Tag Archives: ევროპა

ასოცირების ხელშეკრულების ხელმომწერის ვინაობა შესაძლოა ჯეირანმა გადაწყვიტოს

მოცემული ტექსტი მიზნად არ ისახავს მასში მოყვანილ პირთა რაიმე სახით შეურაცხყოფას.

ტექსტში მოყვანილი მოსაზრებები ეკუთვნის მხოლოდ ავტორს და არ არის აუცილებელი გამოხატავდეს სხვის შეხედულებებს.

27 ივნისია. საქართველოს პრემიერ მინისტრი ირაკლი ღარიბაშვილი ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების მოსაწერად ემზადება. მაგიდასთან ევროპელ კოლეგასთან ზის, დარბაზში ქართველი და ევროპელი ჩინოვნიკები ამ ისტორიულ მოვლენას სულმოუთქმელად ელოდებიან. ხელში კალამი აიღო, დოკუმენტან მიიტანა და ეს ესაა უნდა მოაწეროს, რომ ხვდება კალამი არ წერს! მეორედ ცდილობს -კვლავ არ წერს. მესამედ – იგივე. ტემპერატურა იწევს, საქართველოს პრემიერს ნელ-ნელა პანიკა იპყრობს, უხერხულობას გრძნობენ დიპლომატები, თუმცა არ იმჩნევენ, უფრო ცინიკურები ფრთხილად იღიმიან. როდესაც პრემიერს ხელმოწერის დასმა მეოთხედ აღარ გამოსდის, პანიკისგან შეპყრობილი კალამს შლის და გულს სულს უბერავს, “არ წერს და რა ვქნა,” ამბობს და ხვდება, რომ მისკენ მთელი დარბაზის გაკვირვებული მზერაა მიპყრობილი.

ამ დროს დარბაზში მჯდომ საქართველოს პრეზიდენტს გიორგი მარგველაშვილს ასევე ირაციონალური აზრები აწუხებს და მათი მატერიალიზაციის მიზნით, უბიდან კალამს იღებს, სკამიდან ხტება და სცენისკენ მიემართება, “ეს არის ჩემი შანსი,” ფიქრობს და მარჯვე ნაბიჯით მიემართება ისტორიის თვალებში ჩასახედად. ბატონი პრეზიდენტი დაბნეულ პრემიერს აჩოჩებს, მის ადგილს იკავებს, დოკუმენტს ხელს აწერს და კმაყოფილ-არაადეკვატურად “ვაჰაჰაჰა-ს” ხარხარებს. ეშვება ფარდა.

ეს რა თქმა უნდა აბსურდული სცენარია, თუმცა ბოლო დროს ატეხილი აჟიოტაჟი იმის თაობაზე თუ ვინ მოაწერს ასოცირების ხელშეკრულებას ხელს, აბსურდული ამბების გამოგონების საფუძველს ნამდვილად იძლევა. ამ პრობლემის გადაწყვეტა სხვანაირადაც შეიძლება, მაგალითად ბატონმა პრემიერმა და ბატონმა პრეზიდენტმა შეიძლება უშუალოდ ხელმოწერის წინ ჯეირანის საშუალებით გაარკვიონ ხელმომწერი პიროვნება. იაფი და პრაქტიკული საშუალებაა.

დარწმუნებული ვარ ევროპელები საერთოდ ვერ ხვდებიან რა თემაა და რატომ უნდა უნდოდეს რომელიმე ლიდერს ხელის მელანით გასვრა. მემგონი ბოლოს ევროპული ოფიციოზი იმ მდგომარეობამდე მივა, რომ ქართულ მხარეს დამატებით პირობას წაუყენებს, მაგალითად ასეთს, “No kinklaoba while signing the agreement,” სწორედ რომ “kinklaoba” და არა რომელიმე შესაბამისი ინგლისური სიტყვა.

ისე სიმართლე უნდა ითქვას და მარგველაშვილს უთქვამს, რომ ხელმოწერაზე მაინცდამაინც თავს არ ვიკლავო, მაგრამ ამავდროულად რაღაცნაირად საყვარლად გამოიხედა და დაამატა, რომ “ისე, ასეთ შემთხვევებში პრეზიდენტი” აწერსო ხოლმე ხელსო.რა საყვარლობაა… ეს დაახლოებით იმას ჰგავს, რიგში ძალიან დიდი ხანი რომ დგახარ და უცბად უკნიდან ვიღაც ბებო, რომ დაგადგება და რაღაც მიზეზის გამო, რომელიც საერთოდ არ გაინტერესებს რიგის გარეშე გასვლას რომ გთხოვს. შენც სოციუმში ჩამოყალიბებული ნორმებიდან გამომდინარე ბებოს წინ უშვებ, მაგრამ წინ მდგომს მაშინვე ჩასჩურჩულებ, “ისე ჩემი რიგი კი იყო…”

მთავარია მარგველაშვილმა “რიგის დათმობის” შემდეგ არ ინანოს და რეზიდენციაში გამოკეტილმა და დაბოღმილმა ტვიტების წერა ან რაც კიდევ უარესია, დეპრესიულად ქსოვა არ დაიწყოს.

მეორე მხრივ გაუგებარია პრემიერის პოზიციაც. ეს ჩემზე ასაკით ოდნავ უფროსი ადამიანი (რაც იმას გულისხმობს, რომ მეზობელთან დენდი-სუბორის სათამაშოდ იგივე წლებში ადიოდა და ტურბოს “ნაკლეიკებსაც” ატრიალებდა) ამხელა პოსტს იკავებს და რაღაც ხელმოწერაზე ხურდავდება. ხომ შეიძლება ახლა პრემიერის მაგივრად ვიღაც დაბოღმილი ბლოგერი ყოფილიყო და თავის თავზე ასაკით ოდნავ უფროსს პრემიერზე ეწერა პოსტები?

ასეა თუ ისეა, იმედია საქართველო ასოცირების ხელშეკრულებას ექსცესების გარეშე მოაწერს, ლიდერებიც შეთანხმებიან და საქმეც ბიძინასთან ასატანი არ გახდება.

ორჰან ფამუქის თოვლში გახვეული აღმოსავლეთი და დასავლეთი [რეცენზია წიგნ “თოვლზე”]

ორჰან ფამუქის თოვლი

ცოტა ხნის წინ ერთი ნაცნობის კითხვაზე თუ რას ვკითხულობდი, წიგნის ყდა დავანახე. ავტორი რომ ამოიკითხა, მომიგო: “ორჰან ფამუქი? არაა კარგი მწერალი”.

შენიშვნაზე მწვავე რეაქცია არ მომიხდენია, ფამუქის დაცვას არ ვაპირებდი, თუმცა ხმამაღალი განაცხადით არც ლიტერატურული სნობიზმის გილდიაში ვაპირებდი გაწევრიანებას და ამიტომაც მოკრძალებით ვიკითხე, “რატომ?” ჩემი ნაცნობის მთავარი არგუმენტი “უბრალოდ არაა კარგი მწერალი” აღმოჩნდა და იმ მოკლე არგუმენტაციაში ფამუქის დასაცავად მხოლოდ ის თქვა რომ “ერთადერთი კარგი წიგნი, რომელიც მან დაწერა ‘თეთრი ციხესიმაგრეაო’ “.

იმ მოკლე საუბრიდან გამომდინარე რატომღაც ისეთი შთაბეჭდილება შემექმნა, რომ ჩემი ნაცნობი ფამუქის შემოქმედებას მაინცდამაინც კარგად არ იცნობდა, ხოლო “თეთრი ციხესიმაგრის აღიარებაში,” ანუ იმ ნაწარმოების აღიარებაში რომელიც ავტორის ყველაზე წარმატებულ რომანებს პოპულარობით საგრძნობლად ჩამორჩება,  განსხავავებული, ერთგვარი ლიტერატურული ჰიპსტერული დამოკიდებულება ამოვიკითხე.

ორჰან ფამუქის შემოქმედებას მაინცდამაინც კარგად არც მე ვიცნობ. მისი ავტორობოთ სულ სამიოდე წიგნი მაქვს წაკითხული (მათ შორის “თეთრი ციხესიმაგრე”), მაგრამ შეიძლება ამიტომაც ერთი ხელის მოსმით ფამუქის სუსტ მწერლად გამოცხადებას არ ვაპირებ.

აღწერილი ეპიზოდიდან რამდენიმე დღის შემდეგ ფამუქის “თოვლის” კითხვა დავასრულე. წიგნმა შერეული გრძნობები დამიტოვა, ბოლომდე ვერ გავერკვიე რა ნიშანს დავუწერდი ნაწარმოებს, ვფიქრობდი მომეწონა თუ არ მომეწონა. პასუხი ჩემს თავში რომ ვერ აღმოვაჩინე ინტერნეტში რეცენზიების კითხვა დავიწყე. აღმოჩნდა რომ რეცენზიები არც აქ იყო ერთგვაროვანი, ზოგიერთი მას უფრო დადებითად, ზოგიერთი კი უფრო უარყოფითად აფასებდა . შეიძლება ითქვას, რომ ერთადერთი რაც რეცენზიების უმეტესობას აერთიანებდა ის იყო, რომ წიგნს ერთი ხელის მოსმით არავინ “ანადგურებდა”. წონადი გამოცემების ავტორები კი “თოვლს” ვრცელი განხილვის საგნად აქცევდნენ.

რეცენზიების კითხვამ საერთოდ დამაბნია, თუმცა ამავდროულად მიმახვედრა რომ საბოლოო ვერდიქტის გამოტანა არაა საჭირო და ამიტომაც წიგნის განხილვისას თავისუფლად შეიძლება იმაზე საუბარი თუ რა არ მომეწონა და რა მომეწონა. განხილვა რომ გამიმარტივდეს ამ რეცენზიას პირობითად ორ ქვეთავად დავყოფ.

წიგნის  თემა – აღმოსავლეთის და დასავლეთის დაპირისპირება?

ფამუქის “თოვლის” მოქმედება თურქეთის პროვინციალურ ქალაქ ყარსში ხდება. ეს ის ქალაქია, რომელიც თავისთავად ერთგვაროვანი არაა, აქ თავის დროზე, რუსები, აზერბაიჯანელები, სომხები, ქურთები და სხვა ეთნოსის წარმომადგენლები ცხოვრობდნენ.

თუმცა, ნაწარმოებში მოქმედება მე-20 საუკუნის 90-იან წლებში ვითარდება, ამიტომაც მიუხედავად მულტიკულტურული გამოცდილებისა, ქალაქის დამოკიდებულება “გარე,” სხვა კულტურის წარმომადგენლების მიმართ ერთვაროვანი არაა.

ნაწარმოების მთავარი გმირი კა (აქ აშკარაა ალუზია ფრანც კაფკას სასახლის მთავარ გმირზე) ყარსს სულ რამოდენიმე დღით სტუმრობს, ის სტამბოლელია, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში ფრანკფურტში ცხოვრობდა. მიუხედავად იმისა რომ კა თურქია, ის მაინც უცხოა ყარსელებისთვის, ის დასავლეთის განსახიერებაა, უფრო სწორედ კი იმ სეკულარული თურქეთის განსახიერება, რომელიც დასავლურ ტრადიციებს ემხრობა.

ამიტომაცაა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქის მაცხოვრებლების უმეტესობა კას მაინცდამაინც ცუდს ვერაფერს უბედავენ (მაგალითად პოლიცია დაკავებისას მას მოკრძალებით ექცევა, მაშინ როდესაც ანალოგიურ სიტუაციაში ჩავარდნილ ადგილობრივებს რიგიანად სცემენ და აწამებენ), მაგრამ ამის მიუხედავად მას მაინც “სხვანაირად,” უცხოსავით ექცევიან.

ავტორი თითქოს გვეუბნება, რომ მიუხედავად თურქეთის გაცხადებული სეკულარული პოლიტიკისა, ქვეყნის შიგნით სიტუაცია არაერთგვაროვანია, მძლავრია ისლამისტების მხარდამჭერების რაოდენობა და რაც უფრო მთავარია – მათი რწმენის ხარისხი.

მიუხედავად იმისა, რომ წიგნის კითხვისას შეიძლება შეგექმნათ შთაბეჭდილება, რომ ფამუქი მთავარი გმირის მიმართ  აშკარა სიმპატიითაა განწყობილი და მასში ის გარკვეულწილად საკუთარ თავსაც ხედავს, ავტორს არ უნდა დავუკარგოთ ის, რომ ის ბალანსს იცავს. მას არც დასავლეთის და არც აღმოსავლეთის კრიტიკა ავიწყდება, ისევე როგორც ამ ორის მიმართ გარკვეულ შემთხვევებში სიმპატიების გამოხატვა.

ერთ-ერთ ინტერვიუში ფამუქი საკუთარი ნაწარმოებების თემებზე საუბრისას ამბობს რომ ის ერთმანეთს ცივილიზაციებს არ უპირისპირებს, არამედ პირიქით ცდილობს ისაუბროს იმაზე თუ რა აერთიანებს სხვადასხვა კულტურებს. იგივეს თქმა შეიძლება “თოვლზე” და მიუხედავად იმისა, რომ ნაწარმოების კითხვისას სხვადასხვა კულტურები სახეზეა, ავტორი მაინც უფრო მეტად ადამიანობის განმსაზღვრელ თემებზე საუბრობს, ანუ ისეთ თემებზე როგორიც სიყვარული, რწმენა, მეგობრობა და ერთგულებაა. ამ თემებზე საუბრისას კი ავტორი გვახსენებს რომ ყველა ადამიანში, შესაბისად ნებისმიერი კულტურის წარმომადგენელში დევს რაღაც დადებით და რაღაც პირიქით – უარყოფითი. ამიტომაც შეიძლება ითქვას, რომ თავისთავად დადებითი ან იარყოფითი გმირი წიგნში არ არსებობს, ისევე როგორც დადებითი ან უარყოფითი კულტურა, ეს კი ნაწარმოებს ხიბლს სძენს.

წერის სტილი – აღწერით დატვირთული, ცოტა გაწელილი მაგრამ არამომაბეზრებელი?

ფამუქის მკითხველებისგან ხშირად გამიგონია რომ ავტორი უსაშველოდ წელავს სათქმელს და სცენების აღწერას ძალიან დიდ დროს უთმობს . შეიძლება ითქვას რომ გამონაკლისი არც “თოვლია”. ნაწარმოების ძირითადი ნაწილი სულ რაღაც სამი დღის განმავლობაში ვითარდება. ამის მიუხედავად, წიგნი 400 გვერდზე დიდია, ზოგიერთ სცენას კი ავტორი მიკროსკოპულად აღწერს.

ასე მაგალითად,  ერთ-ერთ სცენაში ფამუქი იმის აღწერასაც კი არ ერიდება თუ როგორ უკიდებს ერთ-ერთი პერსონაჟი ჯერ სხვის სიგარეტს, მერე საკუთარს და რას გრძნობს ამ დროს. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრს ასეთი სკურპულოზური აღწერა შეიძლება მომაბეზრებლად მოეჩვენოს, მსგავსი დამოკიდებულებით ფამუქი განსაკუთრებით აურას ქმნის, აურას რომელიც მკითხველის გონებას მთლიანად გამოგონილ სამყაროში აგდებს.

“თოვლში” რამდენიმე მძლავრი სცენაა. ორს გამოვყოფდი: რომანის დასაწყისში თურქეთის განათლების სამინისტროს ჩინოვნიკს ვხვდებით, რომელსაც ისლამისტი ფანატიკოსი კლავს. თუმცა, სანამ მოკლავდეს, მკითხველის წინაშე იშლება სცენა რომელიც მკვლელობას წინ უძღვის. ამ მოქმედებაში ჩინოვნიკის და ფანატიკოსის დიალოგი იშლება. ამ სცენის ხიბლი არა უშუალოდ დიალოგი, არამედ ის ტექნიკური ხერხია რომელსაც ფამუქი იყენებს. ავტორი გვეუბნება რომ საუბარი, რომელიც ხსენებულ პირებს შორის გაიმართა, მისთვის ბევრად მოგვიანებით გახდა ცნობილი, უფრო კონკრეტულად კი მას შემდეგ რაც მას კასეტაზე ჩაწერილი დიალოგის მოსმენის საშუალება მიეცა. კასეტაზე, რომელიც იმ ჩამწერში იდო, რომელიც თავის მხრივ ჩინოვნიკს საუბრისას ჰქონდა ტანზე მიმაგრებული. აუდიო ფირზე ჩაწერილია ორი ადამიანის საუბარი, ადამიანის რომელიც სულ რაღაც რამოდენიმე წუთში გარდაიცვლება და ადამიანის რომელიც იმავე პერიოდში მკვლელი გახდება. ეს კი მათ საუბარს განსაკუთრებით ემოციურობას სძენს.

მეორე სცენა ერთ-ერთ საასტუმროში ვითარდება, სადაც შეკრებილი ისლამისტები, მემარცხენეები და ქურთი მეამბოხები ცდილობენ შეჯერდნენ საპროტესტო პეტიციაზე, რომლის გამოქვეყნებასაც ისინი გერმანულ გაზეთში იმედოვნებენ. სწორედ ამ სცენის აღწერისას შლის ავტორი წიგნის მთავარ თემას – აღმოსავლეთის (ტრადიციული თურქეთის) და დასავლეთის (ევროპის) უერთიერთობას.

“ჩვენ დებილები არ ვართ, ჩვენ უბრალოდ ღარიბები ვართ,” ამბობს წიგნის ერთ-ერთი პერსონაჟი და აგრძელებს, “როდესაც დასავლელი ხვდება ვიღაცას ღარიბი ქვეყნიდან, მას მძლავრი ზიზღის გრძნობა ეუფლება. ის ფიქრობს რომ საცოდავი ადამიანის გონება სავსე უნდა იყოს იმ უაზრობით რომელმაც მისი ქვეყანა სიღარიბეში და სასოწარკვეთაში ჩააგდო”.

სცენის დასკვნით ნაწილად შეიძლება ავტორის ჩართვა ჩათვალოთ სადაც ის საუბრობს იმაზე თუ რამდენად არ შეუძლია ადამიანს გაუგოს სხვა ადამიანს რომელიც მძიმე მდგომარეობაში არის აღმოჩენილი, რომლის გამოცდილებაც პირველს არ აქვს.

მიუხედავად იმისა, რომ ნაწარმოებში ბევრი მძლავრი სცენაა, წიგნის მთავარ ნაკლად შეიძლება შემდეგი ჩავთვალოთ: “თოვლის” მთავარი პერსონაჟი-კა პოეტია, რომელსაც ყარსში ჩამოსვლამდე არაფერი ღირებული არ აქვს დაწერილი. თუმცა, ქალაქში აღმოჩენისთანავე მას შემოქმედებითი წვა ეწყება და სულ რაღაც სამი დღის განმავლობაში ის 19 მძლავრ პოემას დაწერს. ამის მიუხედავად ფამუქი პრაქტიკულად არცერთ პოემაზე არ საუბრობს. შეიძლება იმის ვარაუდი რომ ავტორმა ამით ერთგვარი ხერხი გამოიყენა და პოემები “მისტერიად” დატოვა, მაგრამ ამავდროულად ეჭვი რომ ეს ნაწილი უბრალოდ დაუმუშავებელია ლეგიტიმურობას ბოლომდე მოკლებული არ უნდა იყოს. არადა, ამ პოემების “გამოგონებით” ავტორი ნაწარმოებს სხვა პედესტალზე აიყვანდა, მითუმეტეს რომ  მსგავსი გამოცდილება (ანუ ნაწარმოებში ნაწარმოების შექმნის იდეა) ნამდვილა არსებობს, თუნდაც პოლ ოსტერის “ილუზიების წიგნის სახით”.  

თავში ნახსენებ ჩემს ნაცნობს რომ დავუბრუნდეთ,  ერთ რჩევას მოგცემდით, სანამ რამე დასვკნებს გამოიტანდეთ, არც ჩემს ნაცნობს დაუჯეროთ და არც მე. თუ ლიტერატურა გიყვართ აუცილებლად წაიკითხეთ ხსენებული ავტორი. ის შეიძლება თქვენი საყვარელი ავტორი არ გახდეს, მაგრამ სხვა თუ არაფერი, აუცილებლად დაგამახსოვრდებათ და საინტერესო თემებსაც გაგიშლით.

ევროკავშირის რკინის ფარდა და პრაგმატული პოლიტიკის აუცილებლობა

შეგიძლიათ გაიხსენოთ დასავლეთ ევროპაში არსებული ორი სახელმწიფო რომელიც ერთმანეთის მიმართ მტრულად არის განწყობილი? რა თქმა უნდა ვერ გაიხსენებთ.

დრო როდესაც მეზობელი ევროპული სახელმწიფოები ერთმანეთს ექიშპებოდნენ, აწყობდნენ 100 წლიან ომებს და ა.შ. ბნელ წარსულს ჩაბარდა. დღევანდელი “ქიშპობა” მაქსიმუმ ერთმანეთის მიმართ არაპოლიტკორექტულ ხასიათის მქონე ხუმრობით შეიძლება გამოიხატოს. ჩვენ სამწუხაროდ გარკვეულწილად ჯერ კიდევ იმ შუასაუკუნოვან სიბნელეში ვიმყოფებით.

დღეს ევროპა ევროკავშირის საფარის ქვეშ ცხოვრობს სადაც გადაადგილება თბილისიდან ბაქოში მგზავრობაზე მარტივია. მოგზაურობისთვის საზღვარგარეთის პასპორტიც კი არ გჭირდებათ. პირადობის მოწმობა საკმარისია.

დღეს ლონდონიდან მილანში გადაფრენა თუ სარგებლობ ევროკავშირის რომელიმე ქვეყნის მოქალაქეობრივი პრივილეგიით დაახლოებით იმას ჰგავს თბილისიდან მოსკოვში 37 მანეთად რომ მიდიოდნენ საქეიფოდ. აბა, უთხარით რომელიმე ევროკავშირელს რომ ეს შესაძლებლობა შეიძლება ოდესმე შეუწყდეს?

შარშან გლაზგოს კალედონიის უნივერსიტეტში სწავლისას სახელმწიფო მმართვის ერთ-ერთ ლექციაზე საუბარი ევროკავშირის შესაძლო გაფართოებაზე, კერძოდ კი თურქეთის საკითხზე ჩამოვარდა. განხილვისას გადავწყვიტე შესაძლებლობად გამომეყენებინა და საქართველოს შანსებზე ვკითხე ლექტორს. მაინცდამაინც არ გამიკვირდა რომ შანსებზე საუბარი მხოლოდ ფინანსურ (ევროპისთვის) სარგებლობიანობის შემთხვევაში იქნება შესაძლებელი. დემოკრატიის ხარისხი, სიტყვის თავისუფლება და ა.შ. კი უფრო ქაღალდზე დაწერილ ფორმალობას წარმოადგენს.

ყველამ ვიცით რომ საქართველოს სწრაფვა ევროკავშირში იმდენად ნელი და არაეფექტურია რომ ეს უკანასკნელი შეიძლება უფრო ადრე დაიშალოს (ეკონომიკური კოლაფსების ფონზე) ვიდრე საქართველოს შესვლის საკითხი გადაწყდეს. ასეთ ვითარებაში როდესაც ევროპაში მოხვედრა საკმაოდ რთულია და ვერც მოსკოვში მიფრინავ 37 მანეთად რა პერსპექტივა აქვთ საქართველოს და მის მსგავს სახელმწიფოებს?

დასავლეთი ადრე საბჭოთა კავშირს რკინის ფარდის გამო დასცინოდა , თუმცა დღევანდელი რთული სავიზო პროცედურების პირობებში რკინის ფარდა სწორედ რომ ევროკავშირს აფარია ხშირ შემთხვევაში ჩვენნაირი ქვეყნების მოქალაქეებისთვის, აუცილებლად გასავლელი პროცედურები კი ხშირად დამამცირებელია.

პოსტი დასავლეთ ევროპის ერთიანობის აღწერით შემთხვევით არ დამიწყია და არც 37 მანეთი მიხსენებია უბრალოდ. თუ  პოსტ საბჭოურ სივრცეში არსებულ მდგომარეობას და მოუგვარებელი კონფლიქტების რიცხვს გადავლებთ თვალს მივხვდებით რომ კონტრასტი დასავლეთს და აღმოსავლეთს შორის კატასტროფულია. აქეთ აფხაზეთი, სამხრეთ ოსეთი, ყარაბაღი, იქეთ დნესტრისპირეთი და ყირიმი, უკეთეს შემთხვევაში დაძაბული ურთიერთობა მეზობელ ქვეყნებს შორის… მოკლედ, დიდი კვლევის ჩატარება არაა საჭირო იმის დასადგენად რომ პოსტ საბჭოური ქვეყნები ერთმანეთთან ურთიერთობის კრიზისს განიცდიან. ასეთ პირობებში კი რთულია ეკონომიკური წარმატების იმედი გქონდეს.

მიუხედავად იმისა რომ გლობალურ სამყაროში ვცხოვრობთ და სამყარო სულ უფრო და უფრო პატარა ხდება როგორც ჩანს კეთილმეზობლურ დამოკიდებულებას კვლავ დიდი მნიშვნელობა აქვს. იქნებ დროა პოსტ საბჭოურ ქვეყნები ახალ, პრაგმატულ (ისევე როგორც ამას დასავლეთ ევროპა აკეთებს) პოლიტიკაზე დაფიქრდნენ და ერთგვარი ალტერნატივა შექმნან?

პრაგმატული პოლიტიკის შემთხვევაში კი 37 ევროდ და მანეთად თუ არა, იქნებ 37 გრივნად მაინც იქნეს ფრენა შესაძლებელი?

რატომ უნდა გვახსოვდეს თეთრკანიანი ადამიანების სხვადასხვა ისტორია

თეთრი კაცი პირველად რომ დავინახე  ტირილი მოვრთე, დეიდაჩემთან გავვარდი და ქვითინით მოვახსენე, “ფილიპე ბიძიამ თეთრი კაცები მოიყვანა.” ექვსი წლის ვიქნებოდი და ჩვენს ქვეყანაში თეთრკანიანი ადამიანები ჯერ კიდევ იშვიათობას წარმოადგენდნენ. თეთრი კაცები ბიძაჩემმა მოიყვანა, ტაქსის მძღოლად მუშაობდა და როდესაც ორი გადამთიელი ადამიანი დაემგზავრა სახლთან გავლა და ზაფხულში დასასვენებლად ჩამოსული ბავშვისთვის უცნაური ხალხის ჩვენება გადაწყვიტა, რომლისთვისაც სხვა ფერის ადამიანები სიახლეს წარმოადგენდნენ. ბავშვისთვის სიახლე შოკის მომგვრელი აღმოჩნდა, ხოლო უფროსებისთვის მისი რეაქცია სასაცილო.

მსგავსი ისტორია მართლა გადამხდა თავს, იმ განსხვავებით რომ ეს კაცები თეთრკანიანი კი არა შავკანიანები იყვნენ და არც ბიძაჩემს ჰქვია სახელად ფილიპე, თუმცა წერილის დაწყება ასეთი  ფორმით  ორი მიზეზის გამო გადავწყვიტე. პირველი მიზეზი – არ გავმხდარიყავი ბოლოდროინდელი პოლიტქორექტულობის მსხვერპლი და მეორე – ეს ამბავი პერსონაჟების მსგავსი გადანაცვლებით თავისუფლად შეიძლება მომხდარიყო რომელიმე აფრიკულ სახელმწიფოში. მთავარი აქ ისაა რომ ხუთი თუ ექვსი წლის ბავშვისთვის რომელსაც რასიზმის შესახებ არაფერი სმენია უცნაურია დანახვა ადამიანების რომლებიც რადიკალურად განსხვავდებიან იმ სხვებისგან რომელსაც ის შეჩვეულია(თუმცა აქ ისიც არის აღსანიშნავი რომ მიუხედავად ტერმინების უცოდინრობისა მაშინ კი სრულად პოლიტქორექტულად განვაცხადე “ავთო ბიძიამ შავი (და არა ზანგი) კაცები მოიყვანა”).

რამდენიმე კვირის წინ მეგობართან საუბრისას რასიზმის თემას შევეხეთ და იმაზე შევთანხმდით რომ საქართველოში ეს პოპულარულ განხილვებში შემოსული თემა ბოლოდროინდელი რიტორიკის ფონზე გაფუქებული, გაზვიადებული და არალევანტურია. მაგალითად კვლავ პატარა ბავშვის რეაქცია გამოდგება.

საქმე ისაა რომ ჩვენს საზოგადოებას და ქვეყანას არ გამოუვლია ის გზა რომელიც თავის დროზე დასავლეთმა აირჩია, ანუ რეალური რასიზმის და ნაციზმის გზა. საქართველოში არასდროს ყოფილა აფრიკიდან ჩამოყვანილი ადამიანების მონობაში მოქცევის თუ ექპლოატაციის ფაქტები, არ მომხდარა ჰოლოკოსტი, ინკვიზიცია თუ რომელიმე სხვა სასირცხვილო მოვლენა რომელიც სახელმწიფო პოლიტიკის დონემდე იქნებოდა აყვანილი.

ნაცვლად ამისა ყოველთვის არსებობდა რიტორიკა რომელიც სიტუაციაში გაურკვეველ ადამიანს შეიძლება რასისტულად თუ ნაცისტურად მოჩვენებოდა, მაგრამ ეს რიტორიკა უფრო ქართული მოსახლეობის მატრაკვეცობის და ქილიკის სიყვარულზე უნდა მიუნიშნებდეს ვიდრე რამენაირი სახის სიძულვილზე.

ამერიკულ შეერთებულ შტატებში დღეს როდესაც სიძულვილის ენა რიგ შემთხვევაში დასჯადია სხვა ისტორიულ რეალობას ემყარება და სწორედ რომ ასეთი რეალობის არსებობის გამო ხდება მწვავე რეაქციის საგანი. იგივე სიტუაციაა ევროპაში როდესაც სიძულვილის ენის მსხვეპლნი ებრაელები ხდებიან. ზოგადად აღსანიშნავია რომ გენოციდის ფაქტები, კოლონიალიზმი, ნაციზმი და ა.შ. მეტწილად დიდი სახელმწიფოებისთვის, პოსტ კოლონიალური ქვეყნებისთვისაა დამახასიათებელი, რაც ზოგიერთ შემთხვევაში ინერციით თანამედროვე მოსახლეობაშიც კი ვლინდება.

პოსტ კოლონიალური ქვეყნებისგან განსხვავებით საქართველოს  მოსახლეობას ისტორიულად სხვადასხვა ერები წარმოადგენდნენ, მართალია იგივე სომხებზე ქილიკი საქართველოში ყოველთვის არსებობდა მაგრამ ქილიკი იმ ადამიანებზე რომლებიც ქვეყნის დედაქალაქში მის დაარსებისთანავე ცხოვრობდნენ რეალურად ქილიკს არ სცდებოდა და მეტწილად სახუმარო თემას წარმოადგენდა ვიდრე სიძულვილს.

მარტივად, საყოფაცხოვრებო ენაზე რომ ვთქვათ თუ საქართველოში ვინმე ირაკლი დასცინის ვინმე რუდიკას, მეორე დღეს ირაკლი და რუდიკა ერთად სვამენ. თუ მსგავს ვითარებაში სიტყვაზე ადოლფი ქილიკობს მოსეზე, მეორე დღეს ადოლფი მიდის და მოსეს თავში აგურს ურტყამს(ბოდიში უხეში შედარებისთვის).

შექმნილ ისტორიულ რეალობაში კი გადამატებული პოლიტქორექტულობა და გარკვეული პირების დემონიზაცია (მაგალითად მიხეილ საააკაშვილის თუ რობერტ სტურუას გამონათქვამი ზანგებზე გამოდგება)  არელევანტური და აბსურდულიც კია. მიზეზი კვლავ და კვლავ ალბათ ისტორიული სინამდვილის გაუცნობიერებაში და დასავლეთში არსებული ტენდენციების ბრმა კოპირებაშია, რომელმაც მომავალში შეიძლება სავალალო შედეგებამდე მიგვიყვანოს.

ხომ შეიძლება ასეთ ვითარებაში გაიზარდოს თაობა რომელსაც მართლა ეგონოს რომ საქართველოში პოლიტქორექტულობა არსებობს იმდენად რამდენადაც ქვეყანაში არსებობს სხვა ერების თუ რასების შეგნებული განადგურების ფაქტები?

საინტერესოა, როგორი იქნება მაშინ ამ შემთხვევაში ამ ადამიანების ბავშვობა?

კედებში გამოწყობილი ქართველი “ევროპელების” ფიქრები

პირველ რიგში მოცემულ ტექსტს არანაირ ლიტერატურულ ღირებულებაზე არ გააჩნია პრეტენზია, ეს უფრო სატირული ხასიათის პუბლიკაციაა რომლის მთავარი დანიშნულებას მკითხველის გართობა წარმოადგენს. მიუხედავად სტერეოტიპებზე სატირისა, თავად ტექსტია სავსეა სტერეოტიპებით და განზოგადოებით, ამიტომაც ზედმეტად სერიოზულადაც ნუ მიიღებთ.

თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ ვინმე კითხვისას საკუთარ თავს აღმოაჩენს (თუ აღმოჩენისთანავე ეწყინა სულ უკეთესი), ესეიგი პოსტმა გაამართლა და გართობაზე ოდნავ მეტი დატვირთვა შეიძინა.

საქმე ისაა რომ თანამედროვე ქართულ რეალობაში ევროპა მახინჯ ფორმებში შემოვიდა ჩვენს ცნობიერებაში. არსებობს გარკვეული სტერეოტიპები დასავლეთზე, რომელზეც უმეტეს შემთხვევაში იმ ხალხს რომელსაც ასეთებად (ევროპელებად) მიაჩნიათ სინამდვილეში არანაირი წარმოდგენა არ აქვთ.

მოკლედ, გთავაზობთ თანამედროვე ქართველი “ევროპელის” რამდენიმე ტიპაჟს, რა თქმა უნდა ჩემი სუბიექტური აზრით.

1. უგზო უკვლოდ მუსიკალურად განათლებული ინტერნეტში გამომწყვდეული მეინსტრიმში მოღვაწე მარგინალი

ასეთებს ფორუმებზე შეხვდებით ხშირად, ყველაზე პოპულარულზე ერთი წლის განმაბლობაში შეიძლება 10 ათასზე მეტი პოსტი დააგროვოს და ერთ დღეში გრაფომანიით გატაცებულმა კლავიატურაზე პრაქტიკულად ფეხებ შემდგარმა და მონიტორს აკრულმა 100 კომენტარიც კი დატოვოს.

უსმენს ყველაფერს, ანუ არაფერს. ზედაპირულად შეიძლება ისაუბროს ნებისმიერ თანამედროვე მუსიკალურ ჯგუფზე, მაგრამ კომპიუტერს მოწვეტილმა უმეტესობის სამი სიმღერაც ვერ დაგისახელოს. ანუ, ტრადიციულად მუსიკალურად ძლიერია კომპიუტერთან სიახლოვეს და ძალიან სუსტი არავირტუალურ სამყაროში.

პირად საუბარში შეიძლება შემდეგი შინაარსის დიალოგი გააბას, “ფრენკ ზაპა, აუ, აუ, მაგარია… ისა და ეისტურზუნდე ნეუბატენის ბოლო ალბომი მოგეწონა? მაგარია, მაგარია, იელო მოგწონს? იესი? აუ, აუ, მაგარია. ბლექ ფლეგი მაგარი პანკია. ნირვანა? ნირვანა, პაპსა. მაგრამ მაგარი.”

მიუხედავად მარგინალობისა და “რეალურ” სამყაროში გაუსვლელობისა კომპიუტერს მიჯაჭვული მუსიკალური ენციკლოპედიკი შეიძლება რომელიმე რესპექტაბელური მუსიკალური ჟურნალის (“კაკ მინიმუმ” რუბრიკის) რედაქტორადაც დანიშნონ, რაც მის ევროპულ იდენტობას ავტომატურად ერთი ორად ზრდის.  ახალ დანიშნული რედაქტორი ეიფორიაში  ვარდება და დაქვემდებარებულ ჟურნალისტებს ვერ “უმკლავდება,” რადგანაც ესენი უცნაურ კითხვებს სვამენ, დაახლოებით შემდეგი შინაარსის, “ჯგუფთან “ქიუ ენდ ეი” ჩავწერო თუ თხრობით, როლინგსტოუნსის სტილში დავწერო? დაბნეული მარგინალი, მაგრამ ევროპელი პასუხობს, “რავიცი აბა, რა განსხვავებაა მაგათ შორის?”

ჟურნალისტი ვერ მშვიდდება და შემაწუხებელ კითხვებს განაგრძნობს, “რამდენი სიტყვა გინდა?” “მოდი გვერდებით ვიმსჯელოთ,” პასუხობს რედაქტორი და თან შრიფტის ზომასაც კი არ აზუსტებს.

ჟურნალისტი განაგრძნობს მომაბეზრებელ კითხვებს, რედაქტორი იბნევა, ასეთი რამ ფორუმზე არ შეხვედრია, ამიტომაც კვლავ ფორუმს უბრუნდება და წუთში 17 ჯგუფზე ასწრებს ლაპარაკს (პოსტვას).

და მაინც, რატომ ჰგონია უგზო უკვლოდ მუსიკალურად განათლებულ ინტერნეტში გამომწყვდეულ მეინსტრიმში მოღვაწე მარგინალს  თავი ევროპელი?

ამაში გარკვეული როლი საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდგომ საქართველოში სუპერ ჩანელის, მეჯიქ ტივის და მოგვიანებით ემტივის შემოსვლამ ითამაშა. მარგინალს გულწრფელად სწამს რომ ევროპა იგივეა რაც პოპ კულტურა, მაგრამ ამავდროულად იმ პოპ კულტურის წარმომადგენლებს რომელსაც რეალურად აღმერთებს ვერ აღიქვამს ასეთად და საქართველოს რეალობაში ალტერნატივად, სუბკულტურად წარმოაჩენს. ჰგონია რომ რაც უფრო მეტ ევროპულ ჯგუფს მოუსმენს (მოუსმენს და არა და არ გაიგებს), რაც უფრო მეტის სახელი ეცოდინება (პოპ კულტურა მუსიკის სახით ამ შემთხვევაში პირობითია და შეიძლება სხვადასხვა ნაირსახეობას შევხვდეთ) მით უფრო განამტკიცებს საკუთარ ევროპულ იდენტობას.

2. თავის დროზე ემო გოგონა, სქესობრივი კავშირების არ ქონით შეწუხებული, კონფორმისტად ქცეული პუბლიცისტი და ორგანიზატორი

15-17 წლის ასაკში აქტიურად უსმენს ზომიერ პანკს, მათ შორის ნირვანას, ყველაფერი ქართული მახინჯი და გოიმობა ჰგონია, მიუხედავად იმისა რომ შეიძლება ტრადიციულ ოჯახში მოუწიოს შეგნებული “თინეიჯერობის” გატარება. იცმევს კედებს, იღებავს თვალებს, ზის კლასის ბოლო მერხზე და საშუალების და მიხედვით ყიდულობს კედებს, ამ შემთხვევაში დიაპაზონი შეიძლება ვენიდან – ლილოს ბაზრობამდე ვარირებდეს.

თუმცა, გადის დრო და ემო კლასის ბოლო მერხი იცვლება კვარიათში ბუნგალოში ცხოვრებით, შიგადაშიგ მაღალი ქუსლებით და ზოგადად ამა ქვეყნის წარმატებულებთან ურთიერთობით…

პოპულარულ ენაზე რომ ვთქვათ ემო გოგონა “ნაშდება.”

ურთიერთობებს პოზიტიური შედეგი მოაქვს ემო გოგონასთვის და ისიც სხვადასხვა “ივენთების” ორგანიზატორად გვევლინება, ხდება საზოგადოების სრულფასოვანი წევრი და ბოლომდე იხსნის ემო გოგონას ნიღაბს.

ინტერნეტის სწრაფ განვითარებასთან ერთად აწ ემო გოგონას დღიურის ჩანაწერები წარმატებით ინაცვლებენ მის პირად ბლოგზე. სულ რამოდენიმე თვეში მისი ნაწერები ზე პოპულარობას იძენენ, მეტწილად ეროტიული ხასიათის მოთხრობების თუ ჩანახატების ხარჯზე. მოხიბლული მკითხველი პოტენციური სქესობრივი აქტის ძიებაში ავტორს ეკითხება, “ეს მართლა გადაგხდა თავს?”

ავტორი პასუხს თავს არიდებს, რადგანაც ერთის მხრივ დადებითი პასუხის  გაცემის შემთხვევაში ეშინია “ბოზის” იარლიყი არ მიეწებოს და მეორეს მხრივ, ანუ უარყოფითის შემთხვევაში უბრალოდ გოიმად არ აღიქვან…

როგორც შეიძლება მიმხდარიყავით ავტორი მეტწილ შემთხვევაში მისივე ქვეცნობიერი თუ ცნობიერი განმარტებით უბრალოდ “გოიმია” და წერს იმაზე რაზეც წარმოდგენა არ აქვს.

3. არაპოლიტკორექტული, რუსოფობიით და მამაოფობიით შეპყრობილი ქართველო “ლიბერალი” (შემდგომში ბრჭყალების გარეშე)

ასეთების რამდენიმე ნაირსახობა არსებობს, ერთის მხრივ შეიძლება არსებობდეს უბრალოდ რუსოფობი ლიბერალი და მეორეს მხრივ არარუსოფობი (ზოგიერთ შემთხვევაში რუსოფილიც კი) მაგრამ მამაოფობი ლიბერალი. არსებობს ჰიბრიდებიც, რომელიც ორივე ფობიაზე აერთიანებს. მოდით, ჰიპოტეტიურად ამ უკანასკნელზე შევჩერდეთ.

ჭეშმარიტად სწამს რომ რუსეთი დაიშლება და აგერ უკვე 20 წელიწადზე მეტი ხანია ამტკიცებს რომ 3-4 წელიწადში ბოროტი იმპერია გაქრება მსოფლიო პოლიტიკური რუკიდან. გადის დრო და ეს “ოხერი” არ ქრება, პირიქით ხდება ოლიმპიადის და მოგვიანებით მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძელი.

ჰგონია რომ ევროპელ (ნამდვილს) მასსავით სძულს რუსეთი და ყველაფერს აკეთებს იმპერიასთან საბრძოლველად, თუმცა ეს ჰოლანდიელი თუ ბრიტანელი “ოხერი” ხშირ შემთხვევაში პათოსს არ იზიარებს და ინერციით საქართველოს თუ სხვა მეზობელ ქვეყანას კვლავ რუსეთის სატელიტად აღიქვამს.

რუსეთის თემაზე დაღალული ლიბერალი თემას პირწიგნაკზე ბნელ (მართლა ბნელ) და მარგინალ (რომლის დანახვის და მოსმენისას შეიძლება თავად რომელიმე წმინდანს გაეღიმოს) მამაოებზე იუთუბ ვიდეობს ავრცელებს ისტერიულად, ქილიკობს და საქართველოს ყველა უბედურებას მას და მის მრევლს აბრალებს.

ამ ყველაფერს ამატებს “ხალხია ბნელი, ხალხშია პრობლემა,” დიდი ფიქრის შემთხვევაში რომელიმე ევროპულ საელჩოს ვიზის იმედით აკითხავს, მაგრამ ათ დღეში მტკიცე უარის მიღებისთანავე უალტერნატივოდ დარჩენილი აგრძელებს ჯვაროსნულ ლაშქრობას “სიბნელის” წინააღმდეგ.

რა ქნას, ის ხომ ჭეშმარიტი ევროპელია…

რატომ არ სჭირდება ბაქოს ალტერვიზია?

ფოტო: გარი ბრაუნი

14 მაისი ჩემთვის იმით აღმოჩნდა აღსანიშნავი რომ მუსიკალური სნობისთვის ყოვლად სამარცხვინო საქციელი ჩავიდინე. დიახ, დიახ, მე ევროვიზიას ვუყურე!

მაგრამ გუშინ, არათუ შემრცხვა არამედ ამ კონკურს რომელიც აღმოსავლეთ ევროპაში ჯერ კიდევ უაღრესად პოპულარულია შოტლანდიის ყველაზე დიდი ქალაქის ერთ-ერთი კლუბში ევროპის სხვა ქვეყნებიდან წარმოდგენილ სტუდენდებთან ერთად ვადევნე თვალი.

ევროვიზია ხომ სპორტია და არავითარ შემთხვევაში მუსიკალური კონკურსი. წარმოდგენილი სიმღერების უმრავლესობა აქ დიდი არაფერი ხვითოა, თუმცა არსებობს გამონაკლისები, მაგალითად რამდენიმე წლის წინ ჩემთვის სებასტიენ ტელიერი აღმოვაჩინე, რომელიც კონკურში დიდ ვერაფერს მიაღწია, მაგრამ ჩემთვის ერთ-ერთ საყვარელ შემსრულებლად იქცა.

ევროვიზიის გუშინ ყურების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი კი ევროპული ქვეყნების წამომადგენლებთან ერთად ამა თუ იმ ქვეყნის გულშემატკივრობა იყო. აღელვებული სახეები, შევსებული ჭიქები, შეძახილები – ეს ყველაფერი გუშინ საოცარ ემოციურ მუხტს ქმნიდა.  ყოველ ქვეყანას რომლის წარმომადგენელიც საღამოს ესწრებოდა ხმამაღალი რეპლიკა სდევდა ფონად და რა დასამალია რომ ბოლოს საქართველოს გამოსვლაზე აუდიტორიიდან წამოსული შეძახილები გულს სასიამოვნოდ და რაღაცნაირად მითბობდა.

მართალია ევროვიზიამ გუშინ დაგვანახა უგემოვნო სიმღერების კასკადი (გამონაკლისების გარდა), განსაკუთრებით შვედეთის და რუსეთის შემთხვევაში, მაგრამ ვაღიარებ რომ ამ უგემოვნების ყურება საოცრად საინტერესო იყო.  პირადად მე ამ ყველაფრის ფონზე ფინეთს და საფრანგეთს დადებითად შევაფასებდი. პირველი მშვენიერი ლირიული სიმღერა თანამედროვე გლობალურ პრობლემებზე, მეორე კი კორსიკულად შესრულებული საოპერო სტილში გადაწყვეტილი პოპ შესრულება აღმოჩნდა.

ძალიან საინტერესო ასევე ბარში მსხდომი იმ ხალხის რეაქციების ნახვა იყო რომლის თანამემალეც იმ მომენტში სიმღერას ასრულებდა. ძირითადად, რეაქცია უმეტეს შემთხვევაში იდენტური იყო, დამორცხვილი გამოხედვა რომელიც თითქოს დანარჩენებს ბოდიშს სთხოვდა შემსრულებლის მაგივრად. გამონაკლისად შეიძლება რუსების და ბრიტანელების რეაქცია ჩავთავლოთ. დროშის ფრიალთან ერთად ესენი საკუთარი წარმომადგენლის გამოსვლამდე ერთ შემთხვევაში რუსეთს, მეორეში კი ბრიტანეთს სკანდირებდნენ.

საქართველო 25-ე გამოვიდა და ამრიგად კონკურსის მუსიკალური ნაწილი დაასრულა… და დაიწყო ყველაზე საინტერესო, ის რაც რეგულარულად მაყურებინებს ამ კონკურსს, ანუ ხმის მიცემის პროცედურა, რომელიც მეტწილად პოლიტიკაა.

შვედეთი აძლევს ხმებს სკანდინავიის სხვა ქვეყნებს და ამ პრინციპით მოქმედებენ ევროპული ქვეყნების სხვა წარმომადგენლებიც. ერთადერთ საიდუმლოდ ჩემთვის ალბათ სან მარინოს შემთხვევა იქნება, რომელმაც რატომღაც რამდენიმე ქულა გადმოგვიგდო. გაურკვეველია ასევე ის თუ რატომ არ გაიმეტა ლატვიამ ჩვენთვის ერთი ქულაც კი.

მოკლედ, ყველა დაძაბული უყურებდა ხმის მიცემის პროცედურას და თავ-თავიანთ ქვეყანას გულშემატკივრობდა. ამათგან ყველაზე ბედნიერი ბოლოსკენ მაინც ვინმე მურადი, აზერბაიჯანიდან იყო, რომელმაც სწორი მათემატიკური გამოთვლის შედეგად ბოლოსკენ გამარჯვების აღსანიშნავად ცეკვა გადაწყვიტა.

აზერბაიჯანულ დუეტმა ევროვიზიის ფორმატისთვის განკუთვნილი, იდეალურად გათვლილი რომანტიული პოპ სიმღერა შემოგვთავაზა და ამით ევროპელების გულიც მოიგო. შედეგად მივიღებთ ბაქო 2012 წელს. პირველად ევროვიზია მუსულმანურ ქვეყანაში ჩატარდება, რუსეთის და უკრაინის შემდეგ კი მესამედ ყოფილ საბჭოთა კავშირში. შეიქმნა საინტერესო პრეცედენტი.

საკითხავი ის არის, ისხდება თუ არა ბაქოს რომელიმე კლუბში საერთაშორისო სტუდენტებისგან დაკომპლექტებული საზოგადოება და რაც უფრო საინტერესოა, იქნება თუ არა მათ შორის ერთი სომეხი მაინც და ვინ იცის იქნებ 2012 წელს ბაქოში მოცეკვავე სომეხიც კი ვიხილოთ?

ჩემი თაობის ანატომია. ოპერაცია რამდენიმე აქტში.

ნაბიჯი IV.  ტვინი.

90-იანების დასასრული და 2000-იანების დასაწყისი დენის შედარებით იშვიათი გამოთიშვით და მაკდონალდსის გახსნით (1998 წელი) აღინიშნა.

მიუხედავად იმისა რომ დასავლეთში სწრაფი კვების და არც თუ ისე მაღალი კლასისთვის დამახიასეთებელი ობიექტად მიჩნეული “ზაბეგალოვკა” იფიციალურად ჩაცმულ ქართველების და მათი მერსედესის რიგებს არ უჩიოდა, საზოგადოაბაში “ჭამის” გარდა სხვა ინტერესებიც გაჩნდა…

“კეროსინკები” ჯერ კიდევ არ გადაშენებულან, არც ქუჩაში “ბესპრეძელი” გადავარდნილა ბოლომდე მოდიდან მაგრამ ამავდროულად ოდნავ დანაყრებული თაობა მასლოუს პირამიდის შესაბამისად ახალი თემებით დაინტერესდა, მართალია ალაგ-ალაგ, მაგრამ მაინც…

მაგალითად ზოგიერთს შორის უფრო გამძაფრდა პროტესტი ა ლა “გრძელ თმებზე რატომ მიხურებენ?” სტილში ან თუნდაც “კედები თუ მაცვია რატომ მაგინებენ?”

დიახ, ჩვენ  დარვინისა კვლევებისა არ იყოს ევოლუცია განვიცადეთ… ერთი განსხვავებით… ეს ყველაფერი 21-ე საუკუნეში ხდებოდა.

პარალელურად შემოვიდა ძალიან პოპულარული თემა რომელიც ფართო საზოგადოებისთვის “ქალიშვილობის ინსტიტუტად” გახდა ცნობილი. რატომღაც ამავე პერიოდში “ქალიშვილობა” აზიასთან, ხოლო “არაქალიშვილობა” ევროპასთან ასოცირდებოდა.

…და დაიწყო გაუთავებელი უმწიფარი საუბრები, ქალიშვილებზე და არა ქალიშვილებზე, რომელი სჯობია, ბრიუს ლი თუ ჯეკი ჩანი?..

ყველაფერი შედარებითი რომაა ფაქტია და ეს ფაქტი გენიალურ ჭეშმარიტებას წარმოადგენს, ეს გენიალური ჭეშმარიტება “ჩვენს პროგრესთან” მიმართებაშიც მუშაობდა და ჯერ კიდევ მუშაობს.

ჩვენთვის ევროპა ძალიან ზედაპირულ ასოციაციებს იწვევდა… კედები – ევროპა, გაუპარსავი წვერი – აზია, გრძელი თმები – ევროპა, ძველ ბიჭობა – აზია, მაკდონალდსში სიარული – ევროპა, რუსულის მხარდაჭერა – აზია, ამერიკულის მხარდაჭერა – ევროპა და ა.შ. და ა.შ.

…დაგვავიწყდა შიგთავსი; პასუხისმგებლობის გრძნობა და საქმისადმი თუ საზოგადოებისადმი თავდადება.

ცოტა ხნის წინ ჩემს მეგობრებთან ფეისბუქის რაღაც სურათებს ვათვარიელებდით, ერთ-ერთ ასეთზე აბრა გამოჩნდა, წარწერით “Georgian Fashion week,” ერთ-ერთმა (ესპანელმა) წარწერა წაიკითხა და ჩაიხითხითა… ძალიან აშკარა იყო, მაგრამ ვერაფერი ვუთხარი იმდენად არავთენტური ჩანდა ის “პაკაზი წარწერის ფონზე.”

დღევანდელი გადასახედიდან ქართული “არაავთენტურობა” 90-იანების ბოლოს კიდევ უფრო თვალშისაცემია.

კედებ გამოწყობილი თუ გრძელ თმიანი ბიჭები რომლებიც არაქალიშვილ გოგოებს ეძებენ და “ტოლერანტულად” უყურებენ (უყურებენ, ეძებენ, მაგრამ ზოგიერთს თუ დავუჯერებთ მაინც არ მოჰყავთ საქმე საქმეზე რომ მივა ცოლად) უფრო ჰიბრიდს და დასავლეთზე პაროდიას წარმოადგენდს ვიდრე “მე ქართველი ვარ, მაშასადამე ევროპელის” მოდელს.

სასაცილო შემთხვევა მახსენდება. 2000-იანების დასაწყისში ერთ-ერთ ჩემმა “ნირვანით დამტკბარ ნაცნობმა ყურსასმენები მოიხსნა რომ მისთვის “აბსოლუტური” ჭეშმარიტება წარმოეთქვა; “აი თქვენ, ჩვენ და კიდევ ერთი სასტავი ვართ ევროპელები რა…”

დედამიწაზე ზებუნებრივი არაფერი ხდება, ყველაფერი ახსნადია და რა თქმა უნდა ჩვენი თაობის იმდროინდელი მსგავსი “განვითარება” ბუნებრივ პროცესს წარმოადგენდა, თითქმის 70-იან წელიწადი აბსოლუტურად სხვა სამყაროში ცხოვრებას და იზოლაციას დასავლეთიდან არ შეიძლებოდა თავისი დაღი არ დაესვა.

ხდებოდა ტრანსფორმაცია, 70-იანი წლის წინ ყოფილი სსრკ ბანაკის ქვეყნებში დადგმული ექსპერიმენტმა არ გაამართლა, 90-იანები კი ახალით აღინიშნა.

მართალია ძალიან ნელა და დამახინჯებულად მაგრამ ჩვენ მასლოუს პირამიდას ცოცვას ვცდილობდით და განვგარძობდით…