წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. #10

წარმოიდგინეთ, რომ არსებობს ხომალდი რომელსაც სინათლის სიჩქარესთან მიახლოვებული სისწრაფით შეუძლია მოძრაობა. ასეთი ხომალდით დედამიწა რომ დატოვოთ და სიტყვაზე სამი წელი იმოგზაუროთ, სამშობლო პლანეტაზე დაბრუნებული აღმოაჩენთ, რომ მიუხედავად იმისა, რომ თქვენი ბიოლოგიური საათის მიხედვით მხოლოდ სამი წელია გასული, თქვენს წასვლამდე ჯერ კიდევ არ დაბადებული ადამიანები უკვე ზრდასრულ ასაკში არიან. სტანისლავ ლემის ნაწარმოები “დაბრუნება ვარსკვლავებიდან” (Powrót z gwiazd) მსგავს სცენარს გვთავაზობს, იმ განსხვავებით რომ მთავარი პერსონაჟი, ჰალ ბრეგი კოსმოსურ მისიას ათ წელიწადს ანდომებს, ხოლო დედამიწაზე ამასობაში 127 წელი გადის. ბუნებრივია რომ დედამიწაზე ახალდაბრუნებული ჰალი შოკშია, ყველაფერი იმდენად შეცვლილია, რომ საწყის ეტაპზე ის ქალაქში ორიენტირებასაც კი ვერ ახერხებს. დედამიწა ტექნოლოგიურად ბევრად წინ არის წასული. თუმცა, ტექნოლოგიურ პროგრესზე უფრო მნიშვნელოვანი ის არის, რომ მომავლის დედამიწა ერთგვარ უტოპიურ სამყაროს წარმოადგენს, აღმოფხვრილია ომები და ძალადობა, საჭმელი და საცხოვრებელი ადამიანს უფასოდ ეძლევა ანუ შიმშილით არავინ კვდება. ერთი შეხედვით დედამიწა უფრო კარგი ადგილია, თუმცა ჩნდება მნიშვნელოვანი კითხვა – რის ფასად მიაღწია ამ ყველაფერს ადამიანმა?

როალდ დალი სიკეთის განსახიერებაა და არა იმ მიზეზით რომ ის საბავშვო მწერლად ითვლება, არამედ უბრალოდ იმიტომ, რომ მის ნაწარმოებებს აქვთ უნარი ოდნავ უკეთესები, ოდნავ უფრო კეთილები გაგვხადონ. “ჰენრი შუგარის შესანიშნავი ამბავი და კიდევ ექვსი ისტორია” (The Wonderful Story of Henry Sugar and Six More) ერთ-ერთი ასეთი კრებულია. ამ კრებულში გაერთიანებულია უპრეტენზიო, მაგრამ ამავდროულად მძლავრი მორალური შინაარსის მატარებელი შვიდი მოთხრობა, მათ შორის როალდ დალის ყველაზე პირველი ნაწარმოები – A Piece of Cake, რომლის დამსახურებითაც დალის როგორც მწერლის მომავალი განისაზღვრა. ყველაზე საინტერესო და ჩემი სუბიექტური აზრით ყველაზე ძლიერი მოთხრობა ამ შვიდს შორის თავად “ჰენრი შუგარის შესანიშნავი ისტორიაა.” ეს ისტორია გულს გაგითბობთ და როალდ დალის სხვა ნაწარმოებებსაც მოგაწყურებთ .

ჩარლი ბრუკერს ამ რეცენზიების რუბრიკაში უკვე მეორედ განვიხილავ. მას ამ პოსტში შეგიძლიათ გაეცნოთ. “ამ ყველაფრის ჯოჯოხეთური მხარე” (The Hell of it all) ავტორის მიერ სხვადასხვა დროს დაწერილი სტატიების და ტელე გადაცემების (ტექსტური ვარიანტის) კრებულია, თუმცა ამ წიგნში ის ფოკუსირებას ცნობილ მსახიობებზე, მომღერლებზე, ეგრეთ წოდებულ სელებრითებზე და მოკლედ რომ ვთქვათ შოუ ბიზნესზე ახდენს და ამ ყველაფერს რა თქმა უნდა შავი იუმორის და მძლავრი სარკაზმის მეშვეობით აკეთებს. რეალურად ბრუკერი ანტიბიოტიკია, რომლის მიღებაც ზოგჯერ აუცილებელია, თუმცა რეგულარულად მიღებისას ეფექტს კარგავს, ამიტომაც მის კითხვისას გამოიყენეთ პაუზები.

თანამედროვე ამერიკელი მწერლის ლოის ლორის ნაწარმოები “გამცემი” (The Giver) ერთგვარი უტოპიური ზღაპარია სასპენსის ელემენტებით. მას ცალსახად ვერც სამეცნიერო ფანტასტიკის და ვერც ფენტეზის ჟანრს მივაკუთვნებდი. აქ ავტორი სხვადასხვა ჟანრებისგან სესხულობს და ძალიან საინტერესო სინთეზს გვთავაზობს. იმის გათვალისწინებით რომ რომანი 1993 წელს გამოვიდა, შემიძლია ვივარაუდო რომ მან პირდაპირი გავლენა იქონია კინოფილმ Pleasantville-ზე და “შიმშილთა თამაშებზე”. რთულია დაიჯერო რომ სხვადასხვა მსგავსებები ამ ნაწარმოებებს შორის ჩვეულებრივ დამთხვევას წარმოადგენს, თუმცა სპოილერების თავიდან ასაცილებლად ამ მსგავსებებზე საუბარს თავს ავარიდებ. აქვე ინფორმაცია კინოს მოყვარულებს, წიგნის ეკრანიზაცია სულ მალე გამოვა. თუმცა, ტრეილერიდან თუ ვიმსჯელებთ წიგნი გაცილებით საინტერესო წასაკითხი უნდა იყოს.

თუ ადამიანური სისასტიკის შესახებ შეხსენება გჭირდებათ, ჯეიმს ბალარდის “ცათამბჯენს” (High-Rise) გირჩევდით. ამ ნაწარმოებს გასაგები მიზეზების გამო უილიამ გოლდინგის ბუზთა ბატონს (Lord of the Flies) ადარებენ. თუმცა, “ბუზთა ბატონისგან” განსხვავებით სადაც მოვლენები კუნძულზე ვითარდება და მასში მონაწილე პერსონაჟები ბავშვები არიან, ჯეიმს ბალარდი სცენად ერთ საცხოვრებელ კომპლექს გვთავაზობს სადაც “მსახიობებად” ზრდასრული, ჩამოყალიბებული ადამიანები გვევლინებიან. ამიტომაც, თავს უფლებას მივცემ გამოვთქვა ვარაუდი, რომ თუ გოლდინგი საზოგადოებას და ზოგადად კაცობრიობას ბავშვებად აღიქვავს, ანუ ბავშვებად რომლებსაც გაზრდის შანსი აქვთ, ბალარდი უფრო პესიმისტურია და მომავლის იმედს არ გვიტოვებს. ამ წიგნის მიხედვით გადაღებული ფილმი ეკრანებზე 2015 წელს გამოვა.

წინა მიმოხილვა იხილეთ აქ.

One thought on “წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. #10

  1. Pingback: წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. #10. | ლობჟანიძის ბლოგი აქცენტით

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s