Tag Archives: ტელევიზია

მიდი შეუგორე ანუ ქართველი გოგჩოს სახე ქართულ მედია სივრცეში

აქტი I

გადაწყვეტილება პატივცემულაძეების ოჯახში

პეკინის ქუჩაზე,  საქართველოს დედაქალაქ თბილისში ერთ-ერთი საშუალო სტატისტიკური, მაგრამ ზომიერად შეძლებული ოჯახის წევრები საბედისწერო გადაწყვეტილების მიღებას ცდილობენ. 17 წლის ქალიშვილ ნინჩოს მშობლების რჩევით აბიტურიენტობა გადაუწყვეტია, რა თქმა უნდა მშობლების დახმარებით.

ამ საბედისწერო დღესაც სპეციალობის არჩევის პროცესში ოჯახის ყველა წევრი იღებს მონაწილეობას, რათა არ დაკმინდეს დემოკრატიის უდრეკი ბუნება.

ნინჩო და დადამისი, ქალბატონი ლიკა, ბინის “ზალაში” სხედან დივანზედ და ელოდებიან ოჯახის თავის, ბატონ ზაურის შემოსვლას, ბატონი ზაური საშუალო სტატისტიკურად კორუმპირებული ჩინოვნიკია, რომელსაც გასტრონომიის მძიმე ბუნებამ და სიცოცხლის აუტანელმა სიმსუბუქემ  წლების განმავლობაში მძიმე შრომის შედეგად ზომაზე დიდი ღიპის სახით მძიმე დაღი დაასვა.

ქალბატონი ლიკა ტრადიციული თბილისელი ქალბატონი რომელიც საუბარში შიგადაშიგ რუსულ სიტყვებს ურევს თავისმხრივ საშუალო სტატისტიკურ ქართველ დიასახლისს წარმოადგენს, მაგრამ დაქალებთან ყავაზე შეხვედრის აუცილებლობა აიძულებს მუდამ ფორმაში, ანუ “გაკრასკული” იყოს, მაშინაც კი როდესაც სახლში მარტო იმყოფება.  ეს ჯერიც გამონაკლისს არ წამოადგენს და ისიც თვალებ შეღებილი – “პომადა” წასმული  მორჩილად ელოდება საკუთარ მეუღლეს.

ჯერ ახალგაზრდა, მაგრამ უკვე “სვეცკი” მანერებით შეიარაღებული ნინჩო თავის მხრივ ტელევიზორს მისჩერებია და მანერულად პულტზე არსებულ ღილაკებს აჩხაკუნებს. ნინჩო შიგადაშიგ პულტს ივიწყებს და თითების კმეტას იწყებს.

ამის დანახვაზე ქალბატონი ლიკა “ნუ-ს” მიუგებს ხოლმე და მორჩილ ლოდინს განაგრძობს.

როგორც იქნა სცენაზე, ანუ “ზალაში” ჩნდება ღიპმომარჯვებული და პატივცემული ბატონი ზაური. ზაური იღიმის მაგრამ ამასთან ერთად ცდილობს სერიოზულობის ელფერი შესძინოს შეხვედრას.

ნინჩო: “როგორ ხარ მამიკო?”

ამ სიტყვების წარმოთქმის შემდგომ ნინჩო მყისიერ უბრუნდება ტელევიზორს.

ქალბატონი ლიკა უღიმის მეუღლეს, რომელიც ამასობაში სავარძელს ადებს ჩინოვნიკის მძიმე წონას და საუბარს იწყებს.

ზაური: აბა, რა გადავწყვიტეთ? სად ვაბარებთ?

ნინჩო: არ ვიცი, მამიკო, რა ჯობია? მირჩიე რამე.

ზაური: შენ რა გინდა?

ნინჩო: არ ვიცი, რა უნდა მინდოდეს.

ზაური: აბა მე უნდა ვიცოდე?

ლიკა: კარგი ზაურ, მოიფიქრებს რამეს, თან რავიცი აბა რა მნიშვნელობა აქვს.

ზაური: მაგის ასაკში ცოლი მყავდა უკვე.

ლიკა კეკლუცურად უღიმის მეუღლეს და “მოტაცების” სცენას იხსენებს.

ზაური: დღეს გიგას ველაპარაკე, მეთქი ასე – ისე, არ ვიცით თქო სად ჩავაბაროთ…

ლიკა: კარგი ბიჭია გიგა, რაო მერე გიგამ?

ზაური: რავიცი, ყველაზე პრესტიჟული იურიდიული და ჟურნალისტიკაო.

ნინჩო საუბარში არ ერთვება, შიგადაშიგ ნათქვამს ყურს მოკრავს ხოლმე, მაგრამ ძირითადად ტელევიზორს მისჩერებია.

ლიკა: ხო, აი მეც ეგრე მითხრა ვიკამ, მაგის ბიჭმა შარშან წინ ჩააბარა იურიდიულზე.

ზაური: რა დაუჯდათ?

ლიკა:  ათი

ზაური: ხო ეგრეა ახლა ფასები. მარა რავიცი აბა, რომელი სჯობია ნინჩოსთვის.  ესაც იურიდიულზე ხომ არ გავუშვათ? პერსპექტიულია.

ლიკა: კარგი რა, ზაურ, რა განსხვავებაა, თან ახლა ეგაც არ გამომივიდეს ერთი პროფესიონალი, მთავარია კარგად გათხოვდეს.

ზაური (იცინის) : ქალები რავა სულ გათხოვებაზე ფიქრობთ? ხო ისე, რავიცი რაღაც არა მგონია მაინცდამაინც კარგი იურისტი დადგეს.

როგორც იქნა დილემაში ჩაგდებული მშობლები ყურადღებას ნინჩოსგან ითხოვენ. ნინჩო სდებს პატივს და მშობლებს უტრიალდება.

ზაური: ჰა, რომელი გირჩევნია, იურიდიული თუ ჟურნალისტიკა?

ნინჩო: რავიცი აბა… რა განსხვავებაა მაგათ შორის?

ზაური: იურიდიულზე თუ ჩააბარებ ადვოკატი გამოხვალ, თუ ჟურნალისტიკაზე – ტელევიზორში გიყურებთ ყოველ დღე.

ლიკა: მემგონი აშკარად ჟურნალისტიკა სჯობია. ზაურ, შენი შვილი რომ ნახო ყოველ დღე ტელევიზორში წარმოიდგინე რა კარგი იქნება. თან გეცოდინება სად გყავს გოგო.

ნინჩო: რავიცი აბა… შეიძლება ჟურნალისტიკა…

ზაური: ნინჩო, მიკროფონის ხელში დაჭერას შეძლებ?

ნინჩო: შევძლებ, რატომაც ვერ შევძლებ?

ზაური: ხოდა მაშინ გადაწყვეტილია, ჟურნალისტი გამოხვალ.

სცენა II 

ნინჩოს სიზმარი

მისაღები გამოცდის წინა დღეს ერთი უცნაური სიზმარი დაესიზმრა – ის ინტერვიუს ღმერთს ართმევდა.

მიკროფონ ამხედრებული ოპერატორთან ერთად ნინჩო ჩქარი მაგრამ ამავდროულად აუღელვებელი ნაბიჯით ღმერთის მისაღებისკენ მიემართებოდა, კარები ტრადიციულად თეთრ ტანისამოში გამოწყობილ ანგელოზმა გაუღო და შესვლა შესთავაზა.

“რა სიმპატიურია,” გაიფიქრა ნინჩომ და თან ღმერთთან მისალმება იჩქარა.

ნინჩო: გამარჯობა ღმერთ, როგორ ხარ?..

ღმერთი: კარგ…

ნინჩო (სწრაფ ტემპში): მეც, მეც… ოღონდ, მოდი ღმერთ, მალე ჩავწეროთ ხო?

ღმერთი: კარგ…

ნინჩო (ისევ სწრაფ ტემპში): ღმერთ, ღმერთ, აი ეს “პეტლიჩკა” გამომართვი, ოღონდ ისე გაიკეთე რომ არ გამოჩნდეს ხოოო? თორემ კამერაში ცუდად ჩანს.

ღმერთი  “პეტლიჩკას” იკეთებს და ისწორებს.

ნინჩო: ღმერთო რას ფიქრობთ სექსუალურ უმცირესობებზე საქართველოში?

ღმერთი:  საინტერესო შეკითხვა. მე ასე დავიწყებდი, ადამიანი საკუთარი ბუნებით…

ნინჩო: მშვენიერი, მშვენიერი პასუხია ღმერთ. ბოლო შეკითხვა, ვიქტორიას სეკრეტი სჯობია თუ ლა პერლა?

ღმერთი:  მე ლა პერლას ვამჯობინებდი.

ნინჩო: ძაააალიან დიდი მადლობა ღმერთ, მე და თამჩო სანთელს დავანთებთ შენს სახელზე.

ამ სიტყვებზე ნინჩო  სწრაფად ხსნის “პეტლიჩკას ღმერთს და თან ოპერატორს მიმართავს, “პერებივკები” გადაიღე?

კამერა ამხედრებული და მდუმარე ოპერატორი თანხმობის ნიშნად თავს აქნევს.

ნინჩი: მშვენიერი, წავედით, წავედით, მანქანა გამოიძახე…

სცენა III

კარიერული ზრდა

თითქოს რა შეიძლება იყოს საერთო მამის ღიპს და ახალგაზრდა და ფიზიკურად მომხიმბვლელი ცისფერთვალება გოგოს შორის. მიუხედავად აშკარა ესთეტიური სხვაობისა ღიპმა თურმე წლების განმავლობაში გადამწყვეტი როლი ითამაშა ბატონი ზაურის ქალიშვილის წარმატებაში.

ეს დაახლოებით ასეთი სცენარით განვითარდა. მაშინ როდესაც ბატონი ზაური გავლენიან მეგობრებთან სვამდა მისი დიპლომატიური ურთიერთობა მათთან ღრმავდებოდა, მაგრამ ურთიერთობის გაღრმავებასთან ერთად სმისგან ასევე ფართოვდებოდა ზაური პატივცემულაძის ღიპი. თუმცა მისაღებ გამოცდებზე ღიპის დიპლომატიის შედეგად დამყარებულ კავშირებმა აშკარა როლი ითამაშეს ცისფერთვალება ნინჩოს კარიერულ წინსვლაში.

…და აი ჟურნალისტურ სამჭედლოში ჩაბარების 5 წლის თავზე ცისფერთვალება ნინჩომ მყისიერ დაიწყო მუშაობა ერთ-ერთ მოწინავე “სამთავრობო” ტელეარხზე.

მიუხედავად იმისა რომ ნინჩომ ბუნდოვნად იცოდა რომ დედამიწაზე არსებული კონტინენტების რაოდნენობა 5-დან 8-მდე მერყეობდა, მუშაობა ტელეარხზე არც თუ ისე რთული აღმოჩნდა, რადგანაც პროდიუსერებთან, რომლებმაც თავის მხრივ ბუნდოვნად იცოდნენ განსხვავება პალესტინასა და პაკისტანს შორის, ყავის სმა შედეგს იღებდა და ლოიალობის ყველაზე კარგ გამოვლინებას წარმოადგენდა, იმ უბრალო მიზეზის გამო რომ პროდიუსერებიც თავის მხრივ ყავას სვამდნენ “მთლად” უფროსთან, რომელსაც ზოგადად ჟურნალისტიკაზე ბუნდოვანი წარმოდგენა ჰქონდათ.

სიუჟეტების აწყობა სირთულეს არ წარმოადგენდა, წახვედი გადაღებაზე, გადაიღე ერთი ორი კადრი, დასვი კითხვა (სულერთია რა და როგორი), მოხვედი, დაგიმონტაჟა მემონტაჟემ, დაადე ხმა და ეგაა.

გაცილებით რთული ნინჩოსთვის ლა პერლას და ვიქტორიას სეკრეტის ვებ გვერდებზე ძრომიალი და სწორი გადაწყვეტილების მიღება იყო. “ლა პერლა” თუ “ვიქტორიას სიკრეტი?” ეს შეკითხვა მოსვნებას არ აძლევდა და ხშირად პროდიუსერებთან შესული რჩევას უფროსობას სთხოვდა.

გასართობად ნინჩოს მარგინალი მემონტაჟე სახელად ბაჩო ჰყავდა. ბაჩო სამონტაჟოდან არ გამოდიოდა ხოლმე და ხან კითხულობდა და ხან რაღაც ნინჩოსთვის უცნაურ ვიდეოებს უყურებდა. ნინჩოც “სწერვულად” დასცინოდა და წაუკბენდა ხოლმე. ბაჩოს მთელი სულით და არსით სძულდა ნინჩო, დასანახად ვერ იტანდა, მაგრამ ამის მიუხედავად ბრაზს არ აჩვენებდა და ჩუმად უსმენდა ნინჩოს შენიშვნებს.

ერთხელაც ბაჩო ერთი ამერიკელი  პუბლიცისტის და ფილოსოფოსის ვიდეო ინტერვიუს უყურებს, ოთახში ახალშემოსული ნინჩო ბაჩოს ეკითხება

ნინჩო: ბაჩო, ეგ ვინაა?

ბაჩო: ნომ ჩომსკი.

ნინჩო: ვიიინ?

ბაჩო: ნომ ჩომსკი, ამერიკელი ლინგვისტია.

ნინჩო: და რა უნდა? რას ლაპარაკობს?

ბაჩო: თანამედროვე მედიას განიხილავს.

ნინჩო: აუუუფ, მოგცლია რა, კარგი რა, ნახე რა ბებერია, ამან რა უნდა გასწავლოს? დროს ტყუილად ნუ ხარჯავ ეგეთ სისულელეებზე. მოდი დამეხმარე რა.

ბაჩო: ერთი წუთი მაცალე და დაგეხმარები.

ნინჩო: ერთი წუთი არა, ახლავე დამეხმარე.

ბაჩო: ერთი წუთი დამაცადე რა, ხომ ხედავ მთავრდება, თან ეთერამდე ბლომად დრო გვაქვს.

ნინჩო: შენ შეიძლება გაქვს დრო, მე არ მცალია. დავაი ახლა, რომ გეუბნები. აი ეს შემიგორე.

ამ სიტყვებზე ნინჩო ბაჩოს მინი დივი კასეტას აწვდის.

ბაჩო ვიდეოს რთავს, სავარძელს ნინჩოსკენ ატრიალებს, დგება, კარებისკენ მიემართება, კეტავს და ხელგამოშვერილ ნინჩოს რამდენიმეწამიან სიჩუმეში სერიოზულად უყურებს.

ნინჩო: ჰა, შემიგორებ?

ბაჩო: შეგიგორებ, შეგიგორებ, დედას არ მო…?

დასასრული

ლიტერატურა წმინდათა წმინდაა

 ინტერვიუ სტეფან ჰერტმანსთან, რომელიც თავდაპირველად “ჯორჯია თუდეიში” დაიბეჭდა და საგანგებოდ ბლოგისთვის ითარგმნა.

ავტორი: სალომე კობალავა

ფოტო: ლელი ბლაგონრავოვა

saubari stefan hertmansTan Zalian saintereso aRmoCnda da mec gadavwyvite inglisurenovani sagazeTo masala qarTuladac meTargmna, rom SeZlebisdagvarad meti mkiTxveli gascnoboda.

interviuSi stefani gvesaubreba Tanamedrove literaturaze, demokratiaze, mediasa da mwerlis rolze sazogadoebaSi.

ra ganasxvavebs Tanamedrove literaturas im memkvidreobisgan, rac arsebobda, vTqvaT, meore msoflio omamde. Seicvala Tu ara rame da konkretulad ra Seicvala?

vfiqrob mTavari cvlileba evoluciaa, ramac egzistencializmamde migviyvana. Eegzistencializmi dasavlur literaturaSi gulisxmobs religiis mniSvnelobisa da rolis Sesustebas. SesaZloa am Temam odesme isev SeiZinos aqtualoba, magram meore msoflio omis Semdeg, post-modernistuli literatura agnostikuri gaxda. Ppost-modernizmSi avtorebi ukve socialur, egzistencialur sakiTxebs ufro exebian vidre religiurs. romanebis gmirebi iseTi individebi gaxdnen, romlebic pasuxismgebelni sakuTar saqcielze Tavad arian. kiTxvebi Cndeba danaSaulze, moralze, TanagrZnobaze, egoizmze, siZulvilze, siyvarulze, Tasvisuflebaze-es aris post-modernizmis Temebi da ara religia.

egzistencializmma da fsiqologiam Tanamedrove literaturaze didi zegavlena iqonia aseve avtorebma, rogorebic arian martin heidegeri, Jan pol sartri da dekonstruqcionizmis filosofosebi, magaliTad Jak derida.

Tu yvela zemoT CamoTvlil mizezs da elements avurevT, Cven miviRebT dasavleli qalis N MAan mamakacis prototips, romelic Tavisufalia Tavis arCevanSi da Tavadaa pasuxismgebeli sakuTar Tavze. is cdilobs icxovros rTul realobaSi da moergos mas.

Tanamedrove literaturaSi romani iqca iseT Janrad, sadac yvelaferi SesaZlebelia. Bbevrma avtorma am TavisuflebiT isargebla da eqsperimentebsac ar erideba.

dRevandel msoflioSi Seicvala Tu ara wignis roli? Aaseve rogor Seicvala mwerlis roli sazogadoebaSi?

-diax, wignis roli Seicvala, yvelaze gamokveTilad ki kapitalistur sazogadoebaSi. Bberlinis kedlis dangrevis Semdeg Cven SevxvdiT aRmosavleT evropis mwerlebs, romlebic gveubnebodnen: “Tqven, dasavleT evropel mwerlebs gaqvT Tavisufleba, rom akeToT da TqvaT is rac gsurT, magram erTi problemaa: aravin mogismenT”. es niSnavs, rom SegviZlia yvelaferi vweroT da amisTvis aravin dagviwyebs devnas, arc cenzuraSi moveqceviT. MTumca, am Tavisuflebas erTi problema aqvs, mweralma dakarga is politikuri Zala, rac gaaCnda. is SeizRuda kulturuli asparezis farglebSi da mxolod am teritoriaze TamaSobs.

post modernizmSi mwerali cdilobs gaixsnas da xma miawvdinos farTo sazogadoebas. dRes mTavari kiTxvaa: rogor movipovo socialuri zegavlena Tanamedrove demokratiaze, pupulisturi SexedulebebiT gadavsebul bazarze ise, rom suli eSmaks ar mivyido? Oori arCevani gaqvs: an gaxde komerciuli mwerali, SeTxza satelevizio serialebis donis romanebi da fiqrobde mxolod komerciul mogebaze, an ecado sazogadoebam Seni xma gaigos, mogisminon da amisTvis gamoCnde kamerebis win, wero Jurnalebsa da gazeTebSi. Sen unda ecado, mtkiced idge Sens poziciaze, rogorc inteleqtuali. Cemi mizani ar aris carieli popularoba, aravis vemudarebi cotaodeni yuradReba damiTmos. Mme virCev viyo eseisti, filosofiuri avtori daAavtoriteti movipovo mniSvnelovan socialur da politikur debatebSi monawileobiT.

dRes Cven komumikaciis uamravi saSualeba gvaqvs: socialuri qselebi, blogebi, internet forumebi, debatebi, manifestaciebi, kritikuli statiebi beWdur mediaSi, televizia, radio. Mmedia kargi saSualebaa Tvalyuri adevno mimdinare movlenebs, CaerTo da ar CamorCe am swrafad cvalebad realobas. ar unda dagvaviwydes, rom mwerlis upirvelesi movaleoba xelovnebis samsaxuria. Ewarmosaxva da silamaze, misi fundamenturi kulturuli uflebebia.

TbilisSi Tqven monawileobdiT debatebSi, sadac imsjeleT Tu ramdenad arsebobs “evropuli literatura”. ayenebT Tu ara kiTxvis qveS evropuli literaturis arsebobas da FiqrobT Tu ara, rom is ar arsebobs?

-saqme iსაა, rom dRes gaurkvevelia sad iwyeba an sad mTavrdeba evropuli literatura. SesaZlebelia evropuli literaturis ganyeneba da misi dasavluri literaturisagan gancalkeveba? Cemi azriT, calke aRebuli evropuli literatura ar arsebobs. Aamis dasturia nebismieri saerTaSoriso festivali. sadac ar unda moxvdeT da romel avtorsac ar unda kiTxoT vin aris maTTvis udidesi mwerlebi, yvela pasuxobs rom essaris floberi, mani, prusti, markesi da udidesi axali amerikeli mwerlebi, rogorebic arian riCard pauersi, pol osteri. vfiqrob, rom literaturis amgvar ekumenizms ver uwodeb evropuls, aramed dasavlurs.

dRes, didi arabi, indoeli, iaponeli da Cineli avtorebi ufrodaufro imagreben poziciebs msoflio literaturaSi da met gavlenas axdenen masze. ATu adre yvela es literatura orientirebuli iyo koleqtiur filosofiaze, zogierTi avtori aRmosavlur SemoqmedebaSi mainc Camoyalibda individualist mwerlad. individualisti ar niSnavs negatiurs, aramed avtors, romelic kritikulia da ewinaaRmdegeba yvelanair koleqtiur zewolas. zustad ise, rogorc volteri ambobda: ” arc RmerTi da arc batoni”. M

dasavlurma literaturam scada gamoeZerwa Tanamedrove adamiani, romelsac ar sWirdeba uzenaesi Zalis karnaxi, TuU ra aris kargi da ra cudi aramed, amas Tavadac gaarkvevs, radgan gaaCnia gansjis unari da aqvs Segneba.

dasavluri literatura orientirebulia individuumidan koleqtiurze, maSin, roca avtoritarul reJimebSi es piriqiT iyo.

mwerlis valia iyos imdenad kargi, ramdenadac mas SeuZlia da sityvis Tavisufleba daicvas nebismieri formis Zalauflebisagan. es movaleoba mas socialur pasuxismgeblobas aniWebs: moralurs, politikurs, siyvarulSi Tu megobrobaSi. D

vin arian Tqveni sayvareli avtorebi da vin iqonia Tqvenze yvelaze didi zegavlena?

მიჭირს ერთი ავტორის არჩევა, ალბათ ყველა maTganma ვინც კი ჩემს ბიბლიოთეკაშია garkveuli gavlena iqonies Cemze. თმცაღა, მეთვრამეტე საუკუნის დიდმა გერმანელმა პოეტებმა დიდად იმოქმედეს ჩემს პოეზიაზე. vTvli, rom poezia ჩემი ლიტერატურული შემოქმედების ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია. ჩემი წერის მანერაზეპოლ ჩელანმა იქონია დიდი გავლენა. ეს იყო რუმინელი პოეტი, რომელიც წერდა გერმანულად. პროზაში კი გამოვარჩევ ფლობერს, კაფკას, ბორხესს, ნაბოკოვს და ასევე პიტერ ჰენდკეს. ამ უკანასკნელს ყოველთვის ყოფნის გამბედაობა წავიდეს მოდური ტრენდების საწინააღმდეგოდ.

გყავთ საყვარელი პერსონაჟი?

შეიძლება ცოტა აბსურდულიცაა, მაგრამ axla გოგოლის ცხვირი მახსენდება (იცინის).

-რამდენად მნიშვნელოვანია ლიტერატურა, რამდენად დიდია მისი როლი ცივილიზაციაში და ზოგადად, რა ეხმარება Tu ara ის კაცობრიობას გახდეს უკეთესი?

ჩემთვის ლიტერატურა წმინდათა წმინდაა. ლათინურ ამერიკაში რამდენიმე ფესტივალზე მომიწია დასწრება. იქ ხალხი ადამიანის უფლებებისთვის იბრძვის. მექსიკაში, კოლუმბიაში და ქალაქებში, სადაც ძალადობა მეფობს-ბოგოტაში, მედელინში, ომები მძვინვარებს ნარკოტიკებისთვის da ხალხი შიშით ცხოვრობს. ეს ხალხი ყველაზე მარტივ და უბრალო ლექსსაც კი თავისუფლების სიმბოლოდაღიქვამენ. ამგვარ ადგილებში ხედავ და გრძნობ, რომ ლიტერატურა ძალიან მნიშვნელოვანია ხალხისთვის, განსაკუTრებით qveynebSi, სადაც არ არის სოციალური სტაბილურობა. ლიტერატურა ნამდვილად ეხმარება ადამიანებს და ასწავლის მათ ჰუმანისტურ ღირებულებებს. ჩემთვის ლიტერატურა რჩება იმ იარაღად, რომელსაც აქვს საზოგადოების ჰუმანიზაციის ძალა.

მიუხედავად literaturis amxela SesaZleblobebisa, მწერლებს აღარ აქვთ ისეთი გავლენა მასებზე, როგორიც მეოცე საუკუნის დასაწყისამდე ქონდათ. კინოინდუსტრიამ მათ ეს ძალა waarTva. გასული საუკუნის 20-იან 30-იან წლებს თუ გავიხსენებთ, ტომას მანს პრეზიდენtoba SesTavazes. Ggasuli საუკუნის მეორე ნახევარში, მარიო ვერგა ლიოსა საპრეზიდენტო არჩევნებში იღებდა მონაწილეობას, ხოლო ჩეხეთში ვაცლავ ჰაველი პრეზიდენტი გახდა. dResdReobiT, ჩვენს საზოგადოებაშ წარმოუდგენელია მწერალs ამხელა პოლიტიკური მნიშვნელობა hqondes.

ლიტერატურის ვალი თანაგრძნობა და სილამაზის აღქმაა, ის ეხმარება ადამიანებს იცხოვრონ ღირსებით, იყვნენ ნაკლებად სასტიკები და მეტაd ჰუმანისტები. შესაძლოა ეს გულუბრყვილოდაც ჟღერს, მაგრამ ვთვლი, რომ მნიშვნელოვანია ამ აზრზე დავრჩეთ.

თქვენ ახსენეთ კინემატოგრაფია, რომელმაც აუდიტორია წაართვა ლიტერატურაას და ამით ის დაჩაგრა. კინო გარკვეულწილად კავშირშია მედიასთან. რა აზრის ხართ მედიაზე?

-მედიას უზარმაზარი ძალა aqvs. man დღეს ახალი fenomeni-პოპულიზმი dabada. ის ტელევიზიის პირმშოა და ამავდროს, ძალიან საშიში movlena, რადგან ადამიანების გონებას მართავს, მათ araswor arCevans akeTebinebs. vTqvaT, aswavlis arCevnebSi ხმა მისცენ სიმპათიურ კლოუნს, რომელმაც იცის როგორ გაყიდოს საკუთარი თავი.

მედია კატასტროფის ყველაზე ამაზრზენი მაგალითი სილვიო ბერლუსკონია. იგი ძალადობს 17 წლის გოგონებზე, მაგრამ მაინც ძალაუფლებაშია, რადგან იქცევა, როგორც ფილმის გმირი მაჩო. rატომ არის ის ისევ ძალაუფლებაში? იმიტომ რომ ხალხს ის ოსწონს. ეს კი magaliTia imisa, რომ დემოკრატიa antidemokratiulic ki SeiZleba gaxdes, თუ რაღაც-რაღაცეებს თავის ნებაზე მიუშვებ. ეს დემოკრატიის საშინელი პარადოქსია: თავისუფლება შეიძლება sakuTari Tavis წინააღმდეგ შემობრუნდეს და მედიას ამაში უდიდესი წვლილი მიუძღვის.

ახალი მედიის გამოჩენით, როგორიც არის ფეისბუქი, ტვიტერი და ინტერნეტ ფორუმები, ნებისმიერს შეუძლია ეკონტაქტოს ჟურნალ-გაზეთებს და მეტიც, საკუთარი აზრი გამოხატოს ისე, რომ ამავე ჟურნალ-გაზეთებში გამოქვეყნდეს. ახალმა მედიამ დაამტკიცა, თუ რამხელა მნიშვნელობა აქვს მას დემოკრატიული მოძრაობისთვის. ამის კარგი მაგალითია არაბული რევოლუციები.

ჩემს ქვეყანაში პოპულისტი პოლიტიკური პარტიები რადიკალურ ანტი-ისლამურ პოლიტიკას ქადაგებენ და კამათობენ რომ ისლამი არასდროს გახდება დემოკრატიული. არადა შეხედეთ, მოულოდნელად დავინახეთ ადამიანები, რომლებიც ფეისბუქს და ტვიტერს იყენებენ არაბულ სამყაროში და გამოდიან დიქტატორების წინააღმდეგ. მიმდინარე მოვლენები ამტკიცებენა, რომ მედიას აქვს ემანსიპაციის ფანტასტიკური ძალა, მაგრამ ის ამავდროულად Sეიძლება ბოროტადაც გამოიყენონ. სწორედ ამიტომ, საზოგადოება და მწერლები უნდა დარჩნენ უოტჩდოგების პოზიციაში.

sakuTari kulturuli cxovrebis gaumjobesebisTvis gaqvT Tu ara rame rekomendacia saqarTvelosTvis? Cvens qveyanaSi meored brZandebiT da albaT bevri ram dainaxeT.

-Tqvens qveyanas didi kultura da Rrma istoria aqvs, Tumca SevamCnie, rom naklebi yuradReba eqceva Tanamedrove kulturis da uaxlesi literaturis imports. Aaq meti aqcenti qarTuli kulturis eqsportzea gakeTebuli, rac Zalian kargia, magram es ufro folkloris gatanis doneze darCeba. Tu italiis, safrangeTis da espaneTis magaliTs aviRebT, iq literaturis emasnipacia swrafad moxda, swored udidesi Tanamedrove avtorebis TargmniT msoflios yvela kuTxidan. dRes amerikas udidesi Tanamedrove avtorebi hyavs da amerikulma literaturam kvlav daibruna Zala. maT hyavT Tomas manisa da prustis rangis mwerlebi. qarTuli sazogadoebisTvis kargi iqneboda, maTi gacnobis saSualeba qarTuladve hqonoda. Aamas qarTul literaturaze myisieri gavlena eqneboda, iseve, rogorc vTqvaT frangi Tanamedrove mwerlis maikl houlbekis Targmnas. Aes Semoitanda axal xedvas, teqnikas, siuJetis, Temebis, personaJebis mignebis gzebs.

Nnebismieri qveynis prioriteti mTargmnelebisa da gamomcemlebis stimulireba unda iyos, raTa maT Semoitanon saerTaSriso Tanamedroveoba mSobliur enaze. Ees aucilebelia, raTa Seicvalos klimati da wre gaixsnas. Mmovlenebis centrSi yofna da msofliosgan arCamorCena SesaZlebelia saerTaSoriso sinamdvilis SemotaniT. vfiqrob, aucilebelia koncentrireba kulturul importze da imaze, Tu ra xdeba msoflioSi

“სათვალეებიანი” და “რესპექტაბელური” სტუმრები ქართულ ტელე სივრცეში

იმ მარტივი მიზეზის გამო რომ რამდენიმე თვეა ტელევიზორის ქონის
ფუფუნება არ გამაჩნია და საქართველოდან მოშორებით ვიმყოფები ქართულ მედიასაც მოვწყდი. ეს განსაკუთრებით ტელე სივრცეს ეხება.

ამის მიუხედავად, ორიოდე კვირის წინ გადავწყვიტე ერთი ორი ქართული ტელე პროდუქტისთვის მაინც მეყურებებინა. თან ბლოგის გადამკიდე ვიფიქრე კრიტიკულ სტატიასაც დავწერ თქო, რა მომეწონა, რა არ მომეწონა და ა.შ.

ეს ორი გადაცემა ქართულ ტელე სივრცეში ღარიბ და დაბალ ხარისხიანად რომ მოიხსენიებენ ხოლმე არ გეგონოთ, არც ის გეგონოთ ჩოხაში გამოწყობილი მაჩოები შეზღუდული შესაძლობების მქონე ადამიანებს, გეიებს და “სხვა ავადმყოფებს” რომ არ რთავენ მასწავლებლობას. არა, მე საყურებლად ორი სხვადასხვა ყოვლადრესპექტაბელური გადაცემა ავირჩიე.

მოკლედ, ამ ორიდან ერთ-ერთით დაიწყოთ. ვცდილობ ყურადღებით მოვისმინო სხვადასხვა სტუმრების მიერ გამოთქმული აზრი, მაგრამ… ერთი პრობლემაა, სტუმრები ძალიან უინტერესო და არაპროფესიონალ ინდივიდებად მეჩვენებიან. კრიტიკული სტატიის დაწერის იდეა რა თქმა უნდა დავივიწყე და ამის მაგივრად მეორე გადაცემის ყურებას შევუდექი. აქაც იგივე სურათი, სტუმრები რაღაც ბანალურ ფრაზებს და  გაცვეთილ მოსაზრებს ისვრიან, თითქოს “რესპექტაბელური” გადაცემა კი არადა, თბილისის ერთი ჩვეულებრივი ბირჟა იყოს.

რა თქმა უნდა, ამ მეორე გადაცემის ყურების შემდგომაც რამენაირი კრიტიკული პოსტის დაწერა გადავიფიქრე. ამ გადაცემებში ზოგიერთი სტუმარი სასწაულებს იძახდა. მაგალითად ერთ-ერთში მოწვეულ სტუმარი ჟურნალისტი (ეკონომიკის განხრით) ყოფილა, კარგად ეცვა და სათვალეებიც კი ეკეთა, მაგრამ წამყვანის კითხვაზე თუ როგორ მდგომარეობაშია ქართული ეკონომიკა, მან ყოველგვარი ყოყმანის გარეშე სრული სერიოზულობით რაღაც ამდაგვარი უპასუხა: “ქართული ეკონომიკა ძალიან ძლიერია, სწრაფი ტემპებით წინ მიდის და ძალიან კარგად უძლებს კრიზისებს.” გაკვირვებულ წამყვანმა ამაზე ის იკითხა “ეს საიდან დაასვკენითო?” რაზეც ეკონომიკურ საკითხებში გარკვეული ჟურნალისტი კვლავ არ დაიბნა და რკინის არგუმენტით “მე ასე მომეჩვენა” უპასუხა. ეკონომიკაში საკუთარ თავს ექსპერტად ნამდვილად არ ვთვლი, მაგრამ ძალიან კმაყოფილი ვარ რომ ამ ფრაზას მწოლიარე მდგომარეობაში შევხვდი.

ამის ფონზე არც მეორე “რესპექტაბელურ” გადაცემაში კრეფდნენ სტუმრები ციდან ვარსკვლავებს. ერთ-ერთ მათგანმა საკმაოდ მოულოდნელად განაცხადა რაღაც ამდაგვარი: “დასავლეთი, საქართველოში როკენროლით უნდა შემოვიდეს” და თან დასძინა რომ ასეთ შემთხვევაში ყველაფერი კარგად იქნება. ვინმე “არარესპექტაბელურს” რომ ეთქვა: “ამერიკაში ბევრი სექსია და ასწორებს” გავიგებდი და არც არაფერს ვიტყოდი, მაგრამ როდესაც ადამიანს გადაცემაში ერთ-ერთ მთავარ სტუმრად გიწვევენ იქნებ ისიც თქვა რომ დასავლეთი პირველ რიგში პასუხისგებლობის გრძნობა, დაუღალავი შრომა, პროფესიონალიზმი და საქმისადმი ერთგულებაა და მხოლოდ ამის მერე როკ ენ როლი და ა.შ.

ამ ორმა შემთხვევამ რატომღაც ის ქვეყნები გამახსენა გარკვეული ხილი უხვად რომ აქვთ,  მისი მესვეურები კი საკუთარი ეკონომიკის აწყობას ამ მოყვითალო ხილის ექსპორტით გეგმავენ.

საქართველოში განათლებულ, ჭკვიან და პროფესინალ ადამიანებს რომ არ ვიცნობდე ვიტყოდი რომ ჩვენი საქმე წასულია და გადაცემებში თუნდაც ასეთი სტუმრების მოწვევა მიღწევაა, მაგრამ საბედნიეროდ ეს ასე არაა, უბრალოდ, სამწუხაროდ ასეთი ადამიანები ხშირ შემთხვევაში უბრალოდ მარგინალ ელემენტებს წარმოადგენენ.

ასე რომ, ბატონო წამყვანებო იქნებ მარგინალებიც მიიწვიოთ ხოლმე? მერე რა, რომ ისინი როკ ენ როლს ქვეყნის გადამრჩენელად არ მიიჩნევენ, სამაგიეროდ იქნებ ეკონომიკა ესმოდეთ ცოტა მაინც.

გამოვრთოთ თუ არა ტელევიზორი?

ჩაძინებამდე საწოლში წოლისას ათასნარი აზრი გამიელვებს ხოლმე. გუშინაც ასე მომივიდა. ერთ-ერთი ასეთი აზრი შემდეგში მდომარეობდა:
წარმოვიდგინე რომ თბილისში ვარ, მამაჩემთან ერთად საღამოს ტელევიზორს ვუყურებ. პულტი მე მაქვს და მისი გულის მოსაგებად გადავწყვიტე ქართულ ტელე სივრცეში რამე ანალიტიკური (პოლიტიკურ ან სოციალურ საკითხებზე) ჩამერთო.

რუსთავი 2-ზე ვარ.. სერიალი… იმედი… სერიალი… პირველი არხი… უპს, აქ სჯობდა საერთოდ არ გადამერთო… მაესტრო… რაღაცეები… სხვა არხები… ბლა, ბლა, ბლა.

უცბად შემეშინდა, მივხვდი რომ ისეთი გადაცემის ნახვა რომელიც საშუალო დონის სტანდარტებს მაინც დააკმაყოფილებს და ანალიტიკურ-შემეცნებით გადაცემათ შეიძლება ჩაითვალოს, სადაც სხვადასხვა აზრს მოუსმენ და მეტ ნაკლებ ბალანს შეხვდები ქართულ ტელესივრცეში არ არსებობს!

ქართული ტელე სივრცის 99 პროცენტი გაჯერებულია ჭკუა მხიარული გადაცემებით,  აი ისეთი გადაცემებით იდიოკრატიის (ამერიკულ ფილმს ვგულისხმობ) რეჟისორს რომ შთააგონებს. საინფორმაციო გამოშვებები კიდევ კრიმინალურ ქრონიკას ან “ბიგ ბრაზერის” პროპაგანდისტულ არხს უფრო მოგაგონებენ. კატასტროფაა როდესაც მაყურებელი არ ითხოვს გადაცემებს რომლებიც დააფიქრებს, კატასტროფაა მეორე მხრივ მედიის დამოკიდებულება,  მისი უმოქმედობა ამ მხრივ, კატასტროფაა მედია რომელიც არ ცდილობს ხარისხიანი პროდუქტის შექმნას.

მაგრამ, იქნებ ვცდებოდე? მითხარით თუ ასეა, იმიტომ რომ არ მინდა სახლში ისტერიულად ვყვიროდე: “გამორთეთ ტელევიზორი!”