წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. როალდ დალიდან ფიოდორ დოსტოევსკიმდე.

გასულ თვეში წაკითხული წიგნების მოკლე რეცენზია.

ლიტერატურული ღმერთები რომ არსებობდნენ, ერთი-ერთ ასეთ ღმერთად აუცილებლად ფიოდორ დოსტოევსკი მოგვევლინებოდა. ამ სახელის ხსენებისას უმეტესობა ადამიანს განსაკუთრებულ პედესტალზე მდგომი ბუმბერაზი წარმოუდგენია,  მათ შორის მათ ვისაც დოსტოევსკი საერთოდ არ აქვს წაკითხული. თუმცა, “ბიძიას სიზმარი” (Дядюшкин Сон) არ განეკუთვნება იმ ნაწარმოების რიცხვს, რომლის მეშვეობითაც ამ მწერალს ახასიათებენ ხოლმე. ეს შედარებით ნაკლებად ცნობილი ნაწარმოები იუმორით და ფსიქოლოგიური პორტრეტების აღწერით უფრო ანტონ ჩეხოვს ჰგავს. თუმცა, ბოდიში, არა. ჩეხოვი ჰგავს ამ ნაწარმოებს. საქმე ისაა, რომ “ბიძიას სიზმარი” ჩეხოვის დაბადებამდე ერთი წლით ადრე გამოქვეყნდა, ამიტომაც არ გამიკვირდება, თუ თავის დროზე სწორედ ამ ნაწარმოებმა მოახდინა ჩეხოვზე გავლენა.

თუ რამე ცინიკურის და სასტიკის წაკითხვის ხასიათზე ხართ, მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ამერიკელი ავტორის ნორმან მეილერის “ამერიკულ ოცნებას” (American Dream) გირჩევთ. მეილერი მარტივად წერს, მაგრამ ამავდროულად აღწერის ოსტატია. ხდება ხოლმე, რომ ავტორი ისე კარგად  ხაზავს გარემოს რომ შეუძლებელია გონებაში სცენის რეკონსტრუქცია ვერ მოახერხო – ასეთია ნორმალ მეილერის ეს რომანი. სიუჟეტს რაც შეეხება, ნაწარმოები იმით იწყება რომ მთავარი გმირი, ამერიკული გაგებით წარმატებული ადამიანი (ომის გმირი, ყოფილი კონგრესმენი და წარმატებული ტელე წამყვანი) ალკოჰოლურ აგონიაში საკუთარ ცოლს კლავს, თუმცა შემდგომ ცდილობს უარყოს საკუთარი დანაშაული… სიუჟეტიდან გამომდინარე შეიძლება ითქვას, რომ “ამერიკული ოცნება” ამერიკაზე ერთგვარ სატირას წარმოადგენს.

ბრიტანეთი თუ გაინტერესებთ და ამავდროულად ბრიტანულ იუმორზე თუ ხალისობთ, ჯერემი პაქსმანის ინგლისელებს” (The English) გირჩევდით. სანამ რეცენზიას გავაგრძელებდე, კითხვა თქვენ: საშუალება რომ გქონოდათ დაბადებულიყავით რომელიმე სხვა ერის წარმომადგენლად, რომელ ერს აირჩევდით? წიგნის დასაწყისში პაქსმანი გვეუბნება რომ დედამიწის მოსახლეობის 99 პროცენტი სწორედ რომ ინგლისელობას აირჩევდა, თუმცა აქვე სვავს კითხვას, თუ რას ნიშნავს იყო ინგლისელი თანამედროვე გაგებით და ამაზე მთელი წიგნის განმავლობაში საუბრობს. პაქსმანს მოჰყავს ისტორიული მაგალითები, საუბრობს ინგლისელებზე ჩამოყალიბებულ სტერეოტიპებებზე და ცდილობს ამ სტერეოტიპების მიზეზებს ჩაწვდეს.

ჯორჯ ორუელის კრებული “რატომ ვწერ?” (Why I Write) ამ აინგლისელი ავტორის რამდენიმე ესეს მოიცავს, მათ შორის ორუელის როგორც მწერლის გამოცდილებას. კრებულში შესულ სხვა ესეში ავტორი ასევე საუბრობს პოლიტიკაზე, მემარცხენეობაზე და მის სიმპატიებზე სოციალიზმის მიმართ. ზოგადად, თუ ორუელის მოყვარული ხართ და ამავდროულად ამ მწერლის სხვანაირად, შეიძლება ითქვას “შიგნიდან” დანახვა გსურთ, ამ კრებულს აუცილებლად წასაკითხ წიგნების სიაში შეყვანას გირჩევდით.

ძალიან კარგია საბავშვო მწერლად აღიარებული როალდ დალი “ბიჭი” (Boy). მიუხედავად იმისა, რომ ნაწარმოების დასაწყისში დალი აღნიშნავს რომ ბიოგრაფიული რომანები ზოგადად მოსაწყენია, ის ამ წიგნში მის ბავშვობაზე საუბრობს და ნაწარმოებს მამამისის ისტორიით იწყებს, რომელიც უკეთესი ცხოვრების ძიებაში მშობლიურ ნორვეგიას ტოვებს და საბოლოო ჯამში უელსში სახლდება. სწორედ აქ იბადება ადამიანი, რომელიც მომავალში მე-20 და 21-ე საუკუნის ბავშვებისთვის საყვარელ მწერლად იქცევა. ნაწარმოები ქრონოლოგიურ სტილშია დაწერილი და შეიძლება ითქვას რომ წიგნის გადაფურცვლასთან ერთად დალიც იზრდება. თუ ამ პოსტის სიიდან ყველაზე “კეთილი” ნაწარმოების არჩევა მოგინდეთ, სწორედ რომ როალდ დალს გირჩევდით.

წინა თვის მიმოხილვა.

2 thoughts on “წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. როალდ დალიდან ფიოდორ დოსტოევსკიმდე.

  1. Pingback: წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. თებერვალში წაკითხული ნაწარმოებების შეფასება. | ლობჟანიძის

  2. Pingback: წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. ბრეტ ისტონ ელისი, ლაშა ბუღაძე, უილიამ ტრევორი და სხვები. | ლობ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s