Monthly Archives: დეკემბერი 2013

ქართული “კომიქსების” 5 სუპერგმირი

ირაკლი წერეთელი AKA პროტესტორი

ჯიგარკაცი

ენა, მამული, სარწმუნეობის პრინციპის ჭეშმარიტი დამცველი. ებრძვის ყველაფერ არაქართულს და უცხოს. სჯერა რომ ქართველი გეი არ არსებობს, ან თუ არსებობს ჯიგარკაცის ჩარევის შემდგომ, არ იარსებებს.

ნამდვილი სახელი – მურმანი. ჯიგარკაცისთვის დამახისიათებელი თვისებები შეიძინა მას შემდეგ რაც სოროსის სტიპენდიაზე ზედიზედ რამდენიმეჯერ უთხრეს უარი. მოთმინების ფიალა, რომ ამოეწურა სოროსის ოფისთანვე ზვიადისტების მუდმივ მიტიგენს შეუერთდა. სწორედ აქ შეასხა რომელიღაც ზვიადისტმა ნაკურთხი წყალი, რამაც იმავე ღამეს მურმანს საკუთარ თავში ზებუნებრივი ძალები აღმოაჩენინა.

მთავარი ატრიბუტი საგულდაგულოდ გამოთლილი ტაბურეტკაა. მისი სახლი სავსეა დაბალი, მაღალი, ხის, პლასტმასის და სხვა ტიპის ტაბურეტკებით, განსაკუთრებულ შემთხვევებისთვის აქვს კარგად წაწვეტებულებიც.

მიუხედავად იმისა, რომ ხანდახან “ქართელობას წართმევის,” ეშინია, ასეთ შემთხვევაში  მან იცის რომ ბოროტ ძალებს ჯერ მისი მოკვლა და მისი გულის ამოგლეჯვა მოუწევთ. მისი გული ერთგვარი სეიფია, რომელსაც წარწერა “ქართველობა” ამშვენებს. სწორედ ამ გულში ძგერს ნამდვილი ქართული სული.

ივერიელი

ნამდვილი სახელი – ზეზვა. მუშაობს საგარეო საქმეთა სამინისტროში. სჯერა რომ საქართველოს ერთდროულად დინოზავრების, ღვინის და ქრისტიანობის კერაა.

დადის სხვადასხვა ქვეყნებში და ყვება მითებს საქართველოზე. მაგალითად, ფრანგებს უხსნის რომ ღვინო წამოვიდა საქართველოდან, თავად სიტყვა კი მოგვიანებით ლათინურმა ისესხა და ასე მოიგინეს სიტყვა “vino”, ტიბეტელებს უყვება რომ საქართველოზე ლამაზი მთები არსადაა, ხოლო იტალიელებს და ესპანელებს იმას რომ ქართველ მამაკაცებზე კარგი საყვარლები არ არსებობენ. უცხოელები ღიმილით და თავაზიანობით ხვდებიან ხოლმე ივერიელის შეგონებებს, რაც ამ უკანასკნელს აფიქრებინებს რომ მისიას წარმატებით ასრულებს და მისი სჯერათ.

სჯერა რომ ბასკები და ქართველები მართლა ნათესავები არიან.

მისიის შესრულებისას იცვამს ჩოხას სრული ატრიბუტიკით, ჰყავს მეგობრები პარლამენტში და ლობირებს კანონპროექტს ჩოხის ჩაცმის აუცილებლობის შესახებ.

სუპერგმირული თვისებების გაჩენის მიზეზი 15 წლის წინ გერმანიაში სამუშაო ვიზაზე უარის თქმა გახდა.

კაი ბიჭის დის დამცველი AKA პროტექტორი

მიუხედავად იმისა რომ ბევრი მის არსებობაში დარწმუნებულია, ზოგიერთი სკეპტიკოსი თვლის რომ კაი ბიჭის დის დამცველი სხვა არაფერია თუ არა, მითი.

ზოგიერთი თვლის რომ კაი ბიჭის დის დამცველი უფრო მეტად იდეის ერთობლიობაა, რომელიც სხვადასხვა ადამიანში შეიძლება გამოვლინდეს, ვიდრე ამ იდეის ხორცშესხმა. მათი აზრით ის ერთგვარი სიმბოლოა, რომელიც თავიდან გვარიდებს არასასურველ შედეგს. მაგალითად, ის შეიძლება გამოვლინდეს ადამიანში რომელსაც ესმის “აუ რა ნაშაა”, ან თუნდაც შედარებით რბილი, “აუ რა კარგი გოგოა” და ამ რეპლიკის გაგონებაზე ათქმევინებს, “რეებს ბაზრობ, კაი ბიჭის და რომ იყოს?” როგორც ცნობილია, კაი ბიჭის და არ შეიძლება იყოს ნაშა და არც კარგი გოგო.

იმ ნაწილის აზრით, რომელიც კაი ბიჭის დის დამცველი რეალურად არსებული სუპერგმირის არსებობაში დარწმუნებულია, პროტექტორი დადის კლუბებში. ის იცავს გოგოებს, რომლებსაც პოტენციურად შებმა და რაც უფრო უარესია, პერსპექტივაში იმავე კლუბში ზასაობაც კი ემუქრებათ. ამ თვისების გამო, ზოგიერთმა ამ სუპერგმირს ბაბულიკაც კი შეარქვა, ამგვარად ის კონტროვერსიული პერსონაჟია.

მიხუედავად იმისა, რომ მოდიდან დიდი ხანი გადავარდა, მისიის შერულებისას ის ისნის ბაზრობაზე ნაყიდ რეიბანებს, პლატოკს და წვეტიან შავ ტუფლებს ატარებს.

პროტესტორი

საჭიროების შემთხვევაში გამოდის ქუჩაში და აპროტესტებს ყველაფერს რაც არ მოსწონს ქართულ საზოგადოებას. ვინადან და რადგანაც “საჭიროების შემთხვევა” ყოველთვის არსებობს, ის მიტინგისთვის საჭირო სტრატეგიული ობიექტებს არ ცილდება (პარლამენტი, მოედნები, მერია…) და მუდამ გარეთ დგას.

პროტესტორის ბოლოდროინდელი ერთ-ერთი საყვარელი რეპლიკაა – “არ აანთო”. ერთ-ერთი სუპერძალა რომელსაც პროტესტორი ფლობს არის შიმშილობის ატანის არაადამიანური უნარი, ასე მაგალითად მან შეიძლება თვეობით იშიმშილოს და ამის მიუხედავად რიხიანად მისცეს ინტერვიუ რომელიმე ტელევიზიას. თუმცა, ბოროტი ამბობენ რომ ღამ-ღამობით მის ფანებს მის კარავში ჩუმად ღორის ხორცი და ლობიანები შემოაქვთ ხოლმე.

ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად პროტესტორი ნიღბის უკან ირაკლი წერეთელი იმალება.

თამადამენი

გადაარჩენს ნებისმიერ ქართულ სუფრას, მათ შორის, ქორწილს, დაბადების დღეს და რაც მთავარია ქელეხს. ნამდვილი სახელი ანზორი.

შესანიშნავად ფლობს დიალექტიკას და მუცელში ღვინის N რაოდენობის მოთავსების განსაკუთრებულ უნარს (უნდა აღინიშნოს რომ ამ უკანასკნელს პირველზე გაცილებით უკეთ ფლობს).

უყვარს ადამიანები, განსაკუთრებით კაცები, ამაზე სუფრის გარკვეულ ეტაპზე ბრეჟნევური კოცნების კასკადი უნდა მეტყველებდეს.

მეგობრობს ჯიგარკაცთან (ამბობენ ჯიგარკაცის შვილი თამადამენის მონათულიაო). აჭრის მარცხენას ყველა იმ ადამიანს რომელსაც ჭიქა “არასწორი” ხელით უჭერია. იცის სადღეგრძელოების რიგითობა. თუმცა ბოროტი ენები ამბობენ, რომ მისი პოპულარობა  მას შემდეგ დაეცა როდესაც ერთ-ერთ ქელეხში თამადობისას შეცდომით “ქორწილის სადღეგრძელეობის” შპარგალკა წაუკითხავს. ამ ინციდენტის გადამოწმება ძალიან რთულია, რადგანაც ქელეხში მონაწილე ადამიანების უმრავლესობა “კარგად მთვრალი” ყოფილა და ბევრი რამე არ ახსოვს.

Advertisements

რას ვკითხულობ: მო იანის მაგიური რეალიზმი, ზაზა თვარაძის სიტყვები და მერაბ მამარდაშვილის ფილოსოფია

მოკლე ჩანაწერები იმ წიგნების შესახებ რომლებიც წინა თვეში (ნოემბერი) წავიკითხე.

“ერთა სიმდიდრე და სიღარიბე (The Wealth and Poverty of Nations)” ისტორიკოს დევიდ ლენდესის სქელტანიანი ნაშრომია, რომელიც ბევრ დროს წაგართმევთ. წაგართმევთ და არა გაჩუქებთ, იმიტომ რომ საბოლოო ჯამში მაინც მგონია რომ ლენდესის 600 გვერდზე გაწერილი ეკონომიკურ ჭრილში დანახული სხვადასხვა ქვეყნების ისტორია მხოლოდ დარგით დაინტერესებულ პირებს თუ გაახალისებთ. თუმცა, მეორე მხრივ ჩემი სუბიექტური აზრით წიგნის პრობლემა არა მისი მოცულობა და მოყვანილი მაგალითებია (ხშირ შემთხვევაში ძალიან საინტერესო მაგალითები), არამედ ცოტათი ზედაპირული დასკვნებია, რომელიც ნაშრომში შეიძლება ამოიკითხოთ. ავტორი საუბრობს სხვადასხვა ქვეყნების ისტორიაში განვითარებულ მოვლენებზე და ამ მოვლენებს მიაწერს იმ კონკრეტული ქვეყნების ევოლუციას. სწორედ ასეთ მიდგომაში შეინიშნება ზედაპირულობა. თუ ამ წიგნის წაკითხვას მაინც გადაწყვეტთ, კონტრასტის დასანახად  წინა თვეში განხილულ ამარტია სენის “იდენტობა და ძალადობის” (Identity and Violence) წაკითხვას გირჩევდით. ლენდესისგან განსხვავებით ამარტია სენი ბევრად უფრო ღრმა და მეცნიერულად დასაბუთებულ დასკვნებს აკეთებს.

ნამდვილი განძია ჯონ ირვინგის “ქვრივი ერთი წლით” (A Widow for a Year) და თუ ეს ავტორი ჯერ არ წაგიკითხავთ, წინ როგორც იტყვიან დიდი ბედნიერება გელით. ირვინგის ეს კონკრეტული ნაწარმოები ერთდროულად ეროტიული, დიდაქტიკური და საოცარი გონებამახვილობით დაწერილი ტექსტია. მიუხედავად იმისა რომ ნაწარმოები ვრცელია (600 გვერდზე მეტი), რთულია ნაწარმოების რომელიმე მონაკვეთში მოიწყინო. ირვინგი ნამდვილი ოსტატია, მისი ნაწარმოები კი საინტერესო ისტორიის და კარგი ენით დაწერილის სინთეზია. ის პირობითად სამ ნაწილად შეიძლება დავყოთ, ყოველი ნაწილი მოგვითხრობს მთავარი პერსონაჟების ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპებზე და ამ ეტაპებზე ერთმანეთთან ურთიერთობის ისტორიას. ყველაფერი კი თექვსმეტი წლის ახალგაზრდა ბიჭის და მასზე ოცი წლით უფროსი ქალის ურთიერთობით იწყება. სხვათაშორის, ნაწარმოების პირველი ნაწილის ეკრანიზაცია არსებობს, რომელშიც მთავარი როლებს ჯეფ ბრიჯესი და კიმ ბესინჯერი ასრულებენ. ფილმის ავკარგიანობაზე ნუ მკითხავთ, ჯერჯერობით არ მინახავს.

თუ თანამედროვე ქართული ნაწარმოების წაკითხვას გადაწყვეტთ, ზაზა თვარაძის “სიტყვებს” გირჩევდით. წიგნის ავტორი აწ უკვე ახალგაზრდა ასაკში გარდაცვლილი ფილოსოფოსია. მართალია ჩემს და საუბედუროდ ქართულ ლიტერატურის ექსპერტობაზე თავს ვერ დავდებ, მაგრამ მაინც მგონია რომ ჩვენ ლიტერატურას ასეთი ტიპის ნაწარმოებები აკლია, ამიტომაც ჩემთვის “სიტყვები” სასიამოვნო აღმოჩენა გამოდგა. ტექსტი ერთგვარი მაგიური რეალიზმის ნიმუშია, სადაც ავტორი სიტყვების ჯადოსნურ სამყაროზე საუბრობს. აქვე უნდა ითქვას რომ ნაწარმოები არა უბრალოდ პროზაული მოგზაურობას, არამედ სხვადასვა თემების ფილოსოფიური განხვილის ასპარეზად გვევლინება.

მაგიური რეალიზმი უფრო დიდი დოზით თუ გსურთ, ჩინელი ნობელიანტი მწერლის მო იანის “სიცოცხლე და სიკვდილი მღლის” შეეჭიდეთ. წიგნის მთავარი პერსონაჟი მიწათმფლობელია, რომელსაც მაო ძედუნის მართველობის პერიოდში სიკვდილით სჯიან, მის კუთვნილ მიწას კი გლეხებზე ანაწილებენ. გარდაცვალების შემდეგ მთავარი გმირი ვირად გვევლინება, მოგვიანებით ხარად, ღორად, ძაღლად, მაიმუნად და ბოლოს კვლავ ადამიანად უბრუნდება სამყაროს. არ გეგონოთ რომ წიგნის სიუჟეტის მოყოლით ნაწარმოები დაგისპოილერეთ, წიგნის სიუჟეტი უბრალოდ ხერხია რომლის მეშვეობითაც ავტორი უფრო მნიშნელოვან თემაზე, კერძოდ კი ჩინეთის უახლოეს ისტორიაზე საუბრობს.

ისე გამოვიდა, რომ მერაბ მამარდაშვილის “მეს აუცილებლობა. შესავალი ფილოსოფიაში” (Необходимость Себя. Введение в Философию.) ნოემბრის ბოლოსთვის, ერთგვარ დესერტად მოვიტოვე. ვიქნები ბანალური და ვიტყვი რომ მამარდაშვილი მე-20 საუკუნის მსოფლიო (მსოფლიო და არა ვიწრო ეროვნული გაგებით ქართული) ფილოსოფიის უდიდესი მნიშვნელობის ფიგურაა. შეუძლებელია მამარდაშვილმა ან ნებისმიერმა სხვა ფილოსოფმა აზროვნება “გასწავლოთ,” გადმოგცეთ, თავში “ჩაგიდოთ” საკუთარი გამოცდილება ან რამე მაგდაგვარი სასწაული მოახდინოს, მაგრამ ამავდროულად სხვადასხვა ლექციების ეს კონკრეტული კრებული მკითხველს ერთგვარ ინტელექტუალურ და ესთეტურ სიამოვნებას მიანიჭებს. მამარდაშვილის აზროვნების სილაღე და თავისუფლება კი მკითხველს ზოგადად ფილოსოფიას მომხიბლავი კუთხით წარმოუჩენს.

ოქტომბრის მიმოხილვა იხილეთ აქ.