეა მაგალითებით უახლოესი ისტორიიდან, რომლებმაც შეიძლება ისედაც სკეპტიკური მკითხველიც კი გააკვირვოს, ამ პოსტში მოყვანილი მონაკვეთები კი ამ მაგალითების მიზერულ პროცენტს შეადგენენ, უინი საუბრობს იმაზე თუ როგორ სჯეროდა ბევრს რომ სერიალი X-Files არა მხატვრული, არამედ დოკუმენტური ნაწარმოებია, იმაზე თუ როგორ აჯარიმებდნენ გასული საუკუნის 70-იან წლებში ზოგიერთ შტატში მასწავლებლებს, რომლებიც კრეაციონიზმის სწავლებაზე უარს ამბობდნენ, თუ როგორ საუბრობდა მილტონ ფრიდმანი იმაზე რომ ნებისმიერ ადამიანს შეუძლია წარმატების მიღწევა, იმ დროს როდესაც ტაილანდელი მოხუცი 20 ცენტად უპრიალებდა ფეხსაცმელს და ა.შ.

ცალკეულად აღებული ინდივიდები თუ თეორიები რომლებიც ამ წიგნშია მოყვანილი მკითხველს შეიძლება უბრალოდ კარგ გასართობად მოეჩვენოს, მაგრამ როდესაც ითავსებ  რომ მსგავსი იდეები იდეოლოგიებს აყალიბებენ, ხოლო მოხსენებული ადამიანები დგანან ქვეყნების სათავეში და ადამიანების ბედზე პასუხისმგებლები არიან, ხვდები რომ ამ სამყაროში რაღაც რიგზე არ არის.

You know nothing John Snow

ეძღვნება Game of Thrones – ის, განსაკუთრებით კი ჯონ სნოუს მოყვარულებს.

neznaika

ჯონ სნოუ ნეზნაიკას როლში

sixthsense

ამბობენ ჯონ სნოუმ ხანდახან ისიც კი არ იცის ცოცხალია თუ მკვდარი

johnsnowsocrates

“მე ის ვიცი რომ არაფერი არ ვიცი” – ჯონ სნოუ

dvoikasnow

“ისევ ორიანი ჯონ სნოუ”

svoiaksnow

ამბობენ შაბათობით ჯონ სნოუ “სვოიაკის” სათამაშოდ დადის ხოლმე, მისთვის სამწუხაროდ ჯერჯერობით უშედეგოდ

trumanshow

ჯონ სნოუმ ტრუმენ შოუს უყურა და მიხვდა რომ მის ირგვლივ ყველაფერი დადგმულია

scottysnow

მანდარინები – ფილმი ადამიანობაზე

mandarinebi

რამდენიმე წლის წინ ყოვლად უნიჭო “აგვისტოს 5 დღე” რომ გამოვიდა, ერთმა ჩემმა მეგობარმა გაიკვირვა რომ ასეთი ბიუჯეტით და მხარდაჭერით ფილმის ავტორებმა ისტორია ელემენტარულად ვერ გამართეს. იმის ნაცვლად რომ მომხდარი ტრაგედიის შესახებ რამე ადამიანური ამბის მეშვეობით მოეყოლათ, რეჟისორმა და პროდუსერებმა აბსოლუტურად გაუმართავი პროპაგანდისტული ფილმი შემოგვთავაზეს, რომლის თავიდან ბოლომდე ყურება კინოს მოყვარული ადამიანისთვის პრაქტიკულად შეუძლებელია.

საბედნიეროდ “აგვისტოს 5 დღისგან” განსხვავებით ფილმი “მანდარინები” სწორედ რომ მსგავსი ადამიანური ისტორიის მეშვეობით გვიყვება ომის, ამ შემთხვევაში აფხაზეთის 1992-93 წლების ომის შესახებ. აქ არ შეხვდებით ქვეყნის მეთაურებს, პოლიტიკოსებს, სარდლებსაც კი, მაგრამ ამის მიუხედავად არცერთი წამით არ გტოვებთ შეგრძნება, რომ ფილმი საქართველოს უახლოეს ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე ტრაგიკულ ამბავს მოგვითხრობს. ფილმში არც ბრძოლებია ასახული და მცირე გამონაკლისებს თუ არ ჩავთვლით, არც სროლებია დიდად.

მოვლენები აფხაზეთის ერთ სოფელში ვითარდება, რომლის ძირითად მოსახლეობას თავის დროზე გადმოსახლებული ესტონელები წარმოადგნდნენ, ომის დაწყებისთანავე მათ უმრავლესობამ სოფელი დატოვა, აქ თითზე ჩამოსათვლელი ადამიანიღაა დარჩენილი. სწორედ რომ ერთ-ერთი ესტონელის სახლში ვითარდება მთელი ამბავი. აქ ხვდებიან ერთად დაჭრილი ქართველი და აფხაზების მხარეზე მებრძოლი ჩეჩენი. ცხადია, ორივე ადამიანი, რომელსაც თავისი სიმართლე და ომში მონაწილეობის გამართლება აქვს, ერთმანეთს ვერ იტანს და თავიდან მზადაა ერთმანეთი მოკლას კიდეც.

ამ ორი ადამიანის ურთიერთობის  გარკვეულ ეტაპზე ხდება მნიშვნელოვანი გარდატეხა და სწორედ რომ ამ გარდატეხაში მე მინდა დავინახო, ის რაც ასე აკლია ქართულ კინემატოგრაფს, ანუ ჰუმანიზმი. სწორედ ამ გარდამტეხ მომენტში შემოდის სამყაროსავით ძველი ჭეშმარიტება, რომელიც გვეუბნება, რომ ადამიანი მეორე ადამიანს იდეოლოგიური განსხვავების მიუხედავად, არაფერს ერჩის, საკმარისია მათი ურთიერთობა საყოფაცხოვრებო დონეზე რამდენიმე დღე გაგრძელდეს და ის ყველაფერი რაც შენს მტერს ხანგრძლივი და სისტემატური პროპაგანდის წყალობით გაძულებდა, საპნის ბუშტივით ქრება. ასეთ ვითარებაში ადამიანები რჩებიან შიშვლები, აჩვენებენ საკუთარ რეალურ სახეს და ასეთ ვითარებაში აფასებენ ერთმანეთის ღირსებას.  ასეთ ვითარებაში აღარ აქვს აზრი თუ ვინ გააკეთა სკამი რომელზეც ზიხარ, ან მაგიდა რომელთანაც ზიხარ, ან ვინ ააშენა ის სახლი რომელშიც იმყოფები, მთავარი ღირებულება ადამიანობა და ადამიანებია.

ანტი-მილიტარისტული განწყობა ყველაზე კარგად პერსონაჟ ივოს მიერ წარმოთქმულ ფრაზაში ჩანს, რომლის როლსაც ესტონელი მსახიობი ლემბიტ ულფსაკი ასრულებს. ის ამბობს – “ეს ომი არავისია”. ზოგადად ვფიქრობ ამ პერსონაჟის მეშვეობით  რეჟისორმა ფილმის რამდენიმე მთავარი მესიჯი გააჟღერა, ერთ-ერთ სხვა ეპიზოდში იგივე ივო ამბობს, რომ არ აქვს მნიშვნელობა ვინ ხარ, ქართველი, ჩეჩენი თუ ესტონელი და ის, რომ შენ სიტყვის შენახვა შეგიძლია ან პირიქით არ შეგიძლია, ეროვნებაზე ვერ იმეტყველებს. ზოგადად ლემბიტ ულფსაკის თამაში აღნიშვნის ღირსია და თამამად შეიძლება ითქვას რომ მისი შესრულება ამ ფილმში საუკეთესოა.

მიუხედავად იმისა, რომ  დრამატურგიულად ფილმი შეიძლება უფრო გამართული ყოფილიყო, (მაგალითად ზოგიერთი პერსონაჟის უკეთ გაშლა შეიძლებოდა, მცირედი ფაქტობრივი შეცდომებია გაპარული, გარკვეულ შემთხვევებში ზოგიერთი ეპიზოდი  ოდნავ გაწელილი გეჩვენება და ა.შ.) საერთო ჯამში ამ ყველაფრის პატიება შეიძლება, თუნდაც იმიტომ რომ ბოლოდროინდელ ქართულ კინემატოგრაფიას აკლია არაპროპაგანდისტული, ადამიანურ ისტორიებზე ორიენტირებული ფილმები. ამიტომაც ვფიქრობ, რომ ზაზა ურუშაძის ეს ფილმი პირველ რიგში სოციალურ ჭრილში უნდა განვიხილოთ ვიდრე ვიწრო კინემატოგრაფიულში.

ქართული პოლიტიკის იდეოლოგიური ევოლუცია

zhvania
არ ვიცი რამდენად იმოქმედა ზურაბ ჟვანიას მიერ 1999 წელს ევრო საბჭოში წარმოთქმულმა სიტყვამ, “მე ვარ ქართველი და მაშასადამე ვარ ევროპელი,” უშუალოდ ევროპელებზე, მაგრამ მე პირადად მგონია რომ საქართველოს მოსახლეობის დაკვეთა ევროპელობაზე  მაგ პერიოდს უნდა მივაწეროთ.
   90-იანი წლების გაპარტახებულ საქართველოს ევროპა, იგივე დასავლეთი, წარმატების და კარგი ცხოვრების ეტალონად წარმოედგინა, სწორედ ამიტომ და არა იმიტომ რომ ქართველები მაინცდამაინც ევროპული ღირებულებების მატარებლები ვართ, მოიწონა მოსახლეობამ პროევროპული და შემდგომ უკვე პროამერიკული ორიენტაცია.
   საუბარი ევროპულ ღირებულებებზე და საქართველოს ევროპის განუყოფელ ნაწილად წარმოდგენა პოლიტიკოსების პრეროგატივად იქცა. ყველაზე კარგად ეს ხელისუფლებაში მოსვლის შემდგომ მიხეილ სააკაშვილის ნაციონალურმა მოძრაობამ მოახერხა. ნაციონალებმა პროდასავლური ორიენტაცია საკუთარი იდეოლოგიის ქვაკუთხედად აქციეს, რიტორიკის დონეზე მაინც. ნაციონალური მოძრაობა გამუდგემით საუბრობდა და აგრძელებს საუბარს ევროპულ ღირებულებებზე და დასავლურ ორგანიზაციებში გაწევრიანებაზე.
   ევროკავშირში, ან თუნდაც ნატოში გაერთიანებას, ნაციონალური მოძრაობა საქართველოს მოსახლეობას ხსნად წარმოუდგენდა. თუმცა, პარადოქსალური ისაა, რომ რაც უფრო შორს ვიყავით ასეთ ორგანიზაციებში გაერთიანებასთან, მით უფრო მეტი შესაძლებლობა ჰქონდათ ნაციონალებს შეენარჩუნებინათ ხელისუფლება. ნატოს და ევროკავშირის კარები ღია რჩებოდა, მაგრამ ჩვენ არ გვიშვებდნენ.
   ახლა ჰიპოტეტიურად წარმოვიდგინოთ, რომ ევროკავშირს ან ნატოს მართლა მივეღეთ-რას დაეფუძნებოდა ამ შემთხვევაში ნაციონალური მოძრაობის იდეოლოგია? ვიღებთ შეპირებულ ევროპულობას, ნაციონალური მოძრაობა ასრულებს მისიას და ამით კარგავს ძალაუფლებას.
   თუმცა, ვიცით რომ მოვლენები ასე არ განვითარდა. ნაციონალების მიერ დაშვებული შეცდომები იმდენად ბევრი და თვალშისაცემი იყო, რომ მოსახლეობის ნება ნათელი გახდა – ეს პარტია უნდა მოშორებოდა ხელისუფლებას.
   იმისათვის რომ განვაგრძოთ საუბარი ქართული მმართველობის ევოლუციაზე და ის რომ უფრო გასაგები იყოს, პატარა გადახვევა მინდა გავაკეთო.
   1975 წელს ეკრანებზე სტივენ სპილბერგის ფილმი “ყბები” გამოვიდა. ამ ფილმში ზვიგენი დასდევს და კლავს დამსვენებლებს, რომლებიც ზღვაში საბანაოდ ჩადიან. ზვიგენი ზოგიერთმა კრიტიკოსმა მეტაფორად აღიქვა. ბევრმა ჩათვალა რომ ზვიგენი წარმოადგენს იმ ჩამოსულ უცხოელებს რომლებიც ამერიკელ მოქალაქეებს ცხოვრებას “უშლიან”. კუბის ყოფილმა ლიდერმა ფიდელ კასტრომ კი მეტაფორა სულ სხვანაირად აღიქვა და გამოაცხადა, რომ ზვიგენი არის კაპიტალიზმის სიმბოლო, რომელიც უბრალო მოქალაქეებს და მშრომელებს თავის კლანჭებში აქცევს.
    თანამედროვე ფილოსოფოსმა სლავოი ჟიჟეკმა ფილმის კომენტირებისას განაცხადა, რომ ორივე ვერსია მცდარია, მაგრამ ამავდრულად მართალი და დაახლოებით შემდეგი შინაარსის იდეა განავითარა; საქმე ისაა, რომ ჟიჟეკის აზრით იდეოლოგიას სჭირდება საზოგადოების შიშების კალაპოტში მოქცევა. გასაგებია, რომ ნებისმიერ საზოგადოებაში შეიძლება არსებობდეს სხვადასხვა ტიპის შიშები, შიში დაკარგო სამსახური, შიში ჩავარდე ფინანსურ კრიზისში, ომის შიში და ა.შ. ამიტომაც ჟიჟეკი ზვიგენს მეტაფორად აღიქვამს, რომელშიც ყველა შიშის პროეცირება ხდება, ანუ ქრება ბევრი შიში და რჩება მხოლოდ ერთი, ზვიგენი. ფსიგოლოგიურად ერთ შიშთან დაპირისპირება გაცილებით მარტივია, კლავ ზვიგენს და თავისუფლდები.
   დავუბრუნდეთ ქართულ პოლიტიკას და ვთქვათ რა იყო ნაციონალური მოძრაობის “ზვიგენი”? ალბათ ბევრი ფიქრი არ დაგვჭირდება რომ მივხვდეთ, ნაციონალებმა საზოგადოების შიშების პროეცირება რუსეთზე გადაწყვიტეს. აქვე საინტერესო დამთხვევა, მიხეილ სააკაშვილის  მიერ რამდენიმე თვის წინ გამოთქმულო მოსაზრება შეგვიძლია გავიხსენოთ, სადაც ის რუსეთს მძინარე ზვიგენს ადარებს. ამ შემთხვევაშიც ლოგიკურია დავასკვნათ, რომ ზვიგენის, როგორც შიშის სიმბოლოს მაქსიმალურად ხანგრძლივ პერიოდზე შენარჩუნება წინა ხელისუფლების ინტერესებში შედიოდა.
   მაშ ასე, ნაციონალური მოძრაობის ხელისუფლების შენარჩუნების იდეოლოგია ეფუძნებოდა ორ პრინციპს 1) დასავლეთთან ინტეგრაცია (ხსნა) 2) რუსეთის ფაქტორი (შიში).
   რა დაუპირისპირა ამას ქართულმა ოცნებამ? ისევე როგორც ნაციონალურ მოძრაობას, ახალ ხელისუფლებასაც ახალი მითები დასჭირდა და ამ მხრივ შეიძლება ითქვას, რომ ნაციონალურ მოძრაობაზე შორსაც კი წავიდა. ქართულმა ოცნებამ ნაციონალების იდეოლოგიას ანტი-ნაციონალური მოძრაობის პოლიტიკა დაუპირისპირა. ანუ, ნაციონალებთან დაკავშირებულ ასოციაციების საწინააღმდეგო ასოციაციების ჩამოყალიბება დაიწყო. მაგალითად, სააკაშვილის მიერ პიარ ტექნოლოგიებზე დაყრდნობა იმდენად გამაღიზიანებელი გახდა ბოლო პერიოდში, რომ ოცნებამ ასეთ პიარზე თითქოს უარი თქვა (სინამდვილეში მსგავს პიარზე უარის თქმა შექმნილ ვითარებაში უკვე თავისთავად პიარია), ანტი-რუსული რიტორიკა შეიცვალა უფრო რბილზე და ა.შ.
   ანუ, შეიძლება ითქვას რომ ნაციონალების დამარცხებაში ოცნებას თავად ნაციონალების პოლიტიკა დაეხმარა. თუმცა, რა მოუვიდა ,,დასავლეთს”? რატომ ვერ დაეხმარა ასეთი პოპულარული იდეა წინა ხელისუფლებას? კვლავ ნაციონალების შეცდომებს თუ დავუბრუნდებით და დასავლეთს მათ დეკლარირებულ პოლიტიკას თუ დავუკავშირებთ, მაშინ შეიძლება მივხვდეთ რომ დასავლეთის ნაციონალებზე “მიბმამ” ქვეყანას ევროპული ინტეგრაციის კუთხით დათვური სამსახური გაუწია. ანუ, ხალხის თვალში ნაციონალური მოძრაობის პროდასავლურმა კურსმა, შესაბამისად დასავლეთმა და ევროპამ ვერ გაამართლა(თავისთავად ნაციონალურ მოძრაობაზე ევროპული ღირებულებების მიბმა შეცდომაა, მაგრამ ზედაპირული აღქმის პირობებში ხშირად ხდება მსგავსი, მცდარი პროეცირება), გახშირდა ფუნდამენტალისტური ფრაზები და მოსაზრებები, “უცხოელებმა ჭკუა როგორ უნდა გვასწავლონ?” და ა.შ.
   ამ დროს ჩნდება ბიძინა ივანიშვილის ერთი შეხედვით თითქოს სასაცილო, მაგრამ საინტერესო ფრაზა – “რამდენიმე წელიწადში ევროპელებსაც კი გავაკვირვებთ”. მათთვის, ვინც მეტ ნაკლებად იცის თუ რას წაროადგენს ევროპა, ეს ფრაზა ღიმილის მომღვრელია, თუმცა გაცილებით მეტია იმ ადამიანების რაოდენობა რომლისთვისაც ევროპა ნაციონალური მოძრაობის მიერ აღებულ კურსთან ასოცირდება. ანუ გამოდის რომ ივანიშვილი იპყრობს იმ გაბრაზებული ადამიანების გულებს ვინც ფიქრობს რომ “ევროპამ ვერაფერი მოიტანა”.
   შესაბამისად გამოდის, რომ თუ ნაციონალური მოძრაობისთვის ხელისუფლების შენარჩუნების იდეოლოგია ეფუძნებოდა პროდასავლურ კურსს, ქართული ოცნება კიდევ უფრო შორს წავიდა და ქვაკუთხედათ “ევროპაზე უკეთესი” აირჩია. რაც შეეხება შიშის პროეცირებას, არც თუ ისე რთულია დავასვკნათ რომ ქართულმა ოცნებამ “ზვიგენად” თავად ნაციონალური მოძრაობა აირჩია და თუ ნაციონალები გამუდმებით რუსეთით აპელირებდნენ, ქართულ ოცნებას სავარაუდოდ კიდევ დიდი ხანი შეეძლება საზოგადოების ნაციონალებით შეშინება.

ტექსტში მოყვანილი მოსაზრებები ეკუთვნის მხოლოდ ავტორს და არ არის აუცილებელი გამოხატავდეს სხვის შეხედულებებს.