Tag Archives: გაკვეთილი

თბილისის მე-16 კინოფესტივალის: ხუთი [+1] საუკეთესო ფილმი [ბლოგის ვერსიით]

თბილისის მე-16 კინოფესტივალი გუშინ დასრულდა. წელს წარმოდგენილი 117 ფილმიდან ექვს დღეში მხოლოდ 17-ის ნახვა მოვახერხე, სამწუხაროდ ყველა ნამუშევრის ნახვა ადამიანურ შესაძლებლობებს აღემატება. თუმცა, წინასწარ შედგენილი სიის დამსახურებით საკმაოდ გამორჩეული და საინტერესო ფილმების ნახვა მომიწია.

აქვე იმის თქმაა საჭირო, რომ მეტწილად იმის გამო რომ ზოგიერთ შემთხვევაში სეანსები ერთმანეთს ემთხვეოდა, რამდენიმე ისეთი ფილმის ნახვა ვერ შევძელი, რომელსაც პოტენციურად ამ ხუთეულში მოხვედრა შეეძლო. ამ მხრივ ყველაზე მეტად ტაქსიზე  და მოცეკვავე არაბებზე  მწყდება გული.

მიუხედავად იმისა, რომ ფესტივალზე ფილმები სხვადასხვა პროგრამების ფარგლებში აჩვენებდნენ, ამ სიაში გადავწყვიტე ეს დაყოფა არ გამეთვალისწინებინა და მარტივად, ჩვეულებრივი მაყურებლის თვალით ამერჩია ხუთი ფილმი, რომელიც ყველაზე მეტად მომეწონა. აქვე, ფესტივალის საკონკურსო ფილმებს შორის ოფიციალური გამარჯვებულები გაინტერესებთ, მიჰყევით ამ ბმულს. ბლოგის ვერსიით შარშანდელი საუკეთესო ფილმების სანახავად კი, დააჭირეთ აქ.

film-nicije-dete-1409696642-561483

სანამ უშუალოდ ფესტივალზე ნანახ ფილმებზე და ხუთეულზე გადავალ,  ფესტივალზე  ნაჩვენებ ფილმებს შორის მინდა გამოვარჩიო, 2010 წლის “წვიმასაც კი ყიდიან” (Even The Rain). ნაწილობრივ იმიტომ რომ ეს ფილმი ფესტივალამდე მქონდ ნანახი და ნაწილობრივ იმის გამო, რომ ხუთი წლის წინ არის გადაღებული, გადავწყვიტე ძირითად ხუთეულში არ შემეყვანა. ეს ორი ფაქტორი რომ არა, ნამდვილად მოხდებოდა ქვემოთ მოყვანილ ხუთეულში.

5. შორს კაცთაგან (Loin des hommes)

ვიგო მორტენსენი იდეალურად მოერგო მეოცე საუკუნის ორმოცდაათიანი წლების ალჟირში მცხოვრებ წარმოშობით ფრანგ მასწავლებლის როლს. “შორს კაცთაგან” ალბერ კამიუს მოთხრობის ეკრანიზაცია მძლავრი მორალური მესიჯით, ფრანგი მასწავლებლის, დარუს და მას ჩაბარებული პატიმრის – მოჰამედის შესახებ მოგვითხრობს. ორივე პერსონაჟი მტკიცე მორალური პრინციპების მატარებლები არიან, რომლებიც ქვეყანაში არსებული მდგომარეობის მიუხედავად უარს აცხადებენ ცალსახად დაემორჩილონ აქ დაწესებულ არაბულ თუ ფრანგულ წესებს და მიუხედავად იმისა, რომ არჩევანში ისინი შორს არიან ადამიანებისგან, სწორედ მათ მიერ არჩეული პრინციპები გამოარჩევენ მათ როგორც პიროვნებებს.

4. გაკვეთილი (Urok)

ბულგარული სოცდრამა “გაკვეთილი” (Urok) არის მაგალითი იმისა თუ როგორ შეიძლება გადაიღო მაღალი დონის ფილმი შეზღუდული ბიუჯეტით. მართალია, ფილმის რეჟისორებისთვის – კრისტინა გროზევასთვის და პეტარ ვალჩანოვისთვის ეს სადებიუტო ნამუშევარია, ვფიქრობ მათ შეუძლიათ გაკვეთილი ჩაუტარონ უფრო გამოცდილ რეჟისორებს იმაზე თუ როგორ შეიძლება მიაჯაჭვო მაყურებელი ეკრანს.

 

3.  არავის შვილი (Nicije Dete)

რეალურ ამბავზე დაფუძნებული ეს ფილმი ერთგვარი იგავია ადამიანებზე მძლავრი პოლიტიკური (ამ სიტყვის ფართო გაგებით) მესიჯით. ფილმის მთავარ გმირს, დაახლოებით ათი წლის ბავშვს იუგოსლავიაში ტყეში მგლების ხროვაში პოულობენ, რომელსაც ცხადია უჭირს ადამიანებთან და ცივილიზაციასთან შეგუება. თუმცა, საინტერესო არა ამ ბიჭზე დაკვირვება, არამედ ამ ბავშვის თვალით, განსხვავებული კუთხით ნაჩვენები ცივილიზაციის დანახვაა.

2. ვიქტორია (Victoria)

მიუხედავად იმისა, რომ ვფიქრობ ვიქტორია შინაარსიდან გამომდინარე ერთხელ სანახავი ფილმია, ტექნიკური თვალსაზრისით მსგავსი ნამუშევარი ფესტივალზე არ მინახავს. ღამის ბერლინი სცენაა სადაც ერთი დუბლით გადაღებული ფილმი ავანტიურაზე და კრიმინალზე  გვიყვება. რეპეტიციები რამდენიმე კვირა გრძელდებოდა, საბოლოოდ კი მივიღეთ ფილმი ძალიან ძლიერი სამსახიობო შესრულებით და კამერის ვირტუოზული ნამუშევრით. ამის დამსახურებით ფილმი სრულად იპრყობს მაყურებლის ყურადღებას და ორ საათზე მეტ ხანს დაძაბულ მდგომარეობაში ამყოფებს.

1. ბომბებზე ხმამაღლა (Louder than Bombs)

ხოაკიმ ტრიერის ფილმი მრავალწახნაგოვანი დრამაა, საკმაოდ ორიგინალური თხრობის სტილით, გადასარევი ვიზუალით, მუსიკით და ატმოსფეროთი. “ბომბებზე ხმამაღლა” ურთიერთობის სირთულეზე და ამ ურთიერთობებში სრული სურათის დანახვის აუცილებლობაზე მოგვითხრობს. ტრიერი ამ სირთულეს საინტერესოდ, სწორედ რომ სრული სურათის ჩვენებით ახერხებს.

Advertisements

თბილისის მე-16 კინოფესტივალი: 4 დეკემბრის ანონსი, გასული დღის შეფასება

grlwalks

დღეს საჩვენებელ ფილმებს შორის ერთ-ერთი გამორჩეულია “წვიმასაც კი ყიდიან” (Even the Rain). მართალია, ფილმი ხუთი წლის წინ გამოვიდა, მაგრამ ის ამ ფესტივალის ფარგლებშიც აქტუალურია.  “წვიმასაც კი ყიდიან,” რომელშიც მთავარ როლებს გაელ გარსია ბერნალი და  ლუის ტოსარი ასრულებენ, ისტორიული ანალოგიის გამოყენებით, ბოლივიაში წყლის პრივატიზაციის და ამ ფონზე მომხდარი პროტესტების შესახებ მოგვითხრობს. ფილმს ცხრა საათზე რუსთაველის მეოთხე დარბაზში აჩვენებენ.

თუ ნახსენები ფილმი უკვე ნანახი გაქვთ, ან უბრალოდ ალტერნატიული სეანსი გაინტერესებთ, საინტერესო უნდა იყოს ამავე დროს რუსთაველის მეხუთე დარბაზში საჩვენებელი ფილმი. 2015 წლის ფრანგული ნამუშევარი “ახალგაზრდა სისხლი” (La tête haute). ფილმი, რომელშიც ერთ-ერთ მთავარ როლს კატრინ დენევი ასრულებს, ახალგაზრდა, მეამბოხე ახალგაზრდის შესახებ მოგვითხრობს.

ყველაზე ადრეულ სეანსებზე წასვლას თუ გადაწყვეტთ და წლევანდელი საკონკურსო ფილმები გაინტერესებთ, 12 საათზე ამირანის დიდ დარბაზში თურქულ “სამშობლოს” (Ana Yurdu), მეორეში კი უნგრულ “ოთხშაბათის შვილს” (Szerdai gyerek) აჩვენებენ.

სპარსულენოვანი ფილმი ამეკირიდან “გოგონა ღამით შინ მარტო მიდის” (A Girl Walks Home Alone At Night), რომელზეც წელს ძალიან ბევრს საუბრობდნენ, ორ საათზე რუსთაველის მეხუთე დარბაზში გავა. ფილმი, რომელიც სხვადასხვა ჟანრების კოქტეილს წარმოადგენს მივიწყებული ირანული ქალაქის შესახებ მოგვითხრობს, რომელშიც მარტოსული ვამპირი აქაურ მაცხოვრებლებს დასდევს.

ასევე საკონკურსო ფილმს წარმოადგენს “ნულოვანი წერტილი” (Nullpunkt), ესტონური დრამა საკმაოდ კარგი გამოხმაურებებით. ფილმის ნახვა ოთხ საათზე ამირანის დიდ დარბაზში შეგიძლიათ.

მოკლედ 3 დეკემბერს ნანახ ფილმებზე

ბულგარული სოც. დრამა “გაკვეთილი” (Urok) არის მაგალითი იმისა თუ როგორ შეიძლება გადაიღო მაღალი დონის ფილმი შეზღუდული ბიუჯეტით. მართალია, ფილმის რეჟისორებისთვის – კრისტინა გროზევასთვის და პეტარ ვალჩანოვისთვის ეს სადებიუტო ნამუშევარია, ვფიქრობ მათ შეუძლიათ გაკვეთილი ჩაუტარონ უფრო გამოცდილ რეჟისორებს იმაზე თუ როგორ შეიძლება მიაჯაჭვო მაყურებელი ეკრანს. ფილმმა თავიდანვე დაიპრყო ჩემი ყურადღება და მის მსვლელობისას ერთადერთი რამის მეშინოდა, კლიშეების. ზოგიერთ შემთხვევაში ფილმი ამასთან ძალიან ახლოს იყო, მაგრამ გადამწყვეტ მომენტში სულ სხვა მიმართულებით მიჰყავდა სიუჟეტი. ვფიქრობ, “გაკვეთილი” წლევანდელ საკონკურსო ფილმებს შორის ფავორიტებში უნდა მოვიაზროთ.

45 წელი (45 years) არის ფილმი მყარ ურთიერთობაზე, რომელიც შეიძლება ითქვას საფინალო ეტაპზე ბზარის გაჩენის საშიშროების წინაშე დგას. ფილმის დასასრული მაყურებელს ინტერპრეტაციაში თავისუფლების აძლევს. ინგლისელი რეჟისორის ენდრიუ ჰაის ამ საკმაოდ ესთეტიკურ და აზრიან ფილმში ძალიან მაღალ დონეზე ასრულებენ მათზე დაკისრებულ როლებს ტომ კორტნი და შარლოტ რემპლინგი.

ვიგო მორტენსენი იდეალურად მოერგო მეოცე საუკუნის ორმოცდაათიანი წლების ალჟირში მცხოვრებ წარმოშობით ფრანგ მასწავლებლის როლს. “შორს კაცთაგან” (Far From Men), ალბერ კამიუს მოთხრობის ეკრანიზაცია მძლავრი მორალური მესიჯით, ფრანგი მასწავლებლის, დარუს და მას ჩაბარებული პატიმრის – მოჰამედის შესახებ მოგვითხრობს. ორივე პერსონაჟი მტკიცე მორალური პრინციპების მატარებლები არიან, რომლებიც ქვეყანაში არსებული მდგომარეობის მიუხედავად უარს აცხადებენ ცალსახად დაემორჩილონ აქ დაწესებულ არაბულ თუ ფრანგულ წესებს და მიუხედავად იმისა, რომ არჩევანში ისინი შორს არიან ადამიანებისგან, სწორედ მათ მიერ არჩეული პრინციპები გამოარჩევენ მათ როგორც ადამიანებს.

ჩემი პირველი მასწავლებელი – ჩემი პირველი კომპლექსი

ჩემს თაობას თუ წარმოადგენთ, სადღაც დავიწყებულ და დამტვერილ უჯრებში აუცილებლად გექნებათ შემონახული ალბომი სახელწოდებით “ჩემი პირველი მასწავლებელი”. ალბომი  მოწითალო ფერის უნდა იყოს და სამ სექციადაა დაყოფილი. ამ ალბომის ერთი გვერდი თქვენს კლასელებს ექნებათ აუცილებლად დაკავებული და ისინიც სურათში რაოდენობის მიხედვით იქნებიან ჩამწკრივებულები. მე მაგალითად, პირველ კლასში ორმოცამდე კლასელი მყავდა, ამიტომაც ამ შემთხვევაში შვიდი წლის ბავშვები სამ რიგად უღიმიან თუ უბღერენ ობიექტივს, ალბათ იმის მიხედვით თუ ვის დააძალეს დილით ფაფის ჭამა და ვის არა, ან ვის დააძალეს რეიტუზების ჩაცმა და ვის არა…

ალბომის მეორე გვერდი თქვენ გექნებათ დათმობილი, თუ ბიჭი ხართ პიჯაკში, თეთრ პერანგსა და ჰალსტუხში (ან ბაფთაში) უნდა იყოთ გამოწყობილი, გოგო თუ ხართ ანალოგიურად საზეიმოდ იქნებით გამოწყობილი. მოკლედ, ორივე შემთხვევაში კონცენტრირებული სხედხართ მაგიდასთან და ობიექტივს დაჟინებული და სერიოზული მზერით შესცქერით.

ალბომის ყველაზე მთავარ გვერდს მაინც თქვენი პირველი მასწავლებლის გამომსახველი პორტრეტი წარმოადგენს.  ის, მეფეა, დედოფალი რომელიც ყველა მოსწავლის ალბომში უნდა იყოს გამოსახული, ახალი დროების ლენინი რომელიც ყველა მოსწავლეს უნდა ახსოვდეს. ჩემსას მაყვალა ერქვა ან ჰქვია. სიმართლე გითხრათ არ ვიცი ცოცხალია თუ არა მაყვალა მასწი, მაგრამ ფაქტია რომ სანამ ცოცხალი ვარ მისი სახე ნამდვილად არ დამავიწყდება.

მაყვალა გაღიმებული არ მახსოვს, ან თუ მახსოვს ეს ღიმილი კეთილი არ უნდა იყოს, ანუ ისეთი არა სამოთხეში ანგელოზებს რომ უნდა ახასიათებდეს, ცოტა სხვანაირი… მაყვალა დაბალ, მაგრამ მოსულ ქალად მახსოვს. ძლიერ, განიერ და წონად ხელებში მას მუდამ  წკეპლა ეჭირა. სიმართლე გითხრათ ნამდვილად ვერ დავიკვეხნი რომ ამ წკეპლას ხშირად იყენებდა ხოლმე ბავშვების მისამართით (თუ საერთოდ იყენებდა ხოლმე), მაგრამ თავად წკეპლას არსებობა უკვე ქმნიდა ფსიქოლოგიურ ფონს. ის სისტემის განსახიერება იყო, იმ სისტემის რომელშიც წლების შემდეგ ყოველი ჩვენთაგანი უნდა შესულიყო. ამ წკეპლის შიში წელში გამართულ ჯდომას და ხელების ხელებზე დაწყობას გაიძულებდა და იმისათვის რომ მისი იმიჯი არ დაცემულიყო მაყვალაც აქეთ-იქეთ გაიქნევდა ხოლმე დაამით  წკეპლის რისხვას შეგახსენებდა. როგორც წესი უმრავლესობის დასაშინებლად ეს საკმარისი იყიო.

საერთოდ სკოლა, განსაკუთრებით დაწყებითი კლასები უფრო სოციალურ სიმულაციას წარმოადგენენ ვიდრე აკადემიურ დაწესებულებას. ეს ის სიმულაციაა სადაც ბავშვი სხვა ბავშვებთან და  წესრიგთან თანაცხოვრებას ასწავლიან, სადაც ცუდი ნიშანის მიღებაზე გაცილებით სავალალო არასწორად მოქცევაა, არა სისტემური საქცილის ჩადენა… ამიტომაცაა ალბათ რომ მაინცდამაინც არ მახსოვს თუ რას მასწავლიდნენ სკოლაში, წერა-კითხვა სკოლამდე ვისწავლე ჩემით, საათის გარჩევაც.. თუმცა, იმ დღეს თუ არ ვცდები ასოებს გვაყვანინებდნენ, ან რაღაც კარნახის მაგვარი იყო, მოკლედ რაც არ უნდა ყოფილიყო საქმე წერას ეხებოდა და პირველად საჯაროდ სწორედ იმ დღეს შევრცხვი.

“მოამზადეთ რვეულები და კალმები,” გვითხრა მაყვალა მასწმა, ასო ბგერა ‘ა” გვიკარნახა და ჩემს შემთხვევაში მოხდა ყველაზე ცუდი რამ რაც შეიძლებოდა მომხდარიყო, ჩემი “პასტა” არ წერდა!

იმის იმედით რომ კალამი ამუშავდებოდა, ცალკე ფურცელზე ნერვიულად დავიწყე “პასტით” ჯღაბნა. ამაოდ ვცდილობდი, ჯიუტად არ წერდა. ამაში რომ დავრწმუნდი კაპიტულაცია გამოვაცხადე და მთელი კლასის გასაგონად მაყვალა მასწს მივმართე: “მასწ, პასტა არ მიწერს”.

კლასი სიჩუმეში და მოლოდინში გაისუსა და დამრიგებელს მიაშტერდა, მცირე პაუზის შემდეგ მაყვალა მასწმა არა სამოთხისებური, არამედ ცინიკური ღიმილით მომიგო: “რა ვუყო ახლა? მოდი და შევულოცავ”.

რა ჩემი ბრალია რომ სიტყვა შელოცვის მნიშვნელობა ექვსი წლის ასაკში არ მესმოდა და დამრიგებელის ავტორიტეტში დარწმუნებული, მცირე პაუზის შემდგომ კალამს ხელი მოვკიდე, ფეხზე ავდექი და მაყვალა მასწის მიმართულებით რამდენიმე ნაბიჯი გადავდგი… ეს ქმედება და კლასელების საყოველთაო სიცილი ერთი იყო. სამყარო გაჩერდა, სიტყვა “შელოცვის” მნიშვნელობა ყოველგვარი ახსნა განმარტების გარეშე ნათელი გახდა. მარტო ვიყავი მთელ სამყაროში, მაყვალა სიცილში იღვრებოდა და რაღაც “დაჯექი იდიოტოს” მაგვარს ბუტბუტებდა, ან თუ არ ბუტბუტებდა, ფიქრობდა მაინც და საკუთარ ენაკვიმატობას ზეიმობდა.

ზეიმობდა სისტემის გამარჯვებას, სისტემის რომელმაც ექვსი წლის მოსწავლე დასაჯა, დასაჯა დანარჩენი ექვსი წლის ბავშვების წინაშე, იმ კლასის  წინაშე რომლის ყოველი წარმომადგენელი თავისუფლად შეიძლებოდა აღმოჩენილიყო ანალოგიურ შემთხვევაში, მაგრამ იმ კლასის წინაშე რომლის თითოეულ წარმომადგენელსაც გული სიღრმეში უხაროდა რომ ჩემს ადგილას არ აღმოჩნდა და ამ მოცემულობას უმრავლესობასთან ერთად ზეიმობდა.

ისინი უმრავლესობაში იყვნენ, მე უმცირესობაში. ნამდვილად არ მახსოვს მასწავლა თუ არა რამე სხვა ღირებული ჩემმა პირველმა დამრიგებელმა, მაგრამ ფაქტია რომ ამ შემთხვევით მაყვალა მასწმა თავის და უნებურად გაკვეთილი ჩამიტარა;  ვარდნა არავის უყვარს, მითუმეტეს ამ ვარდნაში მარტო თუ ხარ, სამაგიეროდ სხვისი ვარდნა სახალისო და სასაცილოა იმ შემთხვევაში თუ ამ ვარდნის სუბიექტი ვინმე სხვა, თუნდაც შენი სოციუმის წარმომადგენელია.