Tag Archives: პოლიტიკა

თბილისის მე-17 კინოფესტივალის 15 ფილმი რომელიც არ უნდა გამოტოვო

lavenir

გუშინ თბილისის მორიგი კინოფესტივალი ოფიციალურად გაიხსნა. თუმცა, სრული დატვირთვით ის დღეიდან ამუშავდება. გთავაზობთ ჩემს მიერ შერჩეულ თხუტმეტ ფილმს, რომელიც ვფიქრობ წელს განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს.

Granny’s Dancing on the Table/ბებო ცეკვავს მაგიდაზე

ქვეყანა: შვედეთი

89 წთ.

შვედური კინოსთვის ოჯახური ძალადობის თემა უცხო რამ არ არის. თუმცა, ჰანა სკოლდი ამ პრობლემას სტილისტურად ორიგინალური კუთხით მიუდგა და ამბის მოსაყოლად ანიმაციას იშველიებს, რაც ფილმს მართალია შემზარავი, მაგრამ მაინც ზღაპრის იერს აძლევს.

Stefan Zweig, Farewell to Europe/გარიჟრაჟის წინ: შტეფან ცვაიგი ამერიკაში

ქვეყანა: ავსტრია, გერმანია, საფრანგეთი

106 წთ.
ფილმი გერმანული ლიტერატურის კლასიკოსზე, შტეფან ცვაიგზე მოგვითხრობს. თუმცა, ნაწარმოების რეჟისორის, მარია შრადერის განხილვის თემა არა ცვაიგი როგორც მწერალი, არამედ მორალური დილემის წინაშე მდგარი ადამიანია. ბიოგრაფიული ფილმი ფაშიზმის აღზევების პერიოდში ცვაიგის ავსტრიიდან სამხრეთ ამერიკაში გადასვლას და ახალი სახლის ძიებას ასახავს.

Ernelláék Farkasékná/ეს არ არის ჩემი ცხოვრების საუკეთესო დრო

ქვეყანა: უნგრეთი

81 წთ.
ოჯახური დრამა საკმაოდ გამოცდილი უნგრელი რეჟისორისგან. მიუხედავად იმისა, რომ საბოლჩ ჰაიდუს  ფილმი უნგრულ ოჯახზე მოგვითხრობს, ის უნივერსალურ თემებს ეხება, მაგალითად შუახნის ასაკის კრიზისს, ამიტომ ნებისმიერი ქვეყნის მაყურებლისთვის საინტერესო უნდა იყოს.

Ostatnia rodzina/უკანასკნელი ოჯახი

ქვეყანა: პოლონეთი

123 წთ.

მიუხედავად იმისა, რომ მხატვარ ზდზისლავ ბექსინსკის სახელი პოლონეთის გარეთ ნაკლებად ცნობილია, წელს გამოსულმა ფილმმა მის და მისი ოჯახის წევრების შესახებ უკვე მოასწრო არაერთი პრესტიჟული კინოფესტივალის ჯილდოს მოპოვება. ახალგაზრდა რეჟისორის იან მატუშინსკის ფილმი არაჩვეულებრივი ოჯახის საკმაოდ ორიგინალურ ცხოვრებაზე მოგვითხრობს.

Aquarius/მერწყული

ქვეყანა: ბრაზილია, საფრანგეთი

144 წთ.

წლევანდელი კანის ფესტივალის ნომინანტი მთავარი ჯილდოს კატეგორიაში. ფილმი 65 წლის ქვრივზე, კლარაზე მოგვითხრობს, რომელიც საკუთარი სახლის გადასარჩენად კერძო კომპანიასთან სამკვდრო-სასიცოცხლო ბრძოლაში ერთვება.

 

L’avenir/მომავალი

ქვეყანა: საფრანგეთი, გერმანია

104 წთ.

საკმაოდ ახალგაზრდა (35 წლის), მაგრამ უკვე არაერთი წარმატებული ფილმის ავტორი, მია ჰანსენ ლიოვი ქართველი მაყურებლის წინაშე ამ ახალი ნამუშევრით წარსდგება. ფილმი ფილოსოფიის ლექტორის (რომლის როლსაც იზაბელ იუპერი ასრულებს) შესახებ მოგვითხრობს. მთავარი პერსონაჟი არაერთ განსაცდელში იმყოფება, რომელიც მას დედის გარდაცვალებით, სამსახურიდან დათხოვნით და მოღალატე ქმრის სახით ევლინება.

 

Fuocoammare/ხანძარი ზღვაზე

ქვეყანა: იტალია, საფრანგეთი

114 წთ.

ჯანფრანკო როსის დოკუმენტური ფილმი თანამედროვოების მნიშვნელოვან პრობლემაზე, მიგრანტთა კრიზისზე მოგვითხრობს. ფილმის მოქმედება იტალიურ კუნძულ ლამპედუზაზე ვითარდება, რომელიც არალეგალი მიგრანტების “ფრონტის” წინახაზს წარმოადგენს.

 

 

Toni Erdmann/ტონი ერდმანი

ქვეყანა: გერმანია, ავსტრია

162 წთ.

“ტონი ერდმანმა” ევროპის კინოფესტივალები შტურმით აიღო და არაერთი პრესტიჟული ჯილდო მოიპოვა. სან სებასტიანის ფესტივალზე მას FIPRESCI – ს (კრიტიკოსებისგან და ჟურნალისტებისგან შემდგარი ასოციაცია) ჯილდოც გადაეცა. ფილმის თემა – მამის და ზრდასრული ქალიშვილის ურთიერთობაა.

 

Ucitelka/მასწავლებელი

ქვეყანა: სლოვაკეთი, ჩეხეთი

102 წთ. 
გამოცდილი და ცნობილი ჩეხი რეჟისორის იან გრჟებეიკის სლოვაკურენოვანი დრამა/კომედია 80იანი წლების ჩეხოსლოვაკიაზე. ფილმის პერსონაჟები დილემის წინაშე დგანან, დაუპირისპირდნენ თუ არა მასწავლებელს მათი მორალური სიმართლის გასატანად, თუ გაჩუმდნენ იმის გამო, რომ მას კომუნისტურ პარტიაში კარგი ნაცნობობა აკავშირებს.

76 Minutes and 15 Seconds with Abbas Kiarostami/76 წუთი და 15 წამი აბას კიაროსტამისთან ერთად

ქვეყანა: ირანი

76 წთ.
იქედან გამომდინარე, რომ ეს ფილმი წელს გარდაცვლილი ლეგენდარული ირანელი რეჟისორის, აბას კიაროსტამის შესახებ მოგვითხრობს, მისდამი ინტერესს ერთი-ორად უნდა ზრდიდეს.

Hymyilevä mies/უბედნიერესი დღე ოლი მეკის ცხოვრებაში

ქვეყანა: ფინეთი, შვედეთი, გერმანია

92 წთ.
შეიძლება არა ფინელ მაყურებელს ოლი მიაკის სახელი არაფერს ეუბნებოდეს, მაგრამ ამ ბიოგრაფიულ დრამაში უნივერსალური, სიყვარულის თემა ნეიტრალურ, თუნდაც სპორტში არაფრის გამგები ადამიანიც არ უნდა დატოვოს გულგრილი. აღსანიშნავია წლევანდელი პრესტიჟული ფესტივალებიდან წამოღებული არაერთი ჯილდოც, მათ შორის კანში ოქროს კამერის და განსაკუთრებული ხედვის ნომინაციაში მოპოვებული ჯილდოები.

Câini/ძაღლები

ქვეყანა: რუმინეთი, საფრანგეთი, ბულგარეთი, ყატარი

104 წთ.

ვფიქრობ, ეს ფილმი, რომელიც საკონკურსო პროგრამაშია, გამარჯვების ერთ-ერთ ფავორიტად უნდა მივიჩნიოთ. ბოგდან მირიცას სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ფილმი თრილერია, რომელმაც მაყურებელი წესით მთელი ფილმის განმავლობაში ეკრანს არ უნდა მოაშოროს.

 

São Jorge/წმინდა გიორგი

ქვეყანა: პორტუგალია

112 წთ.

 

თანამედროვე პორტუგალიაზე რამე თუ გსმენიათ, აუცილებლად გეცოდინებათ ამ ქვეყნის მძიმე ეკონომიკურ მდგომარეობაზე. ამიტომ არაა გასაკვირი, რომ ამ პრობლემამ კინოშიც ჰპოვა ასახვა. ფილმის მთავარი პერსონაჟი პროფესიონალი მოკრივე რთული მდგომარეობის გამო კრედიტების შემგროვებლად, ან უფრო მართებული იქნება ვთქვათ, გამომძალველად იქცევა.

Bacalaureat

ქვეყანა: რუმინეთი, საფრანგეთი, ბელგია

128 წთ.
კიდევ ერთი რუმინული ფილმი სიაში, თუმცა „ძაღლებისგან“ განსხვავებით, ამ ნამუშევრის რეჟისორმა, კრისტიან მუნჯუმ, თანამედროვე ევროპული კინოში უკვე დიდი ხსნი წინ გაითქვა სახელი, რომელმაც წლევანდელ კანის ფესტივალზეც დატოვა კვალი (საუკეთესო რეჟისურის კატეგორიაში). ამ ფილმის მთავარ თემასაც მამა-შვილის ურთიერთობა წარმოადგენეს.

I, Daniel Blake

ქვეყანა: გაერთიანებული სამეფო, საფრანგეთი, ბელგია

100 წთ.

თუ ფესტივალზე დროის უქონლობის გამო, ან რამე სხვა მიზეზით მხოლოდ ერთი ფილმის ნახვა შეგიძლიათ, აუცილებლად ეს ფილმი ნახეთ. „მე, დენიელ ბლეიკი“ ფესტივალამდე ქართულ კინოთეატრებშიც გადიოდა, მაგრამ იმდენად მცირე ხნის განმავლობაში, რომ მისი ნახვა შეზღუდული რაოდენობის მაყურებელმა შეძლო. რთულია წარმოიდგინო, რომ კენ ლოაჩის ამ სოციალურმა დრამამ ვინმე გულგრილი დატოვოს.

+ 5 ფილმი რომელსაც სიაში მოხვედრა სულ ცოტათი დააკლდა

 

Personal Shopper,  Bar BahrLa fille inconnueCzerwony pajak, Lantouri

ფესტივალის სრული პროგრამის ნახვა შეგიძლიათ აქ. 

 

Advertisements

ასღარ ფარჰადი, აზრი დეტალებშია

ეგრეთ წოდებული ვიდეო ესსეების კეთება გადავწყვიტე, ესეც პირველი ვიდეო

ბევრი წუნია, კითხვის ტეპმი ზედმეტად ნელი და რამდენიმე შესამჩნევი ხარვეზი, მომავალში შეცდომებს აუცილებლად გამოვასწორებ

როგორ დაიპყრო ბოდვამ მსოფლიო [წიგნის რეცენზია]

mumbo

იცოდით რომ ჰილარი კლინტონს ერთ დროს მკითხავები ჰყავდა დაქირავებული, ან ის რომ პრინც ფილიპი (ელიზაბეთ II-ის მეუღლე) ნიუ ეიჯით იყო გატაცებული და რეგულარულად იწერდა წიგნს მფრინავ თეფშებზე, ან თუნდაც ის რომ  ნენსი რეიგანი ასტროლოგებს ენდობოდა? მე არა, სანამ ფრენსის უინის წიგნს არ წავიკითხავდი.

არ ვიცი როგორ ვთარგმნო ქართულად წიგნის სახელწოდება How Mumbo-Jumbo Conquered the World. თუმცა, ვინაიდან და რადგანაც ამ წიგნის ქართული თარგმანი დიდი ალბათობით არ არსებობს, თავს მივცემ უფლებას და Mumbo-Jumbo-ს ქართულ ვარიანტში ბოდვას მივუსადაგებ (ზუსტი განმარტებისთვის მიაკითხეთ განმარტებით ლექსიკონს).

უინის ნაწარმოები 1979 წლის ირანის რევოლუციით და  იმავე წელს ბრიტანეთის სათავეში მარგარეტ ტეტჩერის მოსვლით იწყება. საგულისხმოა რომ პირველ თავს “ვუდუ რევოლუცია” ჰქვია და მიუხედავად იმისა, რომ ავტორი ორ რადიკალურად განსხვავებულ სახელმწიფოზე საუბრობს, მოგვიანებით ის შლის თემას და მიუთითებს იმაზე, რომ მეთოდები რომლითაც ამ ორი განსხვავებული სახელმწიფოს ლიდერები სარგებლობენ დიდად ერთმანეთისგან არ განსხვავდება. ამ მეთოდებს უინი სხვადასხვა ლიდერების გამონათქვამებით და დოქტრინებით ამაგრებს, რომლებიც ზოგიერთ შემთხვევაში იმდენად აბსურდულია, რომ რთულია დაიჯერო, რომ მსგავსი შეხედულებების მქონე ადამიანები მსოფლიოში მიმდინარე პროცესებს განაგებენ.

“როდესაც ახალგაზრდა ვიყავი, ეს სამყარო სახიფათო ადგილს წარმოადგენდა, მაგრამ ამის მიუხედავად ჩვენ ვიცოდით, თუ ვინ იყვნენ ისინი [მტრები]. ვითარება ასეთი იყო, ჩვენ მათ წინააღმდეგ ვიყავით და გასაგები იყო თუ ვინ იყვნენ ისინი [საბჭოთა კავშირი]. დღეს ჩვენ არ ვართ დარწმუნებული ვინ არიან ისინი, მაგრამ ჩვენ ვიცით რომ ისინი სადღაც იქ არიან,” ამ “გენიალური” ფრაზის ავტორი ადამიანია რომელიც მსოფლიოში ყველაზე მძლავრ სახელმწიფოს რვა წლის განმავლობაში მართავდა და არ გაგიკვირდებათ თუ გეტყვით, რომ მას სახელად ჯორჯ ბუში [რა თქმა უნდა უმცროსი] ერქვა, მაგრამ რას იტყვით ალბერტ გორზე,  რომელიც ბევრი რესპექტაბელური ადამიანის წარმოდგენაში გარემოს უფლებებისთვის დამცველ აქტივისტად არის ცნობილი.

ფრენსის უინს ასეთ პატივცემულ ადამიანზეც აქვს საინტერესო ისტორია.  ერთ დროს თამბაქოს წინააღმდეგ მიმართული კამპანიის ფარგლებში ალ გორი შეკრებილ აუდიტორიას უყვებოდა ტრაგიკულ ისტორიას იმის შესახებ, თუ როგორ დაუდგინეს ბევრი წლის წინ მის დას კიბო, რომელიც სიგარეტს თინეიჯერობის ასაკიდან ეწეოდა. საბოლოო ჯამში მან თავი ვერ დაანება მოწევას და მალევე გარდაიცვალა. ამ მაგალითის მოყვანის შემდეგ ალ გორი პათოსით ამბობს რომ “სწორედ იმ მომენტში, სანამ ის ლაპარაკობს რამდენიმე ათასი ადამიანი ამერიკაში იწყებს სიგარეტის მოწევას და ბევრ მათგანს ოცი წლის შემდეგ დაუსვამენ კიბოს დიაგნოზს”. გამოსვლას ის იმით ამთავრებს, რომ მისთვის ყველა ეს ადამიანი “მის დაკარგულ დას წარმოადგენს” და ამიტომაც იბრძვის ის თამბაქოს წინააღმდეგ.

ალ გორის საქციელი და ამ სიტყვით გულისამაჩუყებელი გამოსვლა ნამდვილად საქები იქნებოდა, რომ არა ერთი ფაქტი. ამ სიტყვის წარმოთქმის შემდეგ რამდენიმე დღეში ერთმა ამერიკულმა გაზეთმა რამდენიმე წლის წინ მომხდარი ამბავი ამოქექა: ალ გორი და მისი დემოკრატი მეგობარი სახელად ბილ კლინტონი ამ უკანასკნელის საპრეზიდენტო კამპანიის ფარგლებში ა.შ.შ-ს ერთ სამხრეთულ შტატში მდებარე თამბაქოს პლანტანციას სტუმრობდა. ყურადსაგდები ის ფაქტია რომ გორის და უკვე გარდაცვლილი იყო, თუმცა ამან მას შთამაგონებელი სიტყვის წარმოთქმაში ხელი არ შეუშალა. გორმა ფერმერებს სოლიდარობა გამოუცხადა და მოუყვა, თუ როგორ თესავდა ბავშვობაში საკუთარი ხელებით თამბაქოს მამამისის პლანტანციაზე. რა თქმა უნდა დის ისტორიის გახსენება ამ შემთხვევაში სრულიად უადგილო იქნებოდა, მითუმეტეს იმ პირობებში როდესაც პლანტანციების მფლობელებისგან გორი და კლინტონი ფინანსურ სარგებელს ელოდნენ.

უინის წიგნი საინტერესოა არამხოლოდ პოლიტიკოსების უპრინციპო და უპასუხისმებლო მაგალითებით, არამედ უფრო მეტად იმიტომ, რომ ავტორი ბევრ შემთხვევაში იმ ფილოსოფოსებსაც წვდება, რომლებსაც არც თუ ისე უკანასკნელი სიტყვა ეთქმით დღევანდელი სამყაროს ჩამოყალიბებაში. უინისითვის არ არსებობს ავტორიტეტები, ის თვით ნომ ჩომსკისაც და ჟაკ დერიდასაც აკრიტიკებს და რა გასაკვირია, რომ ამათ ფონზე ფრენსის ფუკუიამას და მილტონ ფრიდმანს საერთოდ შარლატანებად მოიხსენიებს.

ერთ-ერთ თავს წიგნის ავტორი პოსტმოდერნიზმს უძღვნის, რომელიც საბოლოო ჯამში წიგნის ერთ-ერთ ყველაზე სასაცილო მონაკვეთად გვევლინება. უინი წერს თუ როგორ დაიპყრო პოსტმოდერნიზმა ამერიკის ყველაზე პრესტიჟული უნივერსიტეტები და ამ ფონზე რა აბსურდულ გარემოში მიმდინარეობდა ზოგიერთ შემთხვევაში აკადემიური სწავლება, თუ როგორ ასწავლიდნენ სტუდენტებს რომ არ არსებობდა არანაირი ჭეშმარიტება და სინამდვილე. ზოგიერთი პროფესორი იქამდეც კი მიდიოდა, რომ სტუდენტს რომელიც სიტყვა რეალობას ბრჭყალების გარეშე დაწერდა აკლებდა ნიშანს. აქვე ავტორს მოჰყავს იმ დროისთვის განთქმული ფემინისტის, ლუსი ირიგარაის მაგალითი, რომელიც სრული სერიოზულობით ამტკიცებდა, რომ ალბერტ აინშტაინის ფორმულა E=MC2 სექსისტურია. ირიგარაის წარმოდგენა არ ჰქონდა ფიზიკაზე, მაგრამ ის თავისებური არგუმენტაციით და ლოგიკით ამტკიცებდა, რომ ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული ფორმულა სექსისტურია. აქვე ავტორი ბარბარა ეჰრენრიჰის, სხვა ფემინისტის, სარკასტულ შენიშვნას, რომლის ადრესატებიც პოსტ მოდერნიზმის მქადაგებლები არიან, ციტირებს, “რა პრობლემაა თუ რომელიმე ფრანგ ტიპს მისი პენისი მინუს ერთის ფესვად წარმოუდგენია?”

სხვა მრავალ თემასთან ერთად უინი ასევე UFO-ს ფენომენზე საუბრობს. საიდუმლო არაა რომ არსებობს ადამიანთა რიცხვი, თან არც თუ ისე პატარა, რომელსაც უცხოპლანეტელების ნამდვილად სჯერა, უფრო სწორედ სჯერა, რომ ისინი არაერთხელ ეწვივნენ დედამიწას, თუმცა წიგნი ამ შემთხვევაში იმით არის საინტერესო რომ ავტორი საუბრობს იმაზე, თუ როგორ მანიპულირებს ამ თემით მედია. ამ შემთხვევაში პატივცემული ლარი კინგის მაგალითია საინტერესო. 1994 წელს ლარი კინგმა ერთ-ერთი თავისი გადაცემა UFO-ს ფენომენს მიუძღვნა, მან სტუმრად შეთქმულების თეორიის მოყვარული ოთხი ადამიანი მოიწვია, რომლებიც იცავდნენ პოზიციას იმის შესახებ, რომ დედამიწას უცხოპლანეტელები არაერთხელ ეწვივნენ. ეს ოთხი ადამიანი მან პირდაპირ ეთერში ალაპარაკა და საკმაოდ დიდი დროც დაუთმო. საპირწონედ კინგმა ასტროფიზიკოსი კარლ საგანი და მეცნიერი ფილიპ კლასი წინასწარ ჩაწერა, რომლებსაც სულ რამდენიმე წუთი დაუთმო. საგანიც და კლასიც იმაზე საუბრობდნენ, რომ UFO-ს შესახებ არსებული მაგალითები გამოგონილია. გადაცემის გასვლიდან რამდენიმე დღეში აღშფოთებულმა კლასმა დაწერა, რომ ვინაიდან და რადგანაც ის და საგანი სტუდიაში არ იმყოფებოდნენ მათ ვერაფრით “უპასუხეს ნონსენს რომლებსაც მოწვეული სტუმრები ლაპარაკობდნენ”. თუმცა, ყველაზე საინტერესო ამ ისტორიაში ლარი კინგის დასკვნითი ფრაზაა: “თეფშები რომლებიც დედამიწას დაეცნენ? ვინ იცის? მაგრამ ჩვენ შეგვიძლია დანამდვილებით ვთქვათ რომ მთავრობა რაღაცას გვიმალავს”.

წიგნი სავსეა მაგალითებით უახლოესი ისტორიიდან, რომლებმაც შეიძლება ისედაც სკეპტიკური მკითხველიც კი გააკვირვოს, ამ პოსტში მოყვანილი მონაკვეთები კი ამ მაგალითების მიზერულ პროცენტს შეადგენენ, უინი საუბრობს იმაზე თუ როგორ სჯეროდა ბევრს რომ სერიალი X-Files არა მხატვრული, არამედ დოკუმენტური ნაწარმოებია, იმაზე თუ როგორ აჯარიმებდნენ გასული საუკუნის 70-იან წლებში ზოგიერთ შტატში მასწავლებლებს, რომლებიც კრეაციონიზმის სწავლებაზე უარს ამბობდნენ, თუ როგორ საუბრობდა მილტონ ფრიდმანი იმაზე რომ ნებისმიერ ადამიანს შეუძლია წარმატების მიღწევა, იმ დროს როდესაც ტაილანდელი მოხუცი 20 ცენტად უპრიალებდა ფეხსაცმელს და ა.შ.

ცალკეულად აღებული ინდივიდები თუ თეორიები რომლებიც ამ წიგნშია მოყვანილი მკითხველს შეიძლება უბრალოდ კარგ გასართობად მოეჩვენოს, მაგრამ როდესაც ითავსებ  რომ მსგავსი იდეები იდეოლოგიებს აყალიბებენ, ხოლო მოხსენებული ადამიანები დგანან ქვეყნების სათავეში და ადამიანების ბედზე პასუხისმგებლები არიან, ხვდები რომ ამ სამყაროში რაღაც რიგზე არ არის.

ქართული პოლიტიკის იდეოლოგიური ევოლუცია

zhvania
არ ვიცი რამდენად იმოქმედა ზურაბ ჟვანიას მიერ 1999 წელს ევრო საბჭოში წარმოთქმულმა სიტყვამ, “მე ვარ ქართველი და მაშასადამე ვარ ევროპელი,” უშუალოდ ევროპელებზე, მაგრამ მე პირადად მგონია რომ საქართველოს მოსახლეობის დაკვეთა ევროპელობაზე  მაგ პერიოდს უნდა მივაწეროთ.
   90-იანი წლების გაპარტახებულ საქართველოს ევროპა, იგივე დასავლეთი, წარმატების და კარგი ცხოვრების ეტალონად წარმოედგინა, სწორედ ამიტომ და არა იმიტომ რომ ქართველები მაინცდამაინც ევროპული ღირებულებების მატარებლები ვართ, მოიწონა მოსახლეობამ პროევროპული და შემდგომ უკვე პროამერიკული ორიენტაცია.
   საუბარი ევროპულ ღირებულებებზე და საქართველოს ევროპის განუყოფელ ნაწილად წარმოდგენა პოლიტიკოსების პრეროგატივად იქცა. ყველაზე კარგად ეს ხელისუფლებაში მოსვლის შემდგომ მიხეილ სააკაშვილის ნაციონალურმა მოძრაობამ მოახერხა. ნაციონალებმა პროდასავლური ორიენტაცია საკუთარი იდეოლოგიის ქვაკუთხედად აქციეს, რიტორიკის დონეზე მაინც. ნაციონალური მოძრაობა გამუდგემით საუბრობდა და აგრძელებს საუბარს ევროპულ ღირებულებებზე და დასავლურ ორგანიზაციებში გაწევრიანებაზე.
   ევროკავშირში, ან თუნდაც ნატოში გაერთიანებას, ნაციონალური მოძრაობა საქართველოს მოსახლეობას ხსნად წარმოუდგენდა. თუმცა, პარადოქსალური ისაა, რომ რაც უფრო შორს ვიყავით ასეთ ორგანიზაციებში გაერთიანებასთან, მით უფრო მეტი შესაძლებლობა ჰქონდათ ნაციონალებს შეენარჩუნებინათ ხელისუფლება. ნატოს და ევროკავშირის კარები ღია რჩებოდა, მაგრამ ჩვენ არ გვიშვებდნენ.
   ახლა ჰიპოტეტიურად წარმოვიდგინოთ, რომ ევროკავშირს ან ნატოს მართლა მივეღეთ-რას დაეფუძნებოდა ამ შემთხვევაში ნაციონალური მოძრაობის იდეოლოგია? ვიღებთ შეპირებულ ევროპულობას, ნაციონალური მოძრაობა ასრულებს მისიას და ამით კარგავს ძალაუფლებას.
   თუმცა, ვიცით რომ მოვლენები ასე არ განვითარდა. ნაციონალების მიერ დაშვებული შეცდომები იმდენად ბევრი და თვალშისაცემი იყო, რომ მოსახლეობის ნება ნათელი გახდა – ეს პარტია უნდა მოშორებოდა ხელისუფლებას.
   იმისათვის რომ განვაგრძოთ საუბარი ქართული მმართველობის ევოლუციაზე და ის რომ უფრო გასაგები იყოს, პატარა გადახვევა მინდა გავაკეთო.
   1975 წელს ეკრანებზე სტივენ სპილბერგის ფილმი “ყბები” გამოვიდა. ამ ფილმში ზვიგენი დასდევს და კლავს დამსვენებლებს, რომლებიც ზღვაში საბანაოდ ჩადიან. ზვიგენი ზოგიერთმა კრიტიკოსმა მეტაფორად აღიქვა. ბევრმა ჩათვალა რომ ზვიგენი წარმოადგენს იმ ჩამოსულ უცხოელებს რომლებიც ამერიკელ მოქალაქეებს ცხოვრებას “უშლიან”. კუბის ყოფილმა ლიდერმა ფიდელ კასტრომ კი მეტაფორა სულ სხვანაირად აღიქვა და გამოაცხადა, რომ ზვიგენი არის კაპიტალიზმის სიმბოლო, რომელიც უბრალო მოქალაქეებს და მშრომელებს თავის კლანჭებში აქცევს.
    თანამედროვე ფილოსოფოსმა სლავოი ჟიჟეკმა ფილმის კომენტირებისას განაცხადა, რომ ორივე ვერსია მცდარია, მაგრამ ამავდრულად მართალი და დაახლოებით შემდეგი შინაარსის იდეა განავითარა; საქმე ისაა, რომ ჟიჟეკის აზრით იდეოლოგიას სჭირდება საზოგადოების შიშების კალაპოტში მოქცევა. გასაგებია, რომ ნებისმიერ საზოგადოებაში შეიძლება არსებობდეს სხვადასხვა ტიპის შიშები, შიში დაკარგო სამსახური, შიში ჩავარდე ფინანსურ კრიზისში, ომის შიში და ა.შ. ამიტომაც ჟიჟეკი ზვიგენს მეტაფორად აღიქვამს, რომელშიც ყველა შიშის პროეცირება ხდება, ანუ ქრება ბევრი შიში და რჩება მხოლოდ ერთი, ზვიგენი. ფსიგოლოგიურად ერთ შიშთან დაპირისპირება გაცილებით მარტივია, კლავ ზვიგენს და თავისუფლდები.
   დავუბრუნდეთ ქართულ პოლიტიკას და ვთქვათ რა იყო ნაციონალური მოძრაობის “ზვიგენი”? ალბათ ბევრი ფიქრი არ დაგვჭირდება რომ მივხვდეთ, ნაციონალებმა საზოგადოების შიშების პროეცირება რუსეთზე გადაწყვიტეს. აქვე საინტერესო დამთხვევა, მიხეილ სააკაშვილის  მიერ რამდენიმე თვის წინ გამოთქმულო მოსაზრება შეგვიძლია გავიხსენოთ, სადაც ის რუსეთს მძინარე ზვიგენს ადარებს. ამ შემთხვევაშიც ლოგიკურია დავასკვნათ, რომ ზვიგენის, როგორც შიშის სიმბოლოს მაქსიმალურად ხანგრძლივ პერიოდზე შენარჩუნება წინა ხელისუფლების ინტერესებში შედიოდა.
   მაშ ასე, ნაციონალური მოძრაობის ხელისუფლების შენარჩუნების იდეოლოგია ეფუძნებოდა ორ პრინციპს 1) დასავლეთთან ინტეგრაცია (ხსნა) 2) რუსეთის ფაქტორი (შიში).
   რა დაუპირისპირა ამას ქართულმა ოცნებამ? ისევე როგორც ნაციონალურ მოძრაობას, ახალ ხელისუფლებასაც ახალი მითები დასჭირდა და ამ მხრივ შეიძლება ითქვას, რომ ნაციონალურ მოძრაობაზე შორსაც კი წავიდა. ქართულმა ოცნებამ ნაციონალების იდეოლოგიას ანტი-ნაციონალური მოძრაობის პოლიტიკა დაუპირისპირა. ანუ, ნაციონალებთან დაკავშირებულ ასოციაციების საწინააღმდეგო ასოციაციების ჩამოყალიბება დაიწყო. მაგალითად, სააკაშვილის მიერ პიარ ტექნოლოგიებზე დაყრდნობა იმდენად გამაღიზიანებელი გახდა ბოლო პერიოდში, რომ ოცნებამ ასეთ პიარზე თითქოს უარი თქვა (სინამდვილეში მსგავს პიარზე უარის თქმა შექმნილ ვითარებაში უკვე თავისთავად პიარია), ანტი-რუსული რიტორიკა შეიცვალა უფრო რბილზე და ა.შ.
   ანუ, შეიძლება ითქვას რომ ნაციონალების დამარცხებაში ოცნებას თავად ნაციონალების პოლიტიკა დაეხმარა. თუმცა, რა მოუვიდა ,,დასავლეთს”? რატომ ვერ დაეხმარა ასეთი პოპულარული იდეა წინა ხელისუფლებას? კვლავ ნაციონალების შეცდომებს თუ დავუბრუნდებით და დასავლეთს მათ დეკლარირებულ პოლიტიკას თუ დავუკავშირებთ, მაშინ შეიძლება მივხვდეთ რომ დასავლეთის ნაციონალებზე “მიბმამ” ქვეყანას ევროპული ინტეგრაციის კუთხით დათვური სამსახური გაუწია. ანუ, ხალხის თვალში ნაციონალური მოძრაობის პროდასავლურმა კურსმა, შესაბამისად დასავლეთმა და ევროპამ ვერ გაამართლა(თავისთავად ნაციონალურ მოძრაობაზე ევროპული ღირებულებების მიბმა შეცდომაა, მაგრამ ზედაპირული აღქმის პირობებში ხშირად ხდება მსგავსი, მცდარი პროეცირება), გახშირდა ფუნდამენტალისტური ფრაზები და მოსაზრებები, “უცხოელებმა ჭკუა როგორ უნდა გვასწავლონ?” და ა.შ.
   ამ დროს ჩნდება ბიძინა ივანიშვილის ერთი შეხედვით თითქოს სასაცილო, მაგრამ საინტერესო ფრაზა – “რამდენიმე წელიწადში ევროპელებსაც კი გავაკვირვებთ”. მათთვის, ვინც მეტ ნაკლებად იცის თუ რას წაროადგენს ევროპა, ეს ფრაზა ღიმილის მომღვრელია, თუმცა გაცილებით მეტია იმ ადამიანების რაოდენობა რომლისთვისაც ევროპა ნაციონალური მოძრაობის მიერ აღებულ კურსთან ასოცირდება. ანუ გამოდის რომ ივანიშვილი იპყრობს იმ გაბრაზებული ადამიანების გულებს ვინც ფიქრობს რომ “ევროპამ ვერაფერი მოიტანა”.
   შესაბამისად გამოდის, რომ თუ ნაციონალური მოძრაობისთვის ხელისუფლების შენარჩუნების იდეოლოგია ეფუძნებოდა პროდასავლურ კურსს, ქართული ოცნება კიდევ უფრო შორს წავიდა და ქვაკუთხედათ “ევროპაზე უკეთესი” აირჩია. რაც შეეხება შიშის პროეცირებას, არც თუ ისე რთულია დავასვკნათ რომ ქართულმა ოცნებამ “ზვიგენად” თავად ნაციონალური მოძრაობა აირჩია და თუ ნაციონალები გამუდმებით რუსეთით აპელირებდნენ, ქართულ ოცნებას სავარაუდოდ კიდევ დიდი ხანი შეეძლება საზოგადოების ნაციონალებით შეშინება.

ტექსტში მოყვანილი მოსაზრებები ეკუთვნის მხოლოდ ავტორს და არ არის აუცილებელი გამოხატავდეს სხვის შეხედულებებს.

თოროს უოლდენი ანუ ტყეში ცხოვრება (რეცენზია წიგნზე)

Walden_Thoreau

ჰენრი დევიდ თორო ჩვენი თანამედროვე რომ ყოფილიყო, მას ნონკონფორმისტს უწოდებდნენ. წამომიდგენია ის ტოკიოს, დუბაის, პარიზის, სტამბოლის ან მსოფლიოს ნებისმიერი სხვა თანამედროვე მსხვილი ქალაქის სავაჭრო ქუჩაზე რომ მომხვდარიყო, რა მძიმედ დამწუხრდებოდა. დამწუხრდებოდა იმის გამო რომ რასაც ის ებრძოდა, 21-ე საუკუნეში არა თუ შემცირდა, არამედ  კონსიუმერიზმი რომელსაც შეუძლებელია თორო შეჰგუებოდა, თანამედროვე სამყაროში კიდევ უფრო გაძლიერდა.

თუმცა, მეორეს მხრივ რომ არა თორო და მისი ნაწარმოებების გავლენა თანამედროვე დასავლეთის კულტურაზე, სიტუაცია შეიძლება გაცილებით სავალალო ყოფილიყო. მისნაირებს მე-19 საუკუნეში ტრანსცენდეალისტებს უწოდებდნენ, ანუ იმ დროინდელი სახელმწიფო სისტემის და საზოგადოების მოწყობის მოწინააღმდეგებს. ცნობილია რომ თორო უარს აცხადებდა გადასახადების გადახდაზე (იმ დროს დღევანდელისგან განსხვავებით გადასახადებს კარდაკარ აგროვებდნენ), თუმცა ციხისგან თავისმა მეგობარმა რალფ ემერსონმა დაიხსნა, რომელიც მეამბოხე მეგობრის გადასახადებს ფარავდა.

“უოლდენი, ანუ ტყეში ცხოვრება” თოროს ერთ-ერთ მთავარ ნაწარმოებად შეგვიძლია მივიჩნიოთ. ის ერთგვარი ექსპერიმენტია, რომელიც მასაჩუსეტსის შტატში არსებულ უოლდენის ტბის პირას თოროს განმარტოვებულ ცხოვრებას ასახავს, სადაც ის პოლიტიკაზე, ეკონომიკაზე, ლიტერატურაზე, მოდაზე, მარტოობაზე, საზოგადოებაზე და სხვა თემებზე ფიქრს მთელ თავის დროს უთმობს და ამ გამოცდილებას გვიზიარებს.

“მოდა-ის მოძრაობს და ადგენს წესებს მთელი სიმკაცრით. მთავარი მაიმუნი სადღაც პარიზში იხურავს მოგზაურის კეპს და ყველა ამერიკელი მაიმუნი იგივეს იმეორებს,” ასეთია თოროს აზრი მოდაზე.

“რაც შეეხება პირამიდებს, არაფერი გასაოცარი მათში არაა, გარდა იმისა რომ ამდენ ადამიანს დააძალეს მთელი ცხოვრება ვიღაც რეგვენის საფლავი ეშენებინათ, რომლის გვამის ნილოსში გადაგდება და ძაღლებისთვის მირთმევა, უფრო ბრძნული და ვაჟკაცური გადაწყვეტილება იქნებოდა,” წერს თორო.

“უოლდენში” თოროს მიაჩნია რომ იმდროინდელი საზოგადოება ყალბი და სრულიად უსარგებლო წარმოდგენებით ცხოვრობდა (დღევანდელ დღესთან რომ გავავლოთ პარალელი მისი აზრი კიდევ უფრო გამყარდებოდა) და რეალობაში ადამიანს ბედნიერი ცხოვრებისთვის ბევრად ნაკლები მატერიალური სიკეთე და ბევრად უფრო მეტი სულიერი საკვები სჭირდება. წიგნში თოროს პრაქტიკული მაგალითებიც მოჰყავს, ეს მაგალითები ძირითადად მის პირად გამოცდილებას ეფუძნება. ის დეტალებში აღწერს, თუ რამდენს ხარჯავს საკუთარ კვებაში (ამის გარდა პრინციპში მას სხვა არავითარი ხარჯი არ აქვს) და რამდენია მისი შემოსავალი მის მიერვე მოყვანილი პროდუქტების სახით.

საკუთარი მეურნეობის აღწერა თანამედროვე მკითხველს მაინცდამაინც საინტერესოდ შეიძლება არ მოეჩვენოს, რასაც ვერ იტყვი ნაწარმოების ძირითად ნაწილზე, რომელიც თოროს აზრების დინებას წარმოადგენს. მე-19 საუკუნეში ავტორის შეხედულებები შეიძლება ითქვას, რომ დროს უსწრებდნენ და დღევანდელ რეალობაშიც ყურადსაღებ თემებს წარმოადგენენ. საუკუნენახევრის  წინ დაწერილ “უოლდენში” ასახული იდეები ნამდვილად აღძრავენ  მკითხველში ინტერესს.

რეალითი შოუ სახელად “საქართველოს მომავალი”

ჩვენ არ ვწინასწარმეტყველებთ მომავალს, ჩვენ მის პრევენციას ვახდენთ 

რეი ბრედბერი

საქართველო. 2026 წელი.

სამოქალაქო რეესტრის ერთ-ერთ ტერიტორიულ სამსახურში ჩვეულებრივი სამმართველოს ხელმძღვანელი ბატონი ნუგზარ დამღლელაძე ორშაბათ დღეს საკუთარ კაბინეტში უამრავი მაკულატურის, ძველი კომპიუტერის და მესამე ჭიქა ყავის გარემოცვაში რუტინულ სამუშაოს, ანუ მოქალაქეობის გაცემის და შეწყვეტასთან დაკავშირებულ საკითხებს განიხილავს.

ბატონი ნუგზარი ტელეფონის ღილაკს აჭერს მდივანთან დასაკავშირებლად. ღილაკის დაჭერისთანავე აპარატიდან გაისმის ახალგაზრდა, მაგრამ უკვე გამოცდილი ქალის ხმა, “ხო, ნუგზარ გისმენ.”

ბატონი ნუგზარი: შემოუშვი.

მდივანი: ახლავე

ორიოდე წუთში მდივნის თანხლებით კარებში ახალგაზრდა 25-30 წლის მამაკაცი ჩნდება, მიუხედავად იმისა რომ მდივანს პირის ღრუ საღეჭი რეზინით აქვს დაკავებული მისი მიმართვა “შედით” ახალგაზრდას, სახელად ნიკოს გზას სამართველოს უფროსის მაგიდისკენ უკაფავს. მაგიდის და შესაბამისად ბატონ ნუგზარის დანახვისთანავე ახალგაზრდა ნიკოს ერთის მხრივ კედელზე  საქართველოს მოქმედი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის პორტრეტზე ეხსნება ხედი და მეორეს მხრივ ერთ-ერთ კუთხეში ჩართული ტელევიზორი, რომელიც ასევე ბატონ პრეზიდენტს გამოსახავს, ოღონდ ფოტოსგან განსხვავებით მოძრავს და მოლაპარაკეს.

ოდესღაც ახალგაზრდა რეფორმატორი და წინამორბედ ხელმწიფესთან მებრძოლი ამჟამად 60 წლის ასაკს გადაცილებული პრეზიდენტი საუბრობს სახელმწიფოს წარმატებებზე პოლიციის, ინფრასტრუქტურის და კორუპციასთან ბრძოლის დარგში, ის ასევე აღნიშნავს საფრთხეს ჩრდილოელი მეზობლის სახით და იმაზე რომ ერს არ უნდა ეძინოს და ყოველთვის უნდა იყოს მზად მორიგი საფრთხისთვის, მითუმეტეს მაშინ როდესაც დედაქალაქიდან 50 კილომეტრის მოშორებით ოკუპანტია განლაგებული.

ბატონი ნუგზარი: გთხოვთ, შემობრძანდით, დაბრძანდით.

ნიკო მასპინძელს მადლობას უხდის და მაგიდის წინ განლაგებულ სკამზე თავსდება.

ბატონი ნუგზარი სათვალეებს იმაგრებს, მის წინ მდებარე ქაღალდებს ათვარიელებს და თან ნიკოს მიმართავს, “ესეიგი საფრანგეთის მოქალაქე ბრძანდებით და საქართველოს მოქალაქეობაზე გაქვთ შემოტანილი საბუთები, საინტერესოა, თქვენ უნდა გესმოდეთ რომ ჩვენ ყოველთვის მივესალმებით ღირსეული თანამემალუეების რეპატრიაციას…”

ნიკო იღიმის და თანხმობის ნიშნად მოკლედ პასუხობს, “დიახ, დიახ”

“თუმცა მოქალაქეობის მისაღებად როგორც იცით პატარა ტესტია გასავლელი,” აგრძელებს ბატონი ნუგზარი, “მაგრამ მერწმუნეთ ეს მხოლოდ ფორმალობაა, არაფერი განსაკუთრებული.”

ნიკო: დიახ, დიახ, რა თქმა უნდა.

ბატონი ნუგზარი: ისე ამდენი ხანი სად იყავით, ახლა რომ მოგვმართავთ.

ნიკო: ბოდიში?

ბატონი ნუგზარი: ადრე შეგეძლოთ მოგემართათ, ჩვენი ქვეყანა პირველი წელი არაა რაც წარმატებულ ევროპულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბდა, ხომ გესმით?

ნიკო: დიახ, დიახ რა თქმა უნდა, მაგრამ მე პატარაობაში მომიწია საქართველოდან საფრანგეთში გადასვლა, ჯერ კიდევ შევარდნაძის დროს გადაწყვიტეს ჩემმა მშობლემა იძულებით სამშობლოს დატოვება. მას მერე ვერა და ვერ დავაყენე საშველი, მაგრამ საქართველო ყოველთვის ჩემთან იყო.

ბატონი ნუგზარი: დიახ, დიახ მესმის, ეს შევარდნაძის დრო მაინც რა საშინელი პერიოდი იყო, რამდენ ღირსეულ მოქალაქეს მოუწია სამშობლოს დატოვება, ხომ მეთანხმებით.

ნიკო: ხო, ხო, რა თქმა უნდა…

ბატონი ნუგზარი: არაუშავს ნიკო, ახლა მთავარია ჩვენთან ხარ. ხომ შეიძლება შენობით მოგმართო?

ნიკო: რა თქმა უნდა.

ამ სიტყვების შემდგომ ბატონი ნუგზარი მცირე პაუზას აკეთებს, კვლავ ტელეფონით მდივანს უკავშირდება და თხოვს მისი ორი ასისტენტის შემოგზავნას, რის შემდეგაც სიგარეტს უკიდებს და თან სტუმარს სთავაზობს.

გაკვირვებული ნიკო სიგარეტს უარყოფს და თან აყოლებს, “შენობაში ეწევით?”

ბატონი ნუგზარი: ხო, რა თქმა უნდა, რატომ გაგიკვირდათ?

ნიკო: არა უბრალოდ უჩვეულია, საფრანგეთში უკვე 20 წელია რაც აკრძალულია.

ბატონი ნუგზარი “ა ხო-ს” იძახის და თან ხმამაღლა იძახის, “არა რა, რაღაცეები მაინც ჩვენგან უნდა ისწავლონ ამ ევროპელებმა.”

რამდენიმე წუთში ოთახში ორი პრაქტიკულად იდენტური ერთი სიმაღლის და საშუალო ასაკის მამაკაცი ჩნდება.

ბატონი ნუგზარი: გაიცანით, შაქრო და ზაქრო.

ნიკო: სასიამოვნოა.

შაქრო და ზაქრო უხმოდ ესალმებიან სტუმარს.

ბატონი ნუგზარი: ბატონ ნიკოს მოქალაქეობის მიღება სურს, ახლა დასკვნით ეტაპზეა, ბიჭებო ტესტი უნდა ჩავატაროთ, ჩვენ რომ ვიცით ისეთი, ხოდა მგონი ამ ოთახშივე შეგვიძლია შორს რომ არ ვიაროთ, რას იტყვით.

შაქრო და ზაქრო ერთდროულად ირონიულად იღიმიან და კვლავ უსიტყვოდ ეთანხმებიან უფროსს.

ბატონი ნუგზარი ეკითხება ნიკოს არის თუ არა ის წინააღმდეგი ტესტი სწორედ იმ კაბინეტში ჩატარდეს, რაზეც ნიკო მოკრძალებით პასუხობს რომ “რა თქმა უნდა არა.”

შაქრო და ზაქრო სკამებს იმარჯვებენ და ნიკოს მარცხნიდან და მარჯვნიდან უსხდებიან.

ბატონი ნუგზარი უხსნის ნიკოს ტესტის პროცედურებს და თან აყოლებს რომ ტესტი უბრალო შეკითხვებისგან შედგება და მასში განსაკუთრებული არაფერია და ამიტომაც შეიძლება არაფორმალურ ვითარებაში ჩატარდეს.

ბატონი ნუგზარი: ბატონო ნიკო, მარტივი შეკითხვებით დავიწყოთ. როდის გახდა საქართველო დამოუკიდებელი?

ნიკო: 1991 წელს.

ბატონი ნუგზარი: ბოდიში?

ნიკო მოკრძალებით და ყოყმანით: ათას ცხრაას ოთხმოოცდაა…

ბატონი ნუგზარი: კარგად დაფიქრდით.

ნიკო: ზუსტად არ მახსოვს, ან ოთხმოოცდაათი ან ოთხმოცდათერტმეტი არაა?..

ბატონი ნუგზარი: აააჰ… საბჭოთა კავშირიდან გამოყოფას გულისხმობ შენ. მე მაგას არ გეკითხები, მე გეკითხები როდის გახდა საქართველო რეალურად დამოუკიდებელი?

ნიკო: არ მესმის რას მეკითხებით…

ბატონი ნუგზარი: კარგი დაგეხმარები, ეგ არაფერი თუ ეს შეგეშალა, 2003 წელს

ნიკო: ბატონო?

ბატონი ნუგზარი: რაც გაიგე, საქართველო რეალურად დამოუკიდებელი 2003 წელს, ვარდების რევოლუციის დროს გახდა, სწორედ მანდედან იწყება საქართველოს დამოუკიდებლობა.

ნიკო დაბნეულია, მაგრამ ცდილობს სამმართველოს უფროსს არ შეეკამათოს. შაქრო და ზაქრო უსიტყვოდ და ზედმეტი ემოციის გარეშე აკვირდებიან დიალოგს.

ბატონი ნუგზარი სიგარეტის მოწევას აგრძელებს და თან ნიკოს მიმართავს, “კარგი, ეგ არაფერი, რიცხვებს იმხელა მნიშვნელობა არ აქვს, საზეპიროებზე უფრო მეტად ყოველთვის ანალიზს ვანიჭებდი უპირატესობას, ხოდა აჰა შენ შემდეგი შეკითხვა. არსებობს თუ არა საქართველოში კრთამის აღების პრეცედენტები?

ნიკო: როგორ გითხრათ…

ამ სიტყვების გაგონებაზე ბატონი ნუგზარი სიგარეტს აქრობს და თითის ძლიერი დაჭერით რამდენიმე წამის განმავლობაში საფერფლეში აქრობს, თან ნიკოს სერიოზული სახით პირდაპირ თვალებში უყურებს.

ნიკო: … კორუპცია ყველგან არსებობს, ნებისმიერ საზოგადოებაში, თუმცა გააჩნია რაოდენობას და ხარისხს…

ბატონი ნუგზარი: აი, ახლა ჟან ჟაკ რუსო და მაგისნაირები არ გვინდა, თორემ განახებ მე შენ ვოლტერს.

ნიკო კრთება, ასეთ კომენტარს არ ელოდება და ცოტატი შეშინებული მიმართავს სამმართველოს უფროსს, “მე მეუბნებით?”

ბატონი ნუგზარი: ხო, ხო შენ, საქართველოს მოქალაქეობა თუ გინდა წესიერად მოიქეცი. შენხელა ბიჭს უნდა ესმოდეს რომ საქართველოში კორუპცია აღარ არსებობს, მადლობა ვარდების რევოლუციას.

ნიკო ამჯობინებს არაფერი უპასუხოს.

ბატონი ნუგზარი: ნიკო, კარგი ბიჭი ჩანხარ და ზედმეტ აზრებს ნუ ჩაიდებ მაგ თავში, ახლა ის მითხარი, ვთქვათ დაიწყე მუშაობა და ხედავ რომ შენი კოლეგა იპარავს, ფულს ან რამე სხვას, რას იზამ?

ნიკო: უფროსს შევატყოვინებ.

ბატონი ნუგზარი: აი ხომ ხედავ, შეგნებული მოქალაქე ჩანხარ და ეგეთია ყველა ჩვენი მოქალაქე. ახლა ის მითხარი, შენი უფროსი თუ იპარავს, რას იზამ?

ნიკო: მასზე ზემდგომს შევატყობინებ.

ბატონი ნუგზარი: მასზე ზემდგომი თუ იპარავს?

ნიკო: პოლიციას შევატყობინებ.

ბატონი ნუგზარი მეორე სიგარეტს უკიდებს და ისევ სერიოზული მზერით აშტერდება ნიკოს, თან ამატებს, “მე კიდევ მეგონა გამოასწორე პასუხები. ყველაზე უფროსი თუ იპარავს, ესეიგი ესეა საჭირო და თან არც იპარავს, უბრალოდ საქმეს უდგება სწორედ. გაიგე, ბიჭო?

ნიკო: ბატონო ნუგზარ, არ მესმის… ეს რაღაც ხუმრობაა?

ბატონი ნუგზარი: ხუმრობა მაშინ იქნება მოქალაქეობას რომ ვერ მიიღებ, მე კიდევ მეგონა შეგნებულ ადამიანთან მქონდა საქმე.

ამ სიტყვებზე შაქრო დგება და სკამი ზაქროსკენ გადააქვს, რის შემდგომად ჯდება და მის კოლეგას ყურში ჩასჩურჩულებს, “არ მომწონს ეს ტიპი.” ზაქრო დასტურის ნიშნად ჩუმად თავს უქნევს.

ბატონი ნუგზარი შეკითხვებს განაგრძობს, “კიდევ მოგცემ შანსს, მაგრამ იმედია ახლა მაინც გამოასწორებ, წარმოიდგინე რომ ქუჩაში ხარ, გხვდება სამართალდამცავი და გაფურთხებს…”

ნიკო ამ სიტყვების გაგონებაზე თავს ვერ იკავებს და სამმართველოს უფროსს მიმართავს, “ბოდიში? ვერ გავიგე, რატომ უნდა შემაფურთხოს სამართალდამცავმა?..”

ამ შეკითხვის გაგონებაზე შაქრო ზაქროს კვლავ ყურში ჩასჩურჩულებს, “ამ ტიპის პასუხები და შეკითხვები აშკარად რუსეთის წისქვილზე ასხამენ წყალს.” შაქრო დასტურის ნიშნად თავს აქნევს.

ბატონი ნუგზარი თავის მხრივ შეკითხვის გაგონისთანავე ფეხების ბაკუნს და თვალების ტრიალს იწყებს, “ბიჭო, რომ გეუბნები შეგაფურთხა, ესეიგი ეგრე უნდა იყოს, რა ვერ გაიგე?”

ნიკო: კარგით თუ ასეა რას ვიზამ და მეც შევაფურთხებ, წინააღმდეგობას გავუწევ, არავის მივცემ უფლებას ტყუილუბრალოდ შეურაცხყოფა მომაყენოს…

ბატონი ნუგზარი: შენ ბიჭო ხომ არ ჩუკენეობ, თუ შეგაფურთხა, ესეიგი ეგრე იყო საჭირო, რა წინააღმდეგობა, რის წინააღმდეგობა, აზრზე მოდი, სამართალდამცავია, ჩვენი ქვეყნის სიდიადეს იცავს, რომლის მოქალაქეობის მიღებას შენნარი უღირსი ტიპები ცდილობენ.

შაქრო და ზაქრო სინქრონულად დასტურის ნიშნად თავს აქნევენ, რის შემდეგად შაქრო პირველად საჯაროდ იღებს ხმას, “თავიდანვე არ მევასა ეს ტიპი, კაგებეს სუნი ასდის, საბჭოეთის გადმონაშთია.”

ბატონი ნუგზარი ნიკოს საყურადღებოდ თითს შაქროსკენ იშვერს და გაიძახის, “შაქრო, ეს არის შაქრო, შაქრო ადამიანებში არასდროს ცდება, მე შევცდი ამ კაბინეტში რომ შემოგიშვი, მაგრამ ახლა ნათელია რომ მაგარი ცუდი ტიპი ხარ. მოქალაქეობა უნდა, “იშ ტი, რაზმეჩტალსა.”

შემკრთალი, შეშინებული, გაოცებული და დილემაში ჩაგდებული ნიკო ცდილობს თავი ხელში აიყვანოს და გამოაცხადოს, “არა, არა ბატონო, არ მინდა, აღარ მინდა მოქალაქეობა ყოველივე იმის მერე რაც აქ გავიგონე.”

ბატონი ნუგზარი არ შოშმინდება, ფეხების ბაკუნს და თვალების ბრიალს განაგრძობს, “მოქალაქეობა? მოქალაქეობა კი არადა, აქ საქმე ეჭვი მაქვს სისხლის სამართლებრივ დანაშაულთან გვაქვს, შპიონაჟის სუნი მცემს.

ნიკო კიდევ უფრო გაოცებულია.

ბატონი ნუგზარი: რა მიზნით ჩამოხვედი? კრემლის აგენტი ხარ? ჰააა, დროზე, დაყაჭე!

ამ სიტყვების წარმოთქმისთანავე ბატონი ნუგზარი სკამიდან დგება და ასისტენტებს უცხო მოქალაქის გაკოჭვას უბრძანებს, რის შემდეგაც ტელეფონისკენ მიემართება და მდივანს შესაბამისი ორგანოების გამოძახებას სთხოვს.

ფონად ტელევიზორის გუგუნი და საქართველოს წარმატებებზე მონოლოგი ისმის…

კედებში გამოწყობილი ქართველი “ევროპელების” ფიქრები

პირველ რიგში მოცემულ ტექსტს არანაირ ლიტერატურულ ღირებულებაზე არ გააჩნია პრეტენზია, ეს უფრო სატირული ხასიათის პუბლიკაციაა რომლის მთავარი დანიშნულებას მკითხველის გართობა წარმოადგენს. მიუხედავად სტერეოტიპებზე სატირისა, თავად ტექსტია სავსეა სტერეოტიპებით და განზოგადოებით, ამიტომაც ზედმეტად სერიოზულადაც ნუ მიიღებთ.

თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ ვინმე კითხვისას საკუთარ თავს აღმოაჩენს (თუ აღმოჩენისთანავე ეწყინა სულ უკეთესი), ესეიგი პოსტმა გაამართლა და გართობაზე ოდნავ მეტი დატვირთვა შეიძინა.

საქმე ისაა რომ თანამედროვე ქართულ რეალობაში ევროპა მახინჯ ფორმებში შემოვიდა ჩვენს ცნობიერებაში. არსებობს გარკვეული სტერეოტიპები დასავლეთზე, რომელზეც უმეტეს შემთხვევაში იმ ხალხს რომელსაც ასეთებად (ევროპელებად) მიაჩნიათ სინამდვილეში არანაირი წარმოდგენა არ აქვთ.

მოკლედ, გთავაზობთ თანამედროვე ქართველი “ევროპელის” რამდენიმე ტიპაჟს, რა თქმა უნდა ჩემი სუბიექტური აზრით.

1. უგზო უკვლოდ მუსიკალურად განათლებული ინტერნეტში გამომწყვდეული მეინსტრიმში მოღვაწე მარგინალი

ასეთებს ფორუმებზე შეხვდებით ხშირად, ყველაზე პოპულარულზე ერთი წლის განმაბლობაში შეიძლება 10 ათასზე მეტი პოსტი დააგროვოს და ერთ დღეში გრაფომანიით გატაცებულმა კლავიატურაზე პრაქტიკულად ფეხებ შემდგარმა და მონიტორს აკრულმა 100 კომენტარიც კი დატოვოს.

უსმენს ყველაფერს, ანუ არაფერს. ზედაპირულად შეიძლება ისაუბროს ნებისმიერ თანამედროვე მუსიკალურ ჯგუფზე, მაგრამ კომპიუტერს მოწვეტილმა უმეტესობის სამი სიმღერაც ვერ დაგისახელოს. ანუ, ტრადიციულად მუსიკალურად ძლიერია კომპიუტერთან სიახლოვეს და ძალიან სუსტი არავირტუალურ სამყაროში.

პირად საუბარში შეიძლება შემდეგი შინაარსის დიალოგი გააბას, “ფრენკ ზაპა, აუ, აუ, მაგარია… ისა და ეისტურზუნდე ნეუბატენის ბოლო ალბომი მოგეწონა? მაგარია, მაგარია, იელო მოგწონს? იესი? აუ, აუ, მაგარია. ბლექ ფლეგი მაგარი პანკია. ნირვანა? ნირვანა, პაპსა. მაგრამ მაგარი.”

მიუხედავად მარგინალობისა და “რეალურ” სამყაროში გაუსვლელობისა კომპიუტერს მიჯაჭვული მუსიკალური ენციკლოპედიკი შეიძლება რომელიმე რესპექტაბელური მუსიკალური ჟურნალის (“კაკ მინიმუმ” რუბრიკის) რედაქტორადაც დანიშნონ, რაც მის ევროპულ იდენტობას ავტომატურად ერთი ორად ზრდის.  ახალ დანიშნული რედაქტორი ეიფორიაში  ვარდება და დაქვემდებარებულ ჟურნალისტებს ვერ “უმკლავდება,” რადგანაც ესენი უცნაურ კითხვებს სვამენ, დაახლოებით შემდეგი შინაარსის, “ჯგუფთან “ქიუ ენდ ეი” ჩავწერო თუ თხრობით, როლინგსტოუნსის სტილში დავწერო? დაბნეული მარგინალი, მაგრამ ევროპელი პასუხობს, “რავიცი აბა, რა განსხვავებაა მაგათ შორის?”

ჟურნალისტი ვერ მშვიდდება და შემაწუხებელ კითხვებს განაგრძნობს, “რამდენი სიტყვა გინდა?” “მოდი გვერდებით ვიმსჯელოთ,” პასუხობს რედაქტორი და თან შრიფტის ზომასაც კი არ აზუსტებს.

ჟურნალისტი განაგრძნობს მომაბეზრებელ კითხვებს, რედაქტორი იბნევა, ასეთი რამ ფორუმზე არ შეხვედრია, ამიტომაც კვლავ ფორუმს უბრუნდება და წუთში 17 ჯგუფზე ასწრებს ლაპარაკს (პოსტვას).

და მაინც, რატომ ჰგონია უგზო უკვლოდ მუსიკალურად განათლებულ ინტერნეტში გამომწყვდეულ მეინსტრიმში მოღვაწე მარგინალს  თავი ევროპელი?

ამაში გარკვეული როლი საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდგომ საქართველოში სუპერ ჩანელის, მეჯიქ ტივის და მოგვიანებით ემტივის შემოსვლამ ითამაშა. მარგინალს გულწრფელად სწამს რომ ევროპა იგივეა რაც პოპ კულტურა, მაგრამ ამავდროულად იმ პოპ კულტურის წარმომადგენლებს რომელსაც რეალურად აღმერთებს ვერ აღიქვამს ასეთად და საქართველოს რეალობაში ალტერნატივად, სუბკულტურად წარმოაჩენს. ჰგონია რომ რაც უფრო მეტ ევროპულ ჯგუფს მოუსმენს (მოუსმენს და არა და არ გაიგებს), რაც უფრო მეტის სახელი ეცოდინება (პოპ კულტურა მუსიკის სახით ამ შემთხვევაში პირობითია და შეიძლება სხვადასხვა ნაირსახეობას შევხვდეთ) მით უფრო განამტკიცებს საკუთარ ევროპულ იდენტობას.

2. თავის დროზე ემო გოგონა, სქესობრივი კავშირების არ ქონით შეწუხებული, კონფორმისტად ქცეული პუბლიცისტი და ორგანიზატორი

15-17 წლის ასაკში აქტიურად უსმენს ზომიერ პანკს, მათ შორის ნირვანას, ყველაფერი ქართული მახინჯი და გოიმობა ჰგონია, მიუხედავად იმისა რომ შეიძლება ტრადიციულ ოჯახში მოუწიოს შეგნებული “თინეიჯერობის” გატარება. იცმევს კედებს, იღებავს თვალებს, ზის კლასის ბოლო მერხზე და საშუალების და მიხედვით ყიდულობს კედებს, ამ შემთხვევაში დიაპაზონი შეიძლება ვენიდან – ლილოს ბაზრობამდე ვარირებდეს.

თუმცა, გადის დრო და ემო კლასის ბოლო მერხი იცვლება კვარიათში ბუნგალოში ცხოვრებით, შიგადაშიგ მაღალი ქუსლებით და ზოგადად ამა ქვეყნის წარმატებულებთან ურთიერთობით…

პოპულარულ ენაზე რომ ვთქვათ ემო გოგონა “ნაშდება.”

ურთიერთობებს პოზიტიური შედეგი მოაქვს ემო გოგონასთვის და ისიც სხვადასხვა “ივენთების” ორგანიზატორად გვევლინება, ხდება საზოგადოების სრულფასოვანი წევრი და ბოლომდე იხსნის ემო გოგონას ნიღაბს.

ინტერნეტის სწრაფ განვითარებასთან ერთად აწ ემო გოგონას დღიურის ჩანაწერები წარმატებით ინაცვლებენ მის პირად ბლოგზე. სულ რამოდენიმე თვეში მისი ნაწერები ზე პოპულარობას იძენენ, მეტწილად ეროტიული ხასიათის მოთხრობების თუ ჩანახატების ხარჯზე. მოხიბლული მკითხველი პოტენციური სქესობრივი აქტის ძიებაში ავტორს ეკითხება, “ეს მართლა გადაგხდა თავს?”

ავტორი პასუხს თავს არიდებს, რადგანაც ერთის მხრივ დადებითი პასუხის  გაცემის შემთხვევაში ეშინია “ბოზის” იარლიყი არ მიეწებოს და მეორეს მხრივ, ანუ უარყოფითის შემთხვევაში უბრალოდ გოიმად არ აღიქვან…

როგორც შეიძლება მიმხდარიყავით ავტორი მეტწილ შემთხვევაში მისივე ქვეცნობიერი თუ ცნობიერი განმარტებით უბრალოდ “გოიმია” და წერს იმაზე რაზეც წარმოდგენა არ აქვს.

3. არაპოლიტკორექტული, რუსოფობიით და მამაოფობიით შეპყრობილი ქართველო “ლიბერალი” (შემდგომში ბრჭყალების გარეშე)

ასეთების რამდენიმე ნაირსახობა არსებობს, ერთის მხრივ შეიძლება არსებობდეს უბრალოდ რუსოფობი ლიბერალი და მეორეს მხრივ არარუსოფობი (ზოგიერთ შემთხვევაში რუსოფილიც კი) მაგრამ მამაოფობი ლიბერალი. არსებობს ჰიბრიდებიც, რომელიც ორივე ფობიაზე აერთიანებს. მოდით, ჰიპოტეტიურად ამ უკანასკნელზე შევჩერდეთ.

ჭეშმარიტად სწამს რომ რუსეთი დაიშლება და აგერ უკვე 20 წელიწადზე მეტი ხანია ამტკიცებს რომ 3-4 წელიწადში ბოროტი იმპერია გაქრება მსოფლიო პოლიტიკური რუკიდან. გადის დრო და ეს “ოხერი” არ ქრება, პირიქით ხდება ოლიმპიადის და მოგვიანებით მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძელი.

ჰგონია რომ ევროპელ (ნამდვილს) მასსავით სძულს რუსეთი და ყველაფერს აკეთებს იმპერიასთან საბრძოლველად, თუმცა ეს ჰოლანდიელი თუ ბრიტანელი “ოხერი” ხშირ შემთხვევაში პათოსს არ იზიარებს და ინერციით საქართველოს თუ სხვა მეზობელ ქვეყანას კვლავ რუსეთის სატელიტად აღიქვამს.

რუსეთის თემაზე დაღალული ლიბერალი თემას პირწიგნაკზე ბნელ (მართლა ბნელ) და მარგინალ (რომლის დანახვის და მოსმენისას შეიძლება თავად რომელიმე წმინდანს გაეღიმოს) მამაოებზე იუთუბ ვიდეობს ავრცელებს ისტერიულად, ქილიკობს და საქართველოს ყველა უბედურებას მას და მის მრევლს აბრალებს.

ამ ყველაფერს ამატებს “ხალხია ბნელი, ხალხშია პრობლემა,” დიდი ფიქრის შემთხვევაში რომელიმე ევროპულ საელჩოს ვიზის იმედით აკითხავს, მაგრამ ათ დღეში მტკიცე უარის მიღებისთანავე უალტერნატივოდ დარჩენილი აგრძელებს ჯვაროსნულ ლაშქრობას “სიბნელის” წინააღმდეგ.

რა ქნას, ის ხომ ჭეშმარიტი ევროპელია…