Monthly Archives: ნოემბერი 2013

TBC-ის სამი მუშკეტერის რგოლი ცნობილ რეჟისორებს რომ გადაეღოთ…

ამბობენ რომ სანამ TBC – ის მესვეურები სამი მუშკეტერის საბოლოო ვერსიაზე შეჯერდებოდნენ, საზოგადოდ ცნობილ რეჟისორებს მიაკითხეს და რგოლის გადაღება სთხოვეს. შემკვეთებმა რეჟისორებს სრული თავისუფლება მისცეს, ოღონდ ერთი პირობით – კლიპში აუცილებლად უნდა ყოფილიყო კარადა და საწოლი. “კი მაგრამ, ეს ხომ სირობაა?!” ერთხმად იყვირა ტარანტინომ, ტრიერმა და ოზონმა. “სირობა, თუ არაა სირობა, ასეთია ჩვენი პირობა.” რეჟისორები გაჯიუტდნენ, შემკვეთებმა ეს რომ დაინახეს, პრობლემის სხვანაირად გადაწყვეტა და თითოსთვის 200-200 ლარის ჩაჯიბება გადაწყვიტეს. ამან რეჟისორები რა თქმა უნდა მოთაფლა და რგოლებიც გადაიღეს. აი, რა გამოვიდა.

ანდრეი ტარკოვსკი

კარადა ტყეშია. იქვეა საწოლი. თავიდან კადრში ხეებში ჩაფლული კარადა ჩანს. კადრი დაახლოებით ათი წუთი გრძელდება. ისმის მხოლოდ ფოთლების შხრიალი და ახლო-მახლო მომავალი მდინარის ხმა. კადრი ძალიან ნელა საწოლზე გადადის. საწოლი ნელნელა ლევიტაციას განიცდის. მასზე სანდრო და მისი მეგობარი გოგო წვანან. ისინი ჩუმად არიან და ერთმანეთს თვალებში უყურებენ. კადრი კვლავ კარადაზე გადადის, რომლის კარებიც ძალიან ნელა იღება. ათოსი სერიოზული სახით გამოდის. კარადაში ვხედავთ გაქვავებულ პორთოსს და არამისს. ისინი ცარიელ სივრცეში იყურებიან. ათოსი უსიტყვოდ უახლოვდება სანდროს, უყურებს თვალებში. კადრი, რომელიც ათოსის სახეს ასახავს ათ წუთს გრძელდება. სანდრო უსიტყვოდ ხვდება ყველაფერს.

ლარს ფონ ტრიერი

მოქმედება კარადაში ხდება. თავიდან, სამივე მუშკეტერი ძალიან მეგობრულად და ადამიანურად ექცევა ერთამენთს. თუმცა, ნელ-ნელა დახურულ სივრცეში ადამიანისთვის დამახასიათებელი უარყოფითი თვისებები ვლინდება. თავიდან ყველაფერი შედარებით უწყინარი კინკლაობით იწყება, თუმცა ძალიან მალე მიზანტროპია ყველაზე მძაფრ ფორმებში ვლინდება. საბოლოოდ, ყველაფერი იმით სრულდება რომ მუშკეტერები ერთმანეთს კლავენ. გვამები კარადიდან ცვივა. ბუნებრივია, რომ საწოლში ჩაწოლილი სანდრო და მისი მეგობარი გოგო გადმოვარდნილ გვამებს ხედავენ. სანდრო წარმოიდგენს რომ გადმოვარდნილი კაცები სინამდვილეში მისი მეგობარი გოგოს საყვარლები არიან, ამიტომაც ახსნა-განმარტებას არ აცლის და განსაკუთრებული სისასტიკით კლავს გოგოს. ოთახში გოგონას მამა შემოდის და ამ სცენის დანახვისას სანდროს ეცემა და გასაკუთრებული სისასტიკით უსწორდება. ბოლოს, გოგონას მამა თავს იკლავს.

ფრანსუა ოზონი

იგივე რაც ტრიერი, ოღონდ იმ განსხვავებით რომ გადმოვარდნილი კაცები სანდროს მეგობარ გოგოს აფიქრებინებს რომ ის გეია. სანდროს გოგონა უსწორდება, ხოლო ოთახში არა მამა, არამედ ბიჭის დედა შემოდის, რომლის როლსაც აუცლებლად კატრინ დენევი უნდა ასრულებდეს.

ვუდი ალენი

კარადაში სამი ებრაელი პატარა მაგიდის ირგვლივ ზის. ისინი ცხოვრების ამაოებაზე და დეიდა სარას მიერ მომზადებულ უგემრიელეს ბლინებზე საუბრობენ. ლაპარაკში საათები გადის. უცბად სანდროს ხმა ესმით, “მაპატიე საყვარელო, ბანკში მივდივარ, კომუნალურები უნდა გადავიხადო”. იცხაკი სასწრაფო წესით აღებს კარებს, უახლოვდება სანდროს და ნერვიულად უხსნის რომ მას ბანკში წასვლა არ სჭირდება. თუმცა, სანამ ამას ეტყვის აზრს ვერ აყალიბებს და მიედებ-მოედება ყველა თემას, მათ შორის სარა დეიდას ბლინებს და ცხოვრების ამაოებას. “შეგიძლია ამ სერვისით ისარგებლო და გაუსვლელად გადაიხადო კომუნალურები,” ეუბნება ბოლოს იცხაკი და აიპადს აწვდის. “ჩვენი მოგონილი სერვისია და უბრალოდ ძალიან მინიმალური საკომისიო ჩვენს ანგარიშზე დაჯდება, ჩვენც ხომ უნდა ვირჩინოთ რაღაცით თავი,” ამატებს იცხაკი.

ტარანტინო

რგოლს ფონად  ეს სიმღერა გასდევს. კარადაში ზედი და ტყავებში გამოწყობილი იზვრაშენეცი ძმაკაცი სიგარეტს ეწევიან. სანდრო მეგობარ გოგონას კომუნალურების გადახდის მიზნით ტოვებს და ბინიდან გადის. ზედი კარადიდან გამოდის, თან ღვედით ოთხზე დამდგარ იზვრაშენეც ძმაკაცს მოათრევს. ზედი და მისი ძმაკაცი გოგონას ცუდ რამეს უპირებენ. გოგონა ამას ხვდება და არსაიდან კატანას აძრობს. გოგონა ზედს და მის ძმაკაცს კუწავს.  ოთახი წითლად იღებება. კამერა კრუპნი პლანით რეზკად გადადის გოგონას თვალებზე, რომლის ირგვივ სისხლის წვეთებია მოგროვილი. უცბად, გოგონა აღმოაჩენს რომ ზედს ჩოპერის გასაღები აქვს ჩამოკიდებული, აძრობს და იქვე ეზოში მდგარ ჩოპერს ქოქავს.ბანკისკენ მიემართება. სანდროს მეგობარი გოგოს დანახვა უკვირს და ეკითხება, “ეს ვისი მოტოციკლია?” “ეს მოტოციკლი არაა, ეს ჩოპერია,” პასუხობს გოგონა.

“- კარგი, მაშინ ვისი ჩოპერია?”

“-ზედის”.

“- ზედი ვინაა?”

” – Zed is dead baby, Zed is dead,” პასუხობს გოგონა.

ძმები კოენები

ბრედ პიტი სანდროს ოთახშია. ის  რუსებისთვის საინტერესო მასალების შემცველ დისკს ეძებს. უცბად ფეხის ხმა ესმის და სასწრაფო წესით კარადაში იმალება. ჭუჭრუტანიდან სანდროს აკვირდება და მის გასვლას ელოდება. სანდრო ტანზე იხდის და კოსტიუმის დაკიდების მიზნით კარადისკენ მიემართება. სანდრო დაცვად მუშაობს და ამიტომაც შიდა ჯიბეში მაკაროვი უდევს. სანდრო კარადას აღებს და ხედავს ბრედ პიტს, რომელიც იდიოტივით იცინის. მოულედნოლობისგან სანდრო იბნევა და თვალის დახამხამებაში ბრედ პიტს მაკაროვით კლავს.

ტინტო ბრასი

გადაიღებდა იგივეს რაც საბოლოოდ ორგინალ კლიპში გადაიღეს, ოღონდ “შეიძლება კარადაში დავრჩეთ?” უფრო სექსუალურად და მრავალმნიშვნელოვნად გაიჟღერებდა.

Advertisements

ცნობილი ადამიანები და პერსონაჟები Facebook – ის მომხმარებლები რომ ყოფილიყვნენ. Special Edition.

meri

stark

 

chuck moses

 

trotsky narcisus cage

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

წინა ნაწილი შეგიძლიათ იხილოთ აქ

 

კარლ სეიგანის მკრთალი ლურჯი წერტილი

1990 წელს ვოიაჯერ 1-მა ჩვენს პლანეტას 6 მილიარდი კილომეტრის სიშორიდან სურათი გადაუღო. ამ სურათს “მკრთალი ლურჯი წერტილი” უწოდეს. 1994 წელს ასტროფიზიკოსმა კარლ სეიგანმა ეს სათაური საკუთარი წიგნის სახელწოდებაში გამოიყენა. ქვემოთ მოყვანილი ტექსტი წიგნის ნაწყვეტის ჩემეულ თარგმანს წარმოადგენს.

Pale_Blue_Dot

მკრთალი ლურჯი წერტილი [ნაწყვეტი]

შეხედეთ ამ წერტილს კიდევ ერთხელ. ის აქ არის. ის ჩვენი სახლია. ეს ჩვენ ვართ. ყველა ვინც კი გიყვართ, ყველა ვისაც იცნობთ, ყველა ვის შესახებაც გსმენიათ, ყველა ადამიანი რომელსაც ოდესმე უარსებია, ყველას მანდ უცხოვრია. მთელი ჩვენი სიხარული და ტანჯვა, ათასობით რელიგია, იდეოლოგია და ეკონომიკური დოქტრინა, ყოველი მონადირე და  შემგროვებელი, ყოველი გმირი და მხდალი, ყოველი ადამიანი რომელიც ცივილიზაციას ჰქმნიდა  და ადამიანი რომელიც მას ანადგურებდა, ყოველი მეფე და  გლეხი, ყოველი შეყვარებული წყვილი,  დედა, მამა, ყოველი დაიმედებული ბავშვი, გამომგონებელი და მკვლევარი, მორალის ყოველი მასწავლებელი, კორუმპირებული პოლიტიკოსი, ყოველი სუპერვარსკვლავი,  ლიდერი,  წმინდანი და ცოდვილი, ყველა და ყველაფერი რაც კი ისტორიას ახსოვს მზით განათებულ ამ მკრთალ წერტილზე ცხოვრობდა.

დედამიწა ძალიან პატარა სცენაა უკიდეგანო კოსმიური არენის პირობებში. დაფიქრდით სისხლის მდინარეებზე, რომლებსაც  სხვადასხვა გენერლები და იმპერატორები ღვრიდნენ,  მხოლოდ იმიტომ რომ დიდების და ტრიუმფის ძიებაში, ამ წერტილის პატარა ფრაგმენტზე წარმავალი ბატონობა მოეპოვებინათ.

 დაფიქრდით გაუთავებელ სისასტიკეებზე, რომლებსაც სჩადიოდნენ ამ წერტილის ერთი კუთხის მაცხოვრებლები მეორე კუთხის მაცხოვრებლებზე, მიუხედავად იმისა რომ ისინი ერთმანეთისგან პრაქტიკულად არაფრით განსხვავდებოდნენ. დაფიქრდით, რამდენად ხშირად არ ესმით მდგომარეობა, როგორ არიან მზად მოკლან ერთმანეთი, რამდენად მგზნებარენი არიან ისინი ერთმანეთის სიძულვილში. 

ჩვენი ამპარტავნება, ჩვენი გადამეტებული წარმოდგენა საკუთარ მნიშვნელობაზე, ჩვენი ილუზია თითქოს სამყაროში განსაკუთრებული ადგილი გვიკავია – ყველაფერ ამას მკრთალ შუქზე მოციმციმე წერტილი კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს. ჩვენი პლანეტა კოსმიური სიბნელის უკიდეგანო სივრცეში მარტოხელა ლაქას წარმოადგენს. ამ წყვდიადში და უსასრულობაში არ არის მინიშნება იმაზე რომ დახმარება, რომელიც ადამიანებს საკუთარი თავისგან გადაარჩენდა, გარედან მოვა.

დედამიწა ერთადერთი ცნობილი პლანეტაა სადაც სიცოცხლე არსებობს. არ არსებობს ადგილი, სადაც ადამიანები დასახლებას შეძლებდნენ, ყოველ შემთხვევაში, ახლო მომავალში.  ვიზიტი შესაძლებელია. დასახლება – არა. მოგწონთ თუ არა, დღესდღეობით დედამიწა ის ადგილია, რომელსაც ვერ გავცდებით.

ამბობენ რომ ასტრონომია თავმდაბლობას და კეთილშობილებას გვასწავლის. ეს პატარა წერტილი სავარაუდოდ ყველაზე კარგად გვაგებინებს თუ რამდენად ამაოა ადამიანთა ამპარტავნება. ვფიქრობ, ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, ერთმანეთს უფრო მეტი სიკეთე უნდა ვაჩუქოთ, შევინარჩუნოთ და მოვუფრთხილდეთ ამ მკრთალ ლურჯ წერტილს. ის ხომ ჩვენი ერთადერთი სახლია!

 

რას ვკითხულობ: ამარტია სენის იდენტობა და ძალადობა, მარტინ კოენის ფილოსოფიური ზღაპრები და ირვინ შოუს მოთხრობები

მოკლე ჩანაწერები იმ წიგნების შესახებ რომლებიც წინა თვეში (ოქტობერი) წავიკითხე

ოქტომბერი წარმოშობით იაპონელი, ბრიტანელი მწერლის კაზუო იშიგუროს “არასოდეს არ გამიშვა-ს” (Never Let Me Go) რომანის კითხვით დავიწყე. წიგნი რამდენიმე ახალგაზრდაზე მოგვითხრობს. ისინი სხვა ახალგაზრდებისგან პრინციპში არაფრით განსხვავდებიან, მათ უყვართ, მეგობრობენ და ფიქრობენ სიცოცხლეზე, თუმცა ერთი მნიშვნელოვანი განსხვავება მაინც არის –  არცერთ მათგანს დიდი ხნის სიცოცხლე არ უწერია ბედად, მათ სპეციალურ დაწესებულებაში მხოლოდ ერთი მიზნით ზრდიან – საჭიროების შემთხვევაში სხვა ადამიანების გადასარჩენად გამოიყენონ ორგანოების დონორებად. 1954 წელს ნაგასაკიში დაბადებული იშიგურო ფენომენალურად ფლობს ინგლისურს და მიუხედავად იმისა, რომ მე-20 და 21-ე საუკუნის მწერალია, მისი ნაწარმოებები კლასიკურ სტილშია დაწერილი და ენის ფლობის მხრივ, მე-19 საუკუნის კლასიკოსებს არ ჩამოუვარდება. 2004 წელს დაწერილი რომანის იმავე სახელწოდების ეკრანიზაცია 2010 წელს გამოვიდა, თუმცა ვინაიდან ფილმი ჯერჯერობით არ მინახავს, მის ავკარგიანობაზე ვერაფერს გეტყვით, თუმცა აქვე რეკომენდაციას მის საუნდტრეკს გავუწევ. სიმღერის შემსრულებელს ჯუდი ბრიჯვოტერს არასდროს უარსებია, ის იშიგუროს ფანტაზიის ნაყოფია, თუმცა ფილმის პროდუსერებმა მისი “გაცოცხლება” გადაწყვიტეს და ეს შესანიშნავი სიმღერაც შეიქმნა.

მხატვრული ლიტერატურიდან ამერიკელი ლინგვისტის და ფილოსოფოსის ნომ ჩომსკიზე “თანხმობის წარმოება: მას მედიის პოლიტიკურ ეკონომიაზე” (Manufacturing Consent: The Political Economy of Mass Media) გადავერთე. ეს წიგნი დიდი ხანია სახლში მედო, თუმცა  თემის სერიოზულობიდან და მოცულობიდან გამომდინარე და თან იმის გათვალისწინებით რომ ნაწარმოების ერთგვარი დოკუმენტური ეკრანიზაცია ადრე მქონდა ნანახი, მის წაკითხვას ხშირად სხვა დროზე ვდებდი. წიგნში ჩომსკი მეტწილად დასავლურ მედიაზე საუბრობს და მათ მიერ გაშუქების მაგალითების მოყვანით (ვიეტნამი, კამბოჯა, სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები) მეინსტრიმ მედიას აკრიტიკებს. წიგნი სერიოზული ანალიტიკური ნაშრომია და ვფიქრობ ის მედიით ან პოლიტიკით დაინტერესებული ადამიანებისთვის უნდა იყოს საინტერესოა, რადგანაც ერთი მხრივ ტექსტი უზარმაზარ და საინტერესო ინფორმაციას სთავაზობს მკითხველს და მეორე მხრივ ლიბერალურ და თითქოს თავისუფალ მედიას სხვა კუთხიდან გვიჩვენებს.

ერთგვარ იმედის გაცრეუბად შემიძლია ჩავთვალო მარტინ კოენის “ფილოსოფიური ზღაპრები” (Philosophical Tales), რომელიც ასევე ოქტომბერში წავიკითხე. მართალია წიგნის ერთბაშად მოსროლა არ მიმაჩნია სწორად, მაგრამ ტექსტისგან მეტს ველოდი. მარტინ კოენი ქრონოლოგიურად მოგვითხრობს ერთ-ერთ ყველაზე ცნობად ფილოსოფოსების (სოკრატეთი დაწყებული, ჟაკ დერიდათი დამთავრებული)  შესახებ, ოღონდ ამ შემთხვევაში ის აქცენტს არა მათ ნაშრომებზე, არამედ მათ პიროვნებებზე აკეთებს. კოენი ფილოსოფოსებს ერთგვარ “სელებრითებად” წარმოგვიჩენს და ყვითელი პრესასავით მოგვითხრობს მათ შესახებ. თუ გართობა გსურთ ამ წიგნს გირჩევთ, მაგრამ თუ სერიოზულ ფილოსოფიური ტექსტს ეძებთ – დაივიწყეთ.

“ფილოსოფიური ზღაპრებისგან” განსხვავებით აშკარად სერიოზულ მეცნიერულ ნაშრომად უნდა მივიჩნიოთ ინდოელი ეკონომისტის და ამავე დარგში ნობელიანტი ავტორის ამარტია სენის “იდენტობა და ძალადობა” (Identity and Violence). ავტორი საუბრობს იდენტობის ფენომენზე და ძალიან მარტივად განიხილავს თუ რატომ შეიძლება იყოს სხვადასხვა იდენტობებისადმი სტერეოტიპული მიდგომა, ძალადობის მიზეზი. ამარტია სენი განხილვის ერთ-ერთ ქვაკუთხედად სამუელ ჰანტინგტონის “ცივილიზაციების შეხლას” (Clash of Civilizations) ირჩევს, აკრიტიკებს მის ზედაპირულობას და მკითხველს აჩვენებს თუ რატომ არის საკითხისადმი ასეთი ზედაპირული მიდგომა ხშირ შემთხვევაში დამღუპველი. ამარტია სენის ხელმისაწვდომს ხდის სერიოზულ თემას ნებისმიერი ტიპის მკითხველისთვის, ამიტომაც ვფიქრობ რომ ავტორი იმ მეცნიერების რიცხვს განეკუთვნება, რომელიც აკადემიურობას გვერდზე დებს და ძალიან საჭირო (კეთილ) საქმეს აკეთებს. აქვე იმას ვიტყვი რომ ცოტა ხნის წინ ძალიან კარგი ამბავი გავიგე – ილიას უნივერსიტეტს წიგნის ქართულად თარგმნა დაუწყია და ახლო მომავალში ტექსტი ქართულენოვანი მკითხველისთვისაც იქნება ხელმისაწვდომი.

ამარტია სენის შემდეგ კვლავ მხატვრულ ლიტერატურაზე გადავერთე და ირვინ შოუს პროზაული კრებულით – “ღმერთი აქ იყო, მაგრამ ადრე წავიდა” (God was here, but he left early) აღვფროთვანდი. ირვინ შოუს ეს კრებული გონებამხვილობის და ლაკონურობის ზეიმად შეგვიძლია მივიჩნიოთ, მოთხრობები შეკრულია და სასიამოვნო წასაკითხი. საინტერესოა რომ ავტორი ძალიან სერიოზულ და მნიშვნელოვან თემებზე საუბრობს, მაგრამ ამას ლაღად და იუმორით აკეთებს, არ გძაბავს, ტრაგიკულ პათოსს არ იყენებს, მაგრამ ამავდროულად გაფიქრებს. ამიტომაც, თუ ამ პოსტში მოყვანილ რომელიმე ტექსტის წაკითხვას დააპირებთ – ირვინ შოუთი დაიწყეთ.

“მოტაცების ამბების”  (Noticia de un secuestro) წაკითხვის შემდეგ კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი რომ  გაბრიელ გარსია მარკესს “მარტოობის ას წელიწადზე” უკეთესი არაფერი დაუწერია. კოლუმბიელი მწერალი ამ შემთხვევაში დოკუმენტალურ პროზას ეჭიდება და ცნობილი ნარკო ბარონის პაბლო ესკობარის მიერ განხორციელებული რამდენიმე გახმაურებული მოტაცების შესახებ მოგვითხრობს. ტექსტი ინფორმატიულია, მწერალი თემაში გაურკვეველ მკითხველს დეტალებში უყვება ცნობილი კოლუმბიელი ჟურნალისტების და პოლიტიკასთან დაკავშირებული ადამიანების გატაცებების შესახებ, მოტივებზე და ა.შ. ამ მხრივ წიგნი ნამდვილად საინტერესოა, მაგრამ მეორე მხრივ ცოტა არ იყოს და გაწელილია, მოტაცებებზე 300 მეტი გვერდის კითხვამ ბოლოსკენ ნამდვილად დამღალა, მითუმეტეს რომ ტექსტში მხატვრულ ღირებულებებს ნაკლებად უნდა ვეძიოთ.

განახლებული კახეთი და Newნადიმი

მსოფლიო ბანკის და საქართველოს რეგიონალური განვითარების პროექტზე მეტი ინფორმაციის მისაღებად, შეგილიათ Facebook გვერდს ეწვიოთ. ვებგვერდის სანახავად კი, დააჭირეთ აქ.