Category Archives: ხალხი

წიგნების რეცენზიები ლობჟანიძისგან. #13.

რუსეთის წარსული თუ გაინტერესებთ, ან აწმყოს გემო გინდათ შეიგრძნოთ, ან თუნდაც შესაძლო მომავალი იხილოთ, ვლადიმირ სოროკინის “შაქრის კრემლს” (Сахарный кремль) გირჩევთ. სოროკინი სატირიკოსია, რომელიც დისტოპიური ნაწარმოების მეშვეობით აკრიტიკებს საკუთარ სამშობლოს. “შაქრის კრემლი” რამდენიმე მოთხრობისგან შედგება, სადაც მოქმედება რუსეთის ახლო მომავალში ვითარდება. ამ მოთხრობებს ერთი თემა აერთიანებთ – მიუხედავად ტექნოლოგიური პროგრესისა, საზოგადოება თავისუფლების და პოლიტიკური განვითარების ხარისხით სადღაც წარსულში, პეტრე პირველის დროინდელ რუსეთშია ჩარჩენილი. “შაქრის კრემლი” სოროკინის “ოპრიჩნიკის დღის” ერთგვარ სიქველს წარმოადგენს. ეს უკანასკნელი ცოტა ხნის წინ ქართულად ითარგმნა.

უცნობია, თუ რატომ დაარქვა ჩილელმა ავტორმა, რობერტო ბოლანიომ საკუთარ უკანასკნელ რომანს – 2666-ს, ყოველშემთხვევაში, თითქმის 900 გვერდიანი ნაწარმოები ამის შესახებ არავითარ ინფორმაციას არ იძლევა, ისევე როგორც ჩემთვის ცნობილი რეცენზიები. თუმცა, თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ბოლანიო რომანის დასრულებამდე 2003 წელს გარდაიცვალა, შეიძლება იმის ვარაუდი, რომ მან უბრალოდ ახსნის დატოვება ვერ მოასწრო. ნაწარმოები ხუთი განსხვავებული ისტორიისგან შედგება (პრინციპში ამ თითოეულ ამბავს ჰქონდა პოტენციალი ცალკე რომანი ყოფილიყო). ამ ხუთიდან სამი – პირდაპირ თუ ირიბად მექსიკაში 90იან წლებში მომხდარი ერთგვარი ფემიციდის ეპიდემიის შესახებ მოგვითხრობს (ზოგიერთ შემთხვევაში მკვლელობის ისტორიები ზედმეტად დეტალურიც კი არის), დანარჩენი ორი კი გამოგონილი მწერლის ბენო ვონ არჩიმბოლდის და მისი ცხოვრებით დაინტერესებული ლიტერატურული კრიტიკოსების ამბავს გვიამბობს. ეს ორი თემა ერთმანეთს მეტწილად პერსონაჟების და ტოპონიმების მეშვეობით კვეთს… 2666 ამბიციური, დიდი შრომის შედეგად შექმნილი ნაწარმოებია და მას ადვილ წასაკითხ წიგნების რიცხვს ნამდვილად ვერ მივაკუთვნებთ.

რობერტო ბოლიანოს ნაწარმოებისგან განსხვავებით ბევრ დროს არ წაგართმევთ, მაგრამ სიამოვნებას მიგაღებინებთ მორის სენდაკის “სადაც მონსტრები ცხოვრობენ” (Where the wild things are, რადგანაც წიგნის სათაურის ქართული ვერსია ვერ აღმოვაჩინე, ასეთ თარგმანს გთავაზობთ). მიუხედავად იმისა, რომ ნაწარმოები ბავშვებისთვის არის განკუთვნილი და სულ 338 სიტყვისგან შედგება, ვფიქრობ უფროსი თაობის წარმომადგენლებიც მისი წაკითხვით არაფერს დაკარგავენ. რაც მთავარია, წიგნის მთავარ ღირსებას ავტორის მიერ შესრულებული ილუსტრაციები წარმოადგენენ.

მიუხედავად იმისა, რომ “აბსურდისტანი” (Absurdistan) ამერიკელი ავტორის ნაწარმოებია, არ გაგიკვირდეთ, თუ კითხვისას გამოგონილ ქვეყანას და საქართველოს, განსაკუთრებთ 90-იანი წლების საქართველოს, შორის ძალიან ბევრ მსგავსებას აღმოაჩენთ. “აბსურდისტანი” ჰარი შტეინგარტის, წარმოშობით საბჭოელი ებრალი ავტორის რომანია, რომელიც რუსი ებრაელი ახალგაზრდის შესახებ მოგვითხრობს. ახალგაზრდა პოსტ სოვეტიკუსია, საბჭოური ფესვებით და ამერიკული განათლებით, ის მდიდარი კრიმინალური წარსულის მქონე მამიკოს შვილია, რომელსაც დეპორტაციის შემდეგ ძალიან სურს ა.შ.შ.-ში დაბრუნება და ამ მიზნით ყალბი პასპორტის გაკეთებას აბსურდისტანში გადაწყვეტს. აბსურდისტანში უეცრად ომი დაიწყება და მთავარი გმირი აქ დიდი ხნით “გაიჭედება”. მიუხედავად იმისა, რომ “აბსურდისტანი” შედევრების რიცხვს არ მიეკუთვნება, საკმაოდ სასაცილო და სახალისო ნაწარმოებია. რაც შეეხება საქართველოს, თავად ავტორის ჩანაფიქრი არა რომელიმე კონკრეტული სახელმწიფოს, არამედ “ზოგადი” პოსტ საბჭოური ქვეყნის აღწერა იყო და ეს საკმაოდ კარგად გამოუვიდა.

თუ კლასიკა მოგენატრათ, შოტლანდიელ კლასიკოსს რობერტ ლუის სტივენსონს გაგახსენებთ.  “ექიმი ჯეკილის და მისტერ ჰაიდის უცნაური შემთხვევა” იმ ნაწარმოებების რიცხვშია, რომლებმაც უდიდესი გავლენა მოახდინეს მე-20 და 21-ე საუკუნის პოპ კულტურაზე. სტივენსონის ამ წიგნს არაერთგვაროვნად შეგვიძლია შევხედოთ, ერთის მხრივ საქმე გვაქვს საი-ფაი ჟანრის ერთ-ერთ პიონერთან, მაგრამ მეორე მხრივ სახეზეა ნაწარმოები რომელიც ფსიქიკური პრობლემის – პიროვნების გაორების შესახებ მოგვითხრობს. ალბათ არ შევცდებით თუ ვივარაუდებთ, რომ სტივენსონს როგორც მწერალს აინტერესებდა კეთილის და ბოროტის თანაარსებობა ერთ ადამიანში და ეს ინტერესი იმდენად ძლიერი აღმოჩნდა, რომ მას ინგლისურენოვანი ლიტერატურის ძალიან წარმატებული და მნიშვნელოვანი ნაწარმოები დააწერინა.

წინა მიმოხილვა იხილეთ აქ. 

Advertisements

თბილისის მე-15 საერთაშორისო კინოფესტივალი. მესამე დღის მიმოხილვა.

გიორგი ოვაშვილის “სიმინდის კუნძული” იმ ნამუშევრების რიცხს განეკუთვნება სადაც “სურათის” ასაწყობად რეჟისორს და მის გუნდს ყველაფრის თავისი ხელით გაკეთება უწევთ, “ბუნებრივი სცენისაც” კი. სცენა ამ შემთხვევაში სიმინდის კუნძულია, რომლის შენების და ტრანსფორმაციის ხილვა მაყურებლის თვალწინ ხდება. ეს ქმნის მძლავრ განწყობას, რომელიც კინოთეატრში მისულ მაყურებელს უქმნის შთაბეჭდილებას, რომ ისიც ფილმის გმირების მსგავსად იმყოფება კუნძულზე რომელიც “ყოფს,” ან პირიქით, “აერთიანებს” აფხაზებს და ქართველებს. ფილმი ასაკოვანი მამაკაცის და მისი შვილიშვილის შესახებ მოგვითხრობს, ისინი თესავენ სიმინდს, უვლიან მას და ელოდებიან მოსავალს. კუნძულს შიგადაშიგ ნავით სამხედრო პატრული ჩამოუვლის, ხან ქართული და ხანაც აფხაზური, რომლებსაც ფილმის მთავარი გმირი (აფხაზი) თანაბარმნიშვნელოვნად ესალმება, თითქოს არ არჩევდეს ერთმანეთისგან ერთ ან მეორე “ნაპირს” და მისთვის მნიშვნელოვანი მხოლოდ თავისი ხელებით შექმნილი კუნძული იყოს. გამორჩეულია მთავარი როლების შემსრულებლების ილიას სალმანის და მარიამ ბუთურიშვილის თამაში და ასევე ძალიან კარგია ოპერატორული ნამუშევარი, რომელიც გამოცდილ, წარმოშობით უნგრელ ოპერატორს – ელემერ რაგაის დამსახურებაა. მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი ძალიან ბევრი დადებითი შეფასების ღირსია, ფილმის დასასრულისკენ ბოლომდე დამუშავებულის შთაბეჭდილებას არ ტოვებს ერთ-ერთი საკვანძო სცენა. პირველად ნახვის სიამოვნება არ მინდა გავუფუჭო იმ ადამიანებს ვისაც ფილმი არ აქვს ნანახი და ამიტომაც სცენის აღწერისგან თავს შევიკავებ.

ძალიან სპეციფიურ კინო მოყვარულებზე გათვლილ ფილმად შეგვიძლია მივიჩნიოთ “ქუჩის ძაღლები”. თუ ნელი კინო გიყვართ და უსაშველოდ ხანგრძლივი, თითქმის სტატიკური კადრები გიზიდავთ, ტაივანელი რეჟისორის ცაი მინლიანის ნამუშევარი თქვენთვისაა. ზოგიერთმა კრიტიკოსმა უკვე მონათლა “ქუჩის ძაღლები” ფილმად “რომელიც ჩვენთან შეიძლება სხვა პლანეტიდანაა მოსული” და საკმაოდ კარგი შეფასებებიც დაუწერა. ფილმის რეჟისორის კინოსამყაროში მოსვლამდე ექსპერიმენტალურ სპექტაკლების დადმით იყო ცნობილი და როგორც ჩანს ექსპერიმენტების გადატანა კინოშიც გადაწყვიტა. ეს მისი რიგით მე-11 სრულმეტრაჟიანი ნამუშევარი მოკლებულია გმირებს კლასიკური გაგებით, რომლებსაც “რაღაც ამოძრავებთ,” აქვთ გარკვეული მიზნები და ასე შემდეგ, აქ არ გვხდება სიუჟეტური ხაზი და ამ ყველაფრის მაგივრად მაყურებელი თვალს ადევდნებს ადამიანების არსებობას, სადაც სიტყვაზე ჭამის ან  მოსაქმების სცენა შეიძლება ხუთიდან ათ წუთამდე გრძელდებოდეს.

ასევე ცოტათი უცნაური გამოდგა ისლანდიური ფილმი “ცხენები ჩვენში,” რომლის ქართული თარგმანი სხვათაშორის უფრო შეესაბამება ორიგინალს ვიდრე მისი ინგლისური ვარიანტი (Of horses and men). გასაკვირი არ უნდა იყოს, რომ ასეთი სათაურის მქონე ფილმი ადამიანების და ცხენების შესახებ მოგვითხრობს, აქ ტიტრებში ცხენების როლების შემსრულებლებიც კი არ გამორჩათ ფილმის შემქნელებს. ამიტომაც არის, რომ აქ ადამიანებს და ცხენებს შეიძლება ითქვას თანაბარი მნიშვნელობის როლები აქვთ. ისე კი, იმ უცნაური და სასაცილო ისტორიებიდან გამომდინარე რომლებსაც ფილმში ბლომად ვხვდებით, ცხენები გაცილებით ადეკვატურები და საღად მოაზროვნე შეიძლება მოგეჩვენოთ ვიდრე ადამიანები.

წინა მიმოხილვა იხილეთ აქ.

თბილისის მე-15 საერთაშორისო კინოფესტივალის პრევიუ

თბილისის საერთაშორისო კინოფესტივალი საქართველოში ალბათ იმ მცირერიცხოვან ღონისძიებათა რიცხვს განეკუთვნება, რომელსაც მაყურებელი დიდი ხნით ადრე და განსაკუთრებული ინტერესით ელოდება. მიუხედავად იმისა, რომ რიგით მე-15 კინოფესტივალი ჯერ არ დაწყებულა და ოფიციალურად 1 დეკემბერს იხსნება რამდენიმე ფილმზე ბილეთები უკვე მთლიანად გაყიდულია. ასე მაგალითად, ვეღარ იშოვით ადგილს თურქი რეჟისორის ნური ბილგე ჯეილანის ფილმზე “ზამთრის ძილზე”. ამ ფილმისადმი ინტერესი გასაგებია, ფესტივალზე წარმოდგენილ ნამუშევრებს შორის ის ყველაზე ტიტულოვანთა რიცხვს შეგვიძლია მივაკუთვნოთ. სწორედ მას ხვდა წილად წლევანდელი კანის ფესტივალის ოქროს პალმის რტო.  ამიტომაც, თუ “ზამთრის ძილზე” ბილეთი ვერ იშოვეთ, აუცილებლად მოინიშნეთ მომავალში სანახავ ფილმებს შორის.

წლევანდელ ფესტივალს ირანელი რეჟისორის მოჰსენ მახმალბაფის მხატვრული ფილმი – “პრეზიდენტი” გახსნის. ქართველ მაყურებლის ამ ფილმისადმი ინტერესი გასაგები მიზეზების გამო (საქართველოშია გადაღებული და მთავარ როლებს ქართველი მსახიობები ასრულებენ) დიდია. თუმცა, ამის მიუხედავად სამწუხაროდ ფილმი მხოლოდ ერთხელ იქნება ნაჩვენები და ისიც მოსაწვევებით. ორგანიზატორებს ეს ალბათ უნდა გაეთვალისწინებათ და თუ ამის საშუალება არსებობდა ფილმის განმეორებითი ჩვენება დაეგეგმათ.

ფესტივალზე წარმოდგენილი ქართული ფილმების რაოდენობა დამაიმედებელ ნიშნად უნდა მივიჩნიოთ. ნათელია რომ წარმოებული ქართული ფილმების რაოდენობამ აშკარად იმატა, ხარისხს რაც შეეხება, მაყურებელს მისი განსაზღვრა რამდენიმე დღეში თავად შეეძლება. სანახავ ქართულ ფილმებს შორის მე პირადად გამოვყოფდი თინათინ კაჯრიშვილის “პატარძლებს” (ნაჩვენები იქნება სამშაბათს, 14 საათზე), გიორგი ოვაშვილის “სიმინდის კუნძულს” (ოთხშაბათი, 12 საათი) და სალომე ალექსიძის “კრედიტის ლიმიტს” (სამშაბათი, 17 საათი).

ფესტივალის პროგრამა დოკუმენტალური კინოს მხრივ ასევე საკმაოდ მდიდარია.  სანახავად საინტერესო უნდა იყოს “ყოველდღიური  ამბოხი, (სამშაბათი, 14 საათი)”, რომელიც თანამედროვე არაძალადობრივ პროტესტების სხვადასხვა ფორმების შესახებ მოგვითხრობს.  ასევე საინტერესო უნდა იყოს ორი დოკუმენტური რომელიც სამწუხაროდ ერთი და იმავე დროს (პარასკევი, 14 საათი) იქნება ნაჩვენები – “ვადა,” ფილმი იმაზე თუ როგორია წარმოადგენდე პუტინის ოპოზიციას რუსეთში და “ადამიანური მაშტაბი,” აწ აღიარებული ფილმი დანიიდან, რომელიც ურბანულ პრობლემაზე, კერძოდ კი იმაზე მოგვითხობს, რომ დღევანდელი გათვლებით 2050 წლისათვის დედამიწის მოსახლეობის 80 პროცენტი ქალაქებში იცხოვრებს. ამიტომაც, მე პირადად ამ ორს შორის არჩევანი ჯერჯერობით ვერ გავაკეთე. სხვათაშორის, ეს ერთადერთი შემთხვევა არ არის როდესაც მაყურებელს არჩევანის გაკეთება ორ ან სულაც სამ ფილმს შორის მოუწევს. ეს ერთის მხრივ კარგია და მეორეს მხრივ ცუდი. კარგია რადგანაც ეს იმას ნიშნავს რომ ფესტივალზე ბევრი ხარისხიანი ფილმი ჩამოვიდა და ცუდი იმიტომ რომ თბილისში არ გვაქვს საკმარისი კინოთეატრი და პირობა მსგავსი პრობლემების გადასაწყვეტად. სხვათაშორის, ფესტივალზე მოთხოვნის და ინტერესის გათვალისწინებით მემგონი დროა ორგანიზატორები დაფიქრნდნენ და მომავალი წლიდან “პრომეთე” უფრო მაშტაბური და თუნდაც ხანრგლივი მოვლენა გახადონ.

დოკუმენტალურ ნამუშევრების მხრივ ასევე საინტერესო უნდა იყოს “უკანასკნელი გატაცება,” ფილმი სომალელ მეკობრეებზე (პარასკევი, 16 საათი) და ჯოშუა ოპენჰაიმერის “სიჩუმის სახე” (პარასკევი, 2130-ზე). ეს უკანასკნელი დროის მიხედვით კვლავ ემთხვევა სხვა საინტერესო ფილმს – “სენ ლორანს”.

ამერიკული კინოს ნახვა თუ გადაწყვიტეთ, “ძებნილს” (პარასკევი, 12 საათი), სადაც მთავარ როლს აწ გარდაცვლილი ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი ასრულებს და “დიდ მნიშვნელოვან საგნებს” გირჩევდით (სამშაბათს 19 საათზე და განმეორებითი ჩვენება შაბათს, 12 საათზე).

აზიურ ფილმებს შორის აღნიშვნის ღირსია ტაივანური ნამუშევარი – “მოხეტიალე ძაღლები”(ოთხშაბათი, 16 საათი),  რომელმაც უკვე მოასწრო ბევრ საერთაშორისო ფესტივალებზე მნიშვნელოვანი ჯილდოების მოპოვება.

აფრიკულ ცხოვრებაზე და კინოზე მეტის გაგება თუ გსურთ, შეგიძლიათ აბდერაჰმან სისოკოს უკვე აღიარებული და კანის ფესტივალზე ოქროს პალმის რტოზე ნომინირებული “ტიმბუქტუ” (სამშაბათი, 12 საათი) იხილოთ.

ასევე საინტერესო უნდა იყოს “ზილს მარია” (ოთხშაბათი, 16 საათი), სადაც მთავარ როლს ჯულიეტ ბინოში ასრულებს, ჰოლანდიური ტრილერი “ბორგმანი” და “ცხენები ჩვენში”, კომედიური დრამა ისლანდიიდან (ორივე ოთხშაბათს 2130-ზე იქნება ნაჩვენები). პარასკევს საჩვენებელ ფილმს შორის ალბათ შეგვიძლია უკრაინული “ტომი” (2130 საათზე) გამოვარჩიოთ, ეს ფილმი ყრუ-მუნჯი თინეიჯერის შესახებ მოგვითხრობს და მთლიანად არის დაცლილი ხმოვანი დიალოგებისაგან, თუ რატომ ეს ტრეილერი უკეთესს წარმოდგენას შეგიქმნით.

კინოფესტივალის ერთ-ერთ მთავარ მოვლენად შეგვიძლია შაბათს საჩვებენელი ძმები დარდენების “ორი დღე, ერთი ღამე” (14 საათი) მივიჩნიოთ, ეს ფილმი ფესტივალამდე დიდი ხნით ადრე იყო ანონსირებული და ამიტომაც დამატებით კომენტარს ალბათ არ საჭიროებს.

საკმაოდ დატვირთული იქნება ფესტივალის დასკვნითი, კვირა დღე, რომელიც ფრანგი რეჟისორის ფრანსუა ოზონის “ახალი მეგობარი ქალით” დაიწყება” (12 საათი), გაგრძელდება საკმაოდ არაორდინალური “წყვდიადის შემდეგ ნათელით” (14 საათი) და “გოლგოთის გზით” (1630) და შეიძლება დასრულდეს ოთხმოც წელს გადაცილებული ლენეგენდარულ ფრანგი რეჟისორის ჟან ლუკ გოდარის ჯერჯერობით ბოლო ნამუშევრით – “მშვიდობით, ენავ” (2130-ზე).

საბოლოო ჯამში კინოფესტივალზე 120 ნამუშევარზე მეტი იქნება წარმოდგენილი, ყველაფრის ნახვას ფიზიკურად ვერავინ შეძლებს. იქნება იმედგაცრუებები და იქნება ისეთი ფილმებიც რომლებიც ჩვენს მოლოდინს გადააჭარბებენ. ნებისმიერ შემთხვევაში, წინ გველის ერთ კვირიანი ფესტივალი, რომელიც ნამდვილად წარმოადგენს ზეიმს ქართველი კინომოყვარულებისათვის.

ინტერსტელარი – სახარება კრისტოფერ ნოლანისგან

შესავლის მაგივრად

ჟაკ ტატის აქვს ნათქვამი, რომ ფილმი უნდა იწყებოდეს დარბაზის დატოვების შემდეგ. დაახლოებით ასეთი ტიპის ნამუშევარია კრისტოფერ ნოლანის ინტერსტელარი, ყოველშემთხვევაში იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც ერთხელ მაინც აუხედავთ ვარსკვლავებით მოჭედილ ცაში და დაფიქრებულან კოსმოსის უკიდეგანობაზე. ინტერსტელარი მაშტაბურ, ზოგადსაკაცობრიო, თუ გნებავთ პრეტენზიულ ფილმთა რიცხვს უნდა მივაკუთვნოთ, თუმცა ეს პრეტენზია არ არის უსაფუძვლო. შეიძლება ითქვას, რომ ინტერსტელარმა უკვე გაიმეორა (ან სულაც აჯობა) წარმატება რომელიც 15 წლის წინ ძმებ (აწ უკვე და-ძმა) ვაჩოვსკების მატრიცას ხვდა წილად. ორივე ფილმმა ახალი სიტყვა თქვა კინოში და ზოგადად პოპ კულტურაში, გახადა პოპულარული იდეები, რომლებიც შედარებით მარგინალურად არსებობდნენ და მაყურებელს შეახსენა რომ სიახლის შემოტანა ყოველთვის არის შესაძლებელი.

იყავი შერლოკ ჰოლმსი კოსმოსში

კონან დოილის მიერ შექმნილი პერსონაჟი – შერლოკ ჰოლმსი განსაკუთრებული პერსონაჟია, რომლის ინტელექტიც ბევრად აღემატება ჩვეულებრივი ადამიანის შესაძლებლობებს. იმავე კონან დოილმა შექმნა სხვა პერსონაჟი – ექიმი უოტსონი, ეს მეორე, შერლოკისგან განსხვავებით ოდნავ ჩამოუვარდება საშუალო ინტელექტუალური შესაძლებლობის მქონე ადამიანს. ამიტომაც არის რომ დოილის ნაწარმოების კითხვის დროს მკითხველი ვერასდროს “ეწევა” შერლოკს, თუმცა უმეტესს შემთხევაში “უსწრებს” უოტსონს, შეიძლება ითქვას, რომ ასეთი ხერხით მწერალი იზიდავს და “ამშვიდებს” მკითხველს. კრისტოფერ ნოლანი მსგავს ფუფუნებას არ გვაძლევს, ის თავიდანვე წირავს მაყურებელს და ბოლო მომენტამდე აგდებს სასპენში. ნოლანი ერთგვარი ილუზიონისტია, რომლის ამოცანაც პრესტიჟის შენარჩუნება და მაყურებლის ერთგვარ ჰიპნოზში ჩაგდებაა. სწორედ იმ მომენტში, როდესაც ფიქრობ რომ აი ახლა მიხვდი, თუ როგორ შეიძლება განვითარდეს, ან სულაც დასრულდეს ისტორია, ნოლანი თითქოს გეთამაშება და სრულიად სხვა სცენარს გთავაზობს. მაგალითისთვის შეგვიძლია ფილმის დასაწყისშივე გამოყენებული ინტერვიუები გავიხსენოთ, რომლებიც შემდგომში საკმაოდ დიდი ხნით ქრება… რაღაც მომენტში თქვენ გახსენდებათ ეს ინტერვიუები და ფიქრობთ, რომ რეჟისორმა “საკმარისად არ დაგავიწყათ” ისინი და გექმნებათ ილუზია, რომ ახლოს ხართ სიუჟეტის დროზე ადრე გამოცნობასთან და სწორედ ამ დროს ვარდებით ნოლანის საოცრებათა ქვეყანაში, რომლის მიზუდულობის ძალა დიდი ხნით გტოვებთ ამ სამყაროში.

კვლავ მანიპულაციებზე, სიმბოლოებზე და ალუზიებზე

დიახ, ნოლანი ილუზიონისტია, ერთგვარი მანიპულატორი, რომელმაც იცის თუ როგორ იმუშავოს თქვენს ემოციებზე. იცის რა გაშინებთ, რას განიცდით, რა გაძლევთ იმედს და რაც მთავარია იცის, თუ როგორ გამოიწვიოს ეს ყველაფერი თქვენში. პირველ, ყველაზე მძლავრ შთაბეჭდილებას ალბათ  “მილერის პლანეტაზე” ჩასვლის მომენტი და გიგანტური ტალღა ქმნის. ჰანს ციმერის მუსიკა (რომელიც შესაძლოა მის კარიერაში საუკეთესოა) და ეკრანზე მიმდინარე მოვლენები გაიძულებთ წინ სავარძელში წამოიწიოთ  და ჩაეჭიდოთ სკამს. მუსიკა, დილან ტომასის პოეზია, ოპერატორული ნამუშევარი, ყველაფერი ეს იმ მაგიას ქმნის რომელსაც კინო შეგვიძლია ვუწოდოთ.

ინტერსტელარი სავსეა ალუზიებით. მატრიცის მსგავსად ფილმი გარკვეულწილად ბიბლიური სიუჟეტის განმეორებაა, 12 ასტრონავტი (მოციქული), მთავარი გმირი კუპერი, რომელიც გაფრენის მომენტში 33 წლის არის და რომელიც ყველაფრის ამოსავალ წერტილად სიყვარულს (ამაზე ცოტა ვრცლად შემდეგ ქვეთავში) ხედავს. მისი ეს გრძნობა ადამიანებთან მიმართებაში ძალიან მძლავრია, განსხვავებით მაიკლ კეინის პერსონაჟისგან, რომელიც მზად არის გაწიროს ცოცხალი ადამიანები უფრო დიადი მიზნებისათვის.

კიდევ ერთი ალუზია შეგვიძლია “სტენლი კუბრიკის 2001: კოსმოსური ოდისეას” დავუკავშიროთ. ასე მაგალითად, გავიხსენოთ კოსმოსში გაფრენის სცენა. კუპერი ტოვებს სახლს, დეგრადირებულ პლანეტას, რომელიც დასახლებულია ადამიანებით, რომლებსაც არ ახსოვთ კაცობრიობის მამოძრავებელი ძალის შესახებ, ადამიანებით რომლებიც აღარ იყურებიან ცაში და ამის მაგივრად მიწას მისჩერებიან. კუპერი მანქანაშია, მანქანა მოძრაობს სიმინდის ყანის გასწვრივ (რომელიც სწორედ რომ პოსტ-კონსიუმერისტული დედამიწის სიმბოლოდ გვევლინება), იწყება ათვლა, რომლის ბოლოს კადრი უკვე შატლზე გადადის. ინტერსტელარის ადამიანი ერთგვარი პრიმატია, რომელმაც კვლავ უნდა აიხედოს ცაში და უპოვოს საკუთარ თავს დანიშნულება.

ნოლანი ტრიერის წინააღმდეგ

მეინსტრიმულ კინოში ლარს ფონ ტრიერი ალბათ ყველაზე მიზანტროპ რეჟისორად შეგვიძლია მივიჩნიოთ, ჭეშმარიტ ნიჰილისტად. ეს ნიჰილიზმი აპოგეას “მელანქოლიაში” აღწევს, სადაც კირსტენ დანსტის პერსონაჟი მის დას ეუბნება რომ “დედამიწა ბოროტია.” მას თუ დავუჯერებთ, ზოგადად ბუნება ბოროტია და ამიტომაც მისი განადგურება პოზიტიურ მოვლენად უნდა აღვიქვად. სრულიად საპირისპიროა ნოლანის ხედვა. ინტერსტელარის შემთხვევაში, მისიაში გაფრენისას კუპერი და ბრენდი ბუნების ავკარგიანობაზე ლაპარაკობენ და ბოლოს იმ დასკვნამდე მიდიან, რომ ბუნება არ არის ბოროტი და სიტყვაზე ის რომ “ლომი კლავს ანტილოპას” თვითგადარჩენის ინსტინქტს უნდა დავუკავშიროთ და არა ბოროტებას. მოგვიანებით თემა უფრო იშლება და ყველაფერი სიყვარულს უკავშირდება. სიყვარულს, როგორც კაცობრიობის ერთ-ერთ მთავარ მამოძრავებელს, რომელიც გვაიძულებს ჩავაგდოთ საკუთარი თავი ხიფათში და საჭიროების შემთხვევაში გავწიროთ კიდეც, იმ სიყვარულს რომელიც დრამატურგიაში ყოველთვის გვევლინებოდა ერთ-ერთ მთავარ თემად.

მეორედ ნახვის სიამოვნება

თუ ინტერსტელარს ორჯერ უყურებთ, მეორე შემთხვევაში “სხვა ფილმს” ნახავთ, დაინახავთ სხვა დეტალებს, გაგეცინებათ იმაზე თუ როგორ არ აკვირდებობით მნიშვნელოვან სცენებს, რომლებიც პირველ ნახვაზე საკმაოდ უმნიშვნელოდ გეჩვენებოდათ. თუ პირველად არ იცი რას ელოდო ფილმისგან, თავიდან შედარებით რელაქსირებულად იწყებ მის ყურებას, თუმცა მეორე შემთხვევაში რადიკალურად სხვა განწყობით მიდიხარ სეანსზე და პირველივე წამიდან ცდილობ შენიშნო ის, თუ რა გამოგრჩა პირველი ნახვისას. შეიძლება ისიც კი იფიქრო, რომ ასეთი მომენტი არც ისე ბევრია, მაგრამ ძალიან მალე ხვდები რომ შეცდი და არც მეორე ჯერზეც გაქვს შანსი გაექცე ინტერსტელარის გრავიტაციას.  კინოდან გამოსული კი კვლავ ხვდები, რომ ფილმი მხოლოდ ახლა იწყება.

ცნობილ ფილმებს ქართული თეგლაინები რომ ჰქონოდათ…

სრული ზომის პოსტერის და გალერეის სანახავად დააჭირეთ რომელიმე სურათს.

ცნობილი სარეკლამო სლოგანები ცნობილ ტილოებზე

მოცემული ტექსტი მიზნად არ ისახავს მასში მოყვანილ კომპანიების/მხატვრების რაიმე სახით შეურაცხყოფას.

ტექსტში მოყვანილი მოსაზრებები ეკუთვნის მხოლოდ ავტორს და არ არის აუცილებელი გამოხატავდეს სხვის შეხედულებებს.

ტილო – ჰიერონიმუს ბოსხი

სლოგანი – Disneyland
Hieronymus-Bosch-A-Violent-Forcing-Of-The-Frog

ტილო – ტიციანი, სიზიფე

კომპანია – Energizer

sisyphus-1549

ტილო – ანდრე დურანი, ჯორდანო ბრუნოს კოცონზე დაწვა

კომპანია – Apple

giordano_bruno

ავტორი – ტიციანი, ადამიანის დაცემა

კომპანია – EA Sports

challenge

ავტორი – კარლ ბრიულოვი, პომპეის უკანასკნელი დღე

კომპანია – FedEx

blogfedx

ტილო – ჯონ ვოტერჰაუსი, პანდორა

კომპანია – Coca-Cola

blogcoke

ტილო – კარავაჯო, იუდიფი და ოლოფერნი

კომპანია – Nike

blognike

გამოგონილი თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშების კატალოგი მომავლიდან

“ერთხელ ტეიტ მოდერნში საოცარი ინსტალაციის მომსწრე გავხდი. ინსტალაციას რადიატორი წარმოადგენდა. სითბოს გამოსცემდა. სურათების გადაღება დავუწყე. რამდენიმე წამში ჩემთან პერსონალის წარმომადგენელი მოვიდა და მითხრა, რომ რადიატორი უბრალოდ რადიატორს და მეტს არაფერს წარმოადგენდა. თავიდან თითქმის დავუჯერე, თუმცა მალევე მივხვდი რომ ჩემს წინაშე ლეგენდარული რამინა აბლამოვიჩი იდგა და ეს ყველაფერიც რა თქმა უნდა ინსტალაციის ნაწილი იყო.”

– თანამედროვე ხელოვნების მოყვარული უცნობი ტურისტი –

…because the line between art and garbage can be thin… Sometimes even artists cannot see it.

– The Million Dollar Hotel –