Monthly Archives: დეკემბერი 2014

წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. #13.

რუსეთის წარსული თუ გაინტერესებთ, ან აწმყოს გემო გინდათ შეიგრძნოთ, ან თუნდაც შესაძლო მომავალი იხილოთ, ვლადიმირ სოროკინის “შაქრის კრემლს” (Сахарный кремль) გირჩევთ. სოროკინი სატირიკოსია, რომელიც დისტოპიური ნაწარმოების მეშვეობით აკრიტიკებს საკუთარ სამშობლოს. “შაქრის კრემლი” რამდენიმე მოთხრობისგან შედგება, სადაც მოქმედება რუსეთის ახლო მომავალში ვითარდება. ამ მოთხრობებს ერთი თემა აერთიანებთ – მიუხედავად ტექნოლოგიური პროგრესისა, საზოგადოება თავისუფლების და პოლიტიკური განვითარების ხარისხით სადღაც წარსულში, პეტრე პირველის დროინდელ რუსეთშია ჩარჩენილი. “შაქრის კრემლი” სოროკინის “ოპრიჩნიკის დღის” ერთგვარ სიქველს წარმოადგენს. ეს უკანასკნელი ცოტა ხნის წინ ქართულად ითარგმნა.

უცნობია, თუ რატომ დაარქვა ჩილელმა ავტორმა, რობერტო ბოლანიომ საკუთარ უკანასკნელ რომანს – 2666-ს, ყოველშემთხვევაში, თითქმის 900 გვერდიანი ნაწარმოები ამის შესახებ არავითარ ინფორმაციას არ იძლევა, ისევე როგორც ჩემთვის ცნობილი რეცენზიები. თუმცა, თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ბოლანიო რომანის დასრულებამდე 2003 წელს გარდაიცვალა, შეიძლება იმის ვარაუდი, რომ მან უბრალოდ ახსნის დატოვება ვერ მოასწრო. ნაწარმოები ხუთი განსხვავებული ისტორიისგან შედგება (პრინციპში ამ თითოეულ ამბავს ჰქონდა პოტენციალი ცალკე რომანი ყოფილიყო). ამ ხუთიდან სამი – პირდაპირ თუ ირიბად მექსიკაში 90იან წლებში მომხდარი ერთგვარი ფემიციდის ეპიდემიის შესახებ მოგვითხრობს (ზოგიერთ შემთხვევაში მკვლელობის ისტორიები ზედმეტად დეტალურიც კი არის), დანარჩენი ორი კი გამოგონილი მწერლის ბენო ვონ არჩიმბოლდის და მისი ცხოვრებით დაინტერესებული ლიტერატურული კრიტიკოსების ამბავს გვიამბობს. ეს ორი თემა ერთმანეთს მეტწილად პერსონაჟების და ტოპონიმების მეშვეობით კვეთს… 2666 ამბიციური, დიდი შრომის შედეგად შექმნილი ნაწარმოებია და მას ადვილ წასაკითხ წიგნების რიცხვს ნამდვილად ვერ მივაკუთვნებთ.

რობერტო ბოლიანოს ნაწარმოებისგან განსხვავებით ბევრ დროს არ წაგართმევთ, მაგრამ სიამოვნებას მიგაღებინებთ მორის სენდაკის “სადაც მონსტრები ცხოვრობენ” (Where the wild things are, რადგანაც წიგნის სათაურის ქართული ვერსია ვერ აღმოვაჩინე, ასეთ თარგმანს გთავაზობთ). მიუხედავად იმისა, რომ ნაწარმოები ბავშვებისთვის არის განკუთვნილი და სულ 338 სიტყვისგან შედგება, ვფიქრობ უფროსი თაობის წარმომადგენლებიც მისი წაკითხვით არაფერს დაკარგავენ. რაც მთავარია, წიგნის მთავარ ღირსებას ავტორის მიერ შესრულებული ილუსტრაციები წარმოადგენენ.

მიუხედავად იმისა, რომ “აბსურდისტანი” (Absurdistan) ამერიკელი ავტორის ნაწარმოებია, არ გაგიკვირდეთ, თუ კითხვისას გამოგონილ ქვეყანას და საქართველოს, განსაკუთრებთ 90-იანი წლების საქართველოს, შორის ძალიან ბევრ მსგავსებას აღმოაჩენთ. “აბსურდისტანი” ჰარი შტეინგარტის, წარმოშობით საბჭოელი ებრალი ავტორის რომანია, რომელიც რუსი ებრაელი ახალგაზრდის შესახებ მოგვითხრობს. ახალგაზრდა პოსტ სოვეტიკუსია, საბჭოური ფესვებით და ამერიკული განათლებით, ის მდიდარი კრიმინალური წარსულის მქონე მამიკოს შვილია, რომელსაც დეპორტაციის შემდეგ ძალიან სურს ა.შ.შ.-ში დაბრუნება და ამ მიზნით ყალბი პასპორტის გაკეთებას აბსურდისტანში გადაწყვეტს. აბსურდისტანში უეცრად ომი დაიწყება და მთავარი გმირი აქ დიდი ხნით “გაიჭედება”. მიუხედავად იმისა, რომ “აბსურდისტანი” შედევრების რიცხვს არ მიეკუთვნება, საკმაოდ სასაცილო და სახალისო ნაწარმოებია. რაც შეეხება საქართველოს, თავად ავტორის ჩანაფიქრი არა რომელიმე კონკრეტული სახელმწიფოს, არამედ “ზოგადი” პოსტ საბჭოური ქვეყნის აღწერა იყო და ეს საკმაოდ კარგად გამოუვიდა.

თუ კლასიკა მოგენატრათ, შოტლანდიელ კლასიკოსს რობერტ ლუის სტივენსონს გაგახსენებთ.  “ექიმი ჯეკილის და მისტერ ჰაიდის უცნაური შემთხვევა” იმ ნაწარმოებების რიცხვშია, რომლებმაც უდიდესი გავლენა მოახდინეს მე-20 და 21-ე საუკუნის პოპ კულტურაზე. სტივენსონის ამ წიგნს არაერთგვაროვნად შეგვიძლია შევხედოთ, ერთის მხრივ საქმე გვაქვს საი-ფაი ჟანრის ერთ-ერთ პიონერთან, მაგრამ მეორე მხრივ სახეზეა ნაწარმოები რომელიც ფსიქიკური პრობლემის – პიროვნების გაორების შესახებ მოგვითხრობს. ალბათ არ შევცდებით თუ ვივარაუდებთ, რომ სტივენსონს როგორც მწერალს აინტერესებდა კეთილის და ბოროტის თანაარსებობა ერთ ადამიანში და ეს ინტერესი იმდენად ძლიერი აღმოჩნდა, რომ მას ინგლისურენოვანი ლიტერატურის ძალიან წარმატებული და მნიშვნელოვანი ნაწარმოები დააწერინა.

წინა მიმოხილვა იხილეთ აქ. 

Advertisements

თბილისის კინოფესტივალის ტოპ 5 ფილმი [ბლოგის ვერსიით] და ოფიციალური გამარჯვებულები

hid

მაყურებელი სტიკერით “ალაიქებს” თავის მოწონებულ ფილმს

თბილისის მე-15 კინოფესტივალზე წარმოდგენილი 122 ნამუშევრიდან მხოლოდ 19-ის ნახვა მოვახერხე. თუმცა, სანახავი სია წინასწარ, საკმაოდ სკრუპულოზურად გავაკეთე და ალბათ ამის დამსახურებაა რომ ცუდი ფილმი პრაქტიკულად არ მინახავს. სამწუხაროდ, რამდენიმე კარგი ნამუშევარი მაინც გამომრჩა, მათ შორის არის, “გოლგოთის გზა”  (Kreuzweg), “სასწაულები” (Le Meraviglie) და “წყნარი ცხოვრებაა” (Still life), ამიტომაც მოცემული სია ამ ფილმების გათვალისწინების გარეშე შედგა.

5. “ძებნილი” (A Most Wanted Man)                                                                                                      

აწ გარდაცვლილი ფილიპ სეიმურ ჰოფმანის შესანიშნავად შესრულებული მთავარი როლი და ანტონ კორბეინის ოსტატურად შეკრული ფილმი ჯაშუშებზე და ტერორისტულ პოლიტიკაზე.

4. “ტომი” (The Tribe)

ორიგინალური და მაღალმხატვრული ფილმი უკრაინიდან, რომელიც მოკლებულია ყოველგვარ ვერბალურ დიალოგს, მაგრამ ამის მიუხედავად მაყურებელს ორი საათის განმავლობაში “იჭერს”. გამაოგნებელი ოპერატორული ნამუშევარი.

3. ზამთრის ძილი (Kis uykusu)

წლევანდელი კანის ფესტივალის ოქროს პალმის რტოს მფლობელი. თურქული დრამა ძალიან მდიდარი ეგზისტენციალისტური დიალოგებით და დამაჯერებელი პერსონაჟებით.

2. ორი დღე, ერთი ღამე (Deux jours, une nuit)

უმაღლეს დონეზე შესრულებული რეჟისორული ნამუშევარი ძმებ დარდენებისგან, რომელიც ოპტიმისტურ და ადამიანურ ხასიათზე დაგაყენებთ. მარიონ კოტიარდის ერთ-ერთი საუკეთესო როლი.

1. სიჩუმის სახე (The Look of Silence)

შოკისმომგვრელი დოკუმენტური ჯოშუა ოპენჰაიმერისგან, რომელიც ინდონეზიაში 60-იან წლებში პოლიტიკური დევნის და გენოციდის შესახებ მოგვითხრობს.

თბილისის მე-15 კინოფესტივალის ოფიციალური გამარჯვებულები

lasha

ლაშა ცქვიტინიძე, კინოფილმის “მე ვარ ბესო” რეჟისორი

პრომეთე საუკეთესო რეჟურისთვის – ნუცა მესხიშვილს, ფილმისთვის “კრედიტის ლიმიტი”.

პრომეთე ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის – მარი კიტიას ფილმისთვის”პატარძლები”.

პომეთე მამაკაცის როლის საუკეთესო შერსულებისთვის – ილიას სალმანს ფილმისთვის “სიმინდის კუნძული”.

ვერცხლის პრომეთე საუკეთესო რეჟურისთვის – იური კურსიერისს ფილმისთვის “მოდრისი”.

ოქროს პრომეთე საუკეთესო ფილმისთვის – მიროსლავ სლაბოშპიტსკის ფილმისთვის “ტომი”.

სერგო ფარაჯანოვის სახელობის პრიზი განსაკუთრებული პოეტური ხედვისათვის – ფილმს “ტომი”.

ეროვნული კონკურსის გამარჯვებული ფილმი – ლაშა ცქვიტინიძის “მე ვარ ბესო”.

თბილისის მე-15 საერთაშორისო კინოფესტივალი. დღე მეოთხე.

“ძებნილი” (A Most Wanted Man) იმ რამდენიმე ფილმს შორისაა რომელიც ფილიპ სეიმურ ჰოფმანის გარდაცვალების შემდეგ გამოვიდა ეკრანებზე და რომელიც კიდევ ერთხელ გვახსენებს თუ რა დონის მსახიობი დაკარგა კინო სამყარომ. “ძებნილი” ჟანრობრივადნ ჯაშუშურ ფილმებს შეგვიძლია მივაკუთვნოთ, თუმცა ამ ჟანრში სხვა ბევრი ფილმისგან იგი იმით არის გამორჩეული რომ ევროპაში საკმაოდ აქტუალურ თანამედროვე პრობლემას ეხმაურება – ტერორიზმს, რადიკალურ ისლამს და ამ თემებთან თანმდევ ცრურწმენას, რომლის გამოც ბევრი უდანაშაულო ადამიანების უფლებების შელახვა უსაფუძვლოდ ხდება. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი თბილისის მე-15 კინოფესტივალზე ევროპული ფორუმის ფარგლებშია წარმოდგენილი (მწარმოებელი ქვეყნები – დიდი ბრიტანეთი, ა.შ.შ, გერმანია) მე მას მაინც უფრო ამერიკულ სკოლას მივაკუთვნებდი და რადგანაც ფესტივალი ასეთი ფილმების დეფიციტს განიცდის, აუცილებლად სანახავ ფილმებს შორის მოვინიშნავდი. მსურველებს მისი განმეორებითი ნახვის საშუალება შაბათს მიეცემა.

დამაინტრიგებელი სინოპსის მიუხედავად იმედგაცრუება აღმოჩნდა ბრიტანული ფილმი “დამალობანა” (Hide and Seek).  ფილმი თითქოს პოლიამორულ თემას უნდა შეჰხებოდა, თუმცა ეს მხოლოდ გაკვრით მოახერხა. რეალურად ფილმი უბრალოდ ოთხი ცხოვრებისგან ოდნავ მოწყენილი ინგლისელი ახალგაზრდის შესახებ მოგვითხრობს, რომელსაც “რაღაც განსხვავებულის” ცდა სურს. სამწუხაროდ, ამაზე შორს და ღრმად ფილმი ვერ მიდის, არადა ამავე თემაზე ბევრი კარგი და საინტერესო ფილმი არსებობს, მაგალითად შვედური “ერთად” ( Tillsammans ).

სამაგიეროდ ყველანაირ მოლოდინს გადააჭარბა იმავე დღეს ნაჩვენებმა ჯოშუა ოპენჰაიმერის დოკუმენტურმა ნამუშევარმა “სიჩუმის სახემ”. მიუხედავად იმისა, რომ ამ დოკუმენტურის აღიარების შესახებ მაყურებლისთვის წინასწარ იყო ცნობილი, ფილმმა რუსთაველის სავსე დარბაზი შოკურ მდგომარეობაში დატოვა. ოპენჰაიმერის ნამუშევარი ინდონეზიაში 50-60-იან წლებში განხორციელებულ გენოციდის შესახებ მოგვითხრობს და ყველაზე გამაოგნებელი ის არის რომ 50 წლის შემდგომ კამერის წინ ამ თემის შესახებ  საუბრობენ გენოციდის უშუალო გამტარებლები და ამას არა თუ სირცხვილით, არამედ გახარებულები და ამაყები აკეთებენ.  აქ ჰანა არენდტის აზრი ბოროტების ბანალურობის შესახებ შეიძლება გაგახსენდეს და ასეთ დროს ხვდები რომ ამ ადამიანებს მათ მიერვე ჩადენილი საქცილი არანაირ მორალურ ტვირთად არ აწვება, ისინი უბრალოდ საკუთარ თავს როგორც საქმის შემსრულებლად აღიქვავენ და ხშირად ამით ამაყობენ კიდევაც.  

თბილისის მე-15 საერთაშორისო კინოფესტივალი. მესამე დღის მიმოხილვა.

გიორგი ოვაშვილის “სიმინდის კუნძული” იმ ნამუშევრების რიცხს განეკუთვნება სადაც “სურათის” ასაწყობად რეჟისორს და მის გუნდს ყველაფრის თავისი ხელით გაკეთება უწევთ, “ბუნებრივი სცენისაც” კი. სცენა ამ შემთხვევაში სიმინდის კუნძულია, რომლის შენების და ტრანსფორმაციის ხილვა მაყურებლის თვალწინ ხდება. ეს ქმნის მძლავრ განწყობას, რომელიც კინოთეატრში მისულ მაყურებელს უქმნის შთაბეჭდილებას, რომ ისიც ფილმის გმირების მსგავსად იმყოფება კუნძულზე რომელიც “ყოფს,” ან პირიქით, “აერთიანებს” აფხაზებს და ქართველებს. ფილმი ასაკოვანი მამაკაცის და მისი შვილიშვილის შესახებ მოგვითხრობს, ისინი თესავენ სიმინდს, უვლიან მას და ელოდებიან მოსავალს. კუნძულს შიგადაშიგ ნავით სამხედრო პატრული ჩამოუვლის, ხან ქართული და ხანაც აფხაზური, რომლებსაც ფილმის მთავარი გმირი (აფხაზი) თანაბარმნიშვნელოვნად ესალმება, თითქოს არ არჩევდეს ერთმანეთისგან ერთ ან მეორე “ნაპირს” და მისთვის მნიშვნელოვანი მხოლოდ თავისი ხელებით შექმნილი კუნძული იყოს. გამორჩეულია მთავარი როლების შემსრულებლების ილიას სალმანის და მარიამ ბუთურიშვილის თამაში და ასევე ძალიან კარგია ოპერატორული ნამუშევარი, რომელიც გამოცდილ, წარმოშობით უნგრელ ოპერატორს – ელემერ რაგაის დამსახურებაა. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი ძალიან ბევრი დადებითი შეფასების ღირსია, ფილმის დასასრულისკენ ბოლომდე დამუშავებულის შთაბეჭდილებას არ ტოვებს ერთ-ერთი საკვანძო სცენა. პირველად ნახვის სიამოვნება არ მინდა გავუფუჭო იმ ადამიანებს ვისაც ფილმი არ აქვს ნანახი და ამიტომაც სცენის აღწერისგან თავს შევიკავებ.

ძალიან სპეციფიურ კინო მოყვარულებზე გათვლილ ფილმად შეგვიძლია მივიჩნიოთ “ქუჩის ძაღლები”. თუ ნელი კინო გიყვართ და უსაშველოდ ხანგრძლივი, თითქმის სტატიკური კადრები გიზიდავთ, ტაივანელი რეჟისორის ცაი მინლიანის ნამუშევარი თქვენთვისაა. ზოგიერთმა კრიტიკოსმა უკვე მონათლა “ქუჩის ძაღლები” ფილმად “რომელიც ჩვენთან შეიძლება სხვა პლანეტიდანაა მოსული” და საკმაოდ კარგი შეფასებებიც დაუწერა. ფილმის რეჟისორის კინოსამყაროში მოსვლამდე ექსპერიმენტალურ სპექტაკლების დადმით იყო ცნობილი და როგორც ჩანს ექსპერიმენტების გადატანა კინოშიც გადაწყვიტა. ეს მისი რიგით მე-11 სრულმეტრაჟიანი ნამუშევარი მოკლებულია გმირებს კლასიკური გაგებით, რომლებსაც “რაღაც ამოძრავებთ,” აქვთ გარკვეული მიზნები და ასე შემდეგ, აქ არ გვხდება სიუჟეტური ხაზი და ამ ყველაფრის მაგივრად მაყურებელი თვალს ადევდნებს ადამიანების არსებობას, სადაც სიტყვაზე ჭამის ან  მოსაქმების სცენა შეიძლება ხუთიდან ათ წუთამდე გრძელდებოდეს.

ასევე ცოტათი უცნაური გამოდგა ისლანდიური ფილმი “ცხენები ჩვენში,” რომლის ქართული თარგმანი სხვათაშორის უფრო შეესაბამება ორიგინალს ვიდრე მისი ინგლისური ვარიანტი (Of horses and men). გასაკვირი არ უნდა იყოს, რომ ასეთი სათაურის მქონე ფილმი ადამიანების და ცხენების შესახებ მოგვითხრობს, აქ ტიტრებში ცხენების როლების შემსრულებლებიც კი არ გამორჩათ ფილმის შემქნელებს. ამიტომაც არის, რომ აქ ადამიანებს და ცხენებს შეიძლება ითქვას თანაბარი მნიშვნელობის როლები აქვთ. ისე კი, იმ უცნაური და სასაცილო ისტორიებიდან გამომდინარე რომლებსაც ფილმში ბლომად ვხვდებით, ცხენები გაცილებით ადეკვატურები და საღად მოაზროვნე შეიძლება მოგეჩვენოთ ვიდრე ადამიანები.

წინა მიმოხილვა იხილეთ აქ.

თბილისის მე-15 საერთაშორისო კინოფესტივალი. პირველი შთაბეჭდილებები.

IMG_8528

“პრეზიდენტის” ვარსვკლავი დაჩი ორველაშვილი ფესტივალის გახსნაზე ყურადღების ცენტრში მოექცა.

მიუხედავად იმისა, რომ ქართველ კრიტიკოსთა და ზოგადად საზოგადოების დიდი ნაწილი თბილისის მე-15 კინოფესტივალის გახსნის ფილმის „პრეზიდენტის“ არ მოწონებაზე შეთანხმდა, მე მოჰსენ მახმალბაფის ამ ნამუშევარს ასე მარტივად ხელს არ ვკრავდი. ვფიქრობ “პრეზიდენტი” იმ ფილმების რიცხვს განეკუთვნება რომელსაც რადიკალურად განსხვავებული რეაქცია შეიძლება მოჰყვეს სხვადასხვა ქვეყანაში და საზოგადოებაში. მართალია თავად რეჟისორმა გაგვაფრთხილა, რომ მისი ფილმი არა ერთი კონკრეტული, არამედ ზოგადად ბევრი “სხვადასხვა ადგილის” შესახებ იყო, ვფიქრობ ერთია თუ როგორ აღიქვავდა მას დემოკრატიული ქვეყნის მოქალაქე და მეორე, ნაკლებად დემოკრატიული სახელმწიფოში მცხოვრები ადამიანი. ამ ფაქტორს ემატება ისიც, რომ ფილმი საქართველოშია გადაღებული და მთლიანად ქართულ ენაზეა. ერთი წამით წარმოიდგინეთ, თუ რაოდენ განსხვავებული იქნება, სიტყვაზე ჰოლანდიაში მცხოვრები ადამიანის, რომელსაც საქართველოს შესახებ გაკვრით თუ გაუგია და ქართული ენა ცხოვრებაში არ მოუსმენია, მიღებული შთაბეჭდილება ქართველი მაყურებლის გამოცდილებისგან. კიდევ ერთი მიზეზი თუ რატომ შეიძლება ქართველ მაყურებელს ნაკლებად მოსწონებოდა “პრეზიდენტი” განსხვავებით დასავლელი კრიტიკოსებისგან არის ის, რომ ფილმი რეალურად კლოუნადაა, ქართველებს კი კლოუნადა უფრო რეალურ ცხოვრებაში და პოლიტიკაში მოგვწონს ვიდრე კინოში ან თუნდაც ცირკში, შეიძლება იმიტომ, რომ ზედმეტად სერიოზულად აღვიქვავთ საკუთარ თავს და თუნდაც ეკრანზე ჩვენი ქვეყნის დანახვა მაინცდამაინც არ გვსიამოვნებს. ბოლოს, უშუალოდ ფილმზე იმის თქმა შეიძლება რომ “პრეზიდენტი” არ განეკუთვნება შედევრების რიცხვს, მაგრამ ამავდროულად მისი “საშინელი” ფილმების რიცხვში გაყვანა არასერიოზული დამოკიდებულებაა.

ვფიქრობ რადგანაც კინოფესტივალის მიმოხილვაზე მაქვს საუბარი და არა ცალკეულ ფილმებზე როგორც განყენებულ მოცემულობაზე,  აუცილებლად უნდა შევეხო ორგანიზების ხარიხს. ოდნავ მაინც რომ მქონდეს იმის იმედი რომ ამ მხრივ არსებულ ხარვეზებზე თვალის დახუჭვა ფესტივალის დონეზე მომავალ წელს აისახება, გავჩუმდებოდი და მხოლოდ ფილმების გარჩევით შემოვიფარგლებოდი, მაგრამ სამწუხაროდ თუ საბედნიეროდ საპირისპიროში ვარ დარწმუნებული. ალბათ თავისუფლად შეიძლება თვალის დახუჭვა უშუალოდ გახსნაზე სადაც შესვლაზე ისეთი ამბები ტრიალებდა ადამიანს ოთხმოოცდაათიან პურის რიგებზე ნოსტალგიას აღგიძრავდა, მაგრამ ის რომ მეორე დღეს, როდესაც ადამიანები ფესტივალზე უკვე ნაყიდი ბილეთებით მიდიოდნენ და ხშირ შემთხვევაში სპეციალურად კინოჩვენების გამო სამსახურიდან დროზე ადრე თავისუფლდებოდნენ, ფილმების დიდი ნაწილი როგორც მინიმუმ ნახევარ საათიანი დაგვიანებით იწყებოდა, მართლაც რომ აღშფოთების ღირსია. ფესტივალი უკვე 15 წელია რაც არსებობს და ნამდვილად წარმოადგენს დადებით მოვლენას ჩვენი ქვეყნის ცხოვრებაში, თან წელს მშვენიერი საფესტივალო პროგრამა არის წარმოდგენილი, თუმცა 21-ე საუკუნის მეორე დეკადაში ალბათ დროა წინ წავიდეთ და უფრო მეტი მოვითხოვოთ იმ იმედით რომ მე-16 ფესტივალი ორგანიზების მხრივ წინაზე ცოტათი მაინც უკეთესი იქნება.

ზუსტად ორმოცწუთიანი დაგვიანებით დაიწყო “ყოველდღიური ამბოხი,” (Everyday Rebellion) ფილმი სამოქალაქო აქტივიზმზე და მიუხედავად იმისა რომ დაბრაზში ათ ადამიანზე ნაკლები ვისხედით, ვფიქრობ ეს ნამუშევარი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანია ამ ფესტივალზე წარმოდგენილ დოკუმენტურ ფილმებს შორის. ალბათ არასწორი იქნება ფილმის მხატვრულობის და ტექნიკური მხარის შეფასება (მიუხედავად იმისა რომ ამ მხრივ არ დაეწუნება), რადგანაც პირველ რიგში შეიძლება ითქვას, რომ თავად ფილმი არის აქტივიზმის ერთ-ერთი გამოვლინება რომლის მიზანიც არის აუწყოს მაყურებელს, თუ როგორ შეიძლება მშვიდობიანი გზებით იბრძოლოს უფრო სამართლიანი მსოფლიოსათვის და ასევე ზოგადად იმ წარმატებული აქტივისტების შესახებ (“ფემენი”, “დაიკავე უოლ სტრიტი და ა.შ.”). ფილმი ფესტივალის ფარგლებში მეორედ იქნება ნაჩვენები, ასე რომ დაინტერესების შემთხვევაში ის შეგიძლიათ რუსთაველის დარბაზში შაბათს (6 დეკემბერს) იხილოთ.

ფესტივალის მეორე დღეს, სამშაბათს კინოფესტივალის მთავარ მოვლენად წლევანდელი კანის კინოფესტივალის გამარჯვებული, “ზამთრის ძილი” გახდა. ასევე ყველაზე დიდი, ოღონდ ფესტივალის წუნი ალბათ იმაში მდგომარეობდა, რომ ამ ფილმის ჩვენება, რომელზეც რა გასაკვირია და ყველაზე დიდი მოთხოვნა იყო ერთ-ერთ ყველაზე მცირე დარბაზში გადაწყდა. ორგანიზატორების განცხადებით ასეთი გადაწყვეტილება იმიტომ იქნა მიღებული, რომ სწორედ ამ დარბაზში მიმდინარეობს იმ ფილმების ჩვენება, რომლებიც “ევროპული კინოს ფორუმის” კატეგორიას განეკუთვნებიან. ვფიქრობ ორგანიზატორებს გამონაკლისი რომ დაეშვათ და ოქროს პალმის რტოს მფლობელს თუნდაც დიდ დარბაზში გაეშვათ, ამის გამო არავინ დაძრახავდა, მითუმეტეს ფილმმა ნამდვილად გაამართლა იმედები და წლევანდელი კანის კინოფესტივალის ღირსეულ გამარჯვებულად შეგვიძლია მივიჩნიოთ. ვფიქრობ “ზამთრის ძილი” მკაცრად კინოს ფარგლებში არ უნდა მოვაქციოთ, ყურებისას ერთ-ერთ მომენტში ისიც კი მომეჩვენა რომ თანამედროვე თურქი რეჟისორის, ნური ბილგე ჯეილანის ფილმს კი არა, არამედ კლასიკური რუსული ლიტერატურის, თუნდაც დოსტოევსკის რომანს ვკითხულობდი. მერე ჩეხოვიც კი გამახსენდა და ბოლოს სარტრიც. ჯეილანი ჯადოსნურ, მაგრამ ძალიან რეალისტურ სცენაზე აგდებს მაყურებელს, სცენაზე სადაც არ გვხდება ცალსახად დადებითი თუ უარყოფითი გმირი და ძალიან გრძელი და ეგზისტენციალისტური დიალოგებით აიძულებს მაყურებელს შევიდეს სამყაროში, რომლის დახასიათებაც შექსპირის პერეფრაზით შეიძლება, “მთელი სცენა მსოფლიოა და ყოველი მსახიობი ადამიანი”.

მომავალ პოსტში იხილავთ ფილმების „სიმინდის კუნძული,“ „მოხეტიალე ძაღლები“ და „ცხენები ჩვენში“ განხილვას. ამ ფილმების ხილვა მაყურებელს კინოფესტივალის მესამე დღეს, ოთხშაბათს შეეძლება.